Jesus Krist Gure Jaunaren Testamentu Berria
| Egilea | Joanes Leizarraga (1571) | |
| Generoa | Erlijioa | |
| Datuak | ||
|---|---|---|
| Jatorrizko hizkuntza | Euskara | |
| Argitaratzailea | Arroxela (1571) | |
Jesus Krist Gure Jaunaren Testamentu Berria[1] Joanes Leizarraga lapurtar apaiz protestanteak Arroxelan 1571n argitaratutako liburua da, Itun Berriak euskaraz izan duen lehen bertsioa.
Joana III.a Albretekoa Nafarroako erreginaren aginduei segituz, Bearnoko protestanteen sinodoak Itun Berria eta beste hainbat testu erlijioso protestante euskaratzeko eskatu zion Leizarragari. Egitasmo horren barruan hiru liburu argitaratu ziren guztira, hirurak Arroxelan (Frantzia), 1571n: Jesus Krist gure Jaunaren Testamentu Berria, Kalendrera eta ABC edo Kristinoen instrukzionea[2].
Eduki-taula |
Euskara batu klasikoa [aldatu]
Leizarragak latinezko vulgata eta frantsesezko itzulpenak erabili zituen. Lau laguntzaile izan zituela dirudi, bera taldearen zuzendari izanik: Sanz Tartas, Piarres Landetxeberri eta Tardetz zuberotarrak, eta Joanes Etxeberri lohitzundarra. Emaitza, eurek asmatutako euskara batu bat izan zen, orduko Ipar Euskal Herrian egiten ziren hizkerak bildu nahian.
Idazlan honetan, lau ebanjelioen egileen izenak Matheu, Mark, Ioan eta Luk dira. Apostoluak, berriz, Paul, Pierris, Iakes eta Iuda.
Aleak [aldatu]
Julien Vinsonen esanetan, 1907an liburuaren 26 ale zeuden arren, egun 12 besterik ez dira geratzen: Euskaltzaindiak 2008an bat erosi zuen[3], zortzi biblioteka publikoetan daude eta beste hiru bilduma pribatuetan[2].
Erreferentziak [aldatu]
- ↑ EIMA: Eskola-liburuetako onomastikaren, gertaera historikoen eta artelanen izenak. Zerrendak.
- ↑ a b Zabala, Juan Luis (2008-01-15), «Leizarragaren 'Testamentu Berria'-ren 1571ko alea erosi du Euskaltzaindiak», Berria, http://paperekoa.berria.info/kultura/2008-01-15/041/774/lege_info.htm
- ↑ «Euskaltzaindiak Leizarragaren Biblia erosi du, 27.000 euro ordainduta», Diario Vasco, 2008-01-15, http://www.diariovasco.com/20080115/cultura/euskaltzaindiak-leizarragaren-biblia-erosi-20080115.html
Ikus, gainera [aldatu]
Kanpo loturak [aldatu]
- (Euskaraz) Leizarragaren Testamentu Berria on-line
