Katmanduko ibarra

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Katmanduko ibarra1
UNESCOren gizateriaren ondarea
View over Kathmandu 2005.JPG
Mota Kulturala
Irizpideak iii, iv, vi
Erreferentzia (ID) 121
Kokalekua NepalNepal
Eskualdea2 Asia-Pazifikoa
Izen ematea 1979 (III. bilkura)
Luzapen urtea 2006
Arriskuan 2003-2007
1 UNESCOk jarritako izen ofiziala (euskaratua)
2 UNESCOren sailkapena

Katmanduko ibarra (nepaleraz काठमाडौँ उपत्यका) Nepalgo hiriburua den Katmandu dagoen ibarra da, aspalditik Tibet eta Indiaren arteko bidean dagoena eta 130 monumentutik gora dituena, asko hindu eta budistentzat sakratuak. UNESCOk Gizateriaren Ondare izendaturiko zazpi toki ere baditu.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

K.a. III mendetik aurrera populatua izan dela dirudi. Esaten denez Patan hiriaren inguruan dauden lau estupa Ashoka errege handiaren alaba zen Charumatik eraiki arazi zituen.

Kirat dinastiako erregeenak dira ibarreko lehenengo idatziak. Beren palazioaren aztarnak Patanen bertan daude. 464 urtean Licchavi dinastia zen agintean eta ondoren newaria zen Malla dinastia iritsi zen. 1768an Shah dinastiako Prithvi Narayan Shah errege gurkhak konkistatu bazuen ere, Katmanduko ibarreko biztanleak nagusiki newariak dira, eta beren hizkuntza mantentzen dute. 60. hamarkadan tibetar errefuxiatu ugari iritsi ziren eta estupa handien inguruko (Boudhanath, Swayambhunath...) auzoetan sartu ziren.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Mendiz inguraturiko ibar zabala da. Iparraldean Shivapuri mendiak daude, 1600 metrotako altuera hartzen dutenak (ibarreko lurrak baino 300 metro gehiago). Katmanduko ibarrak 570 km²ko azalera du eta Bagmati ibaiak zeharkatzen du ipar-ekialdetik hego-mendebaldera. Bagmati Gunean sarturik dago eta Katmandu, Lalitpur eta Bhaktapur distritoetan banatzen da.

Ondasun nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

UNESCOk Gizateriaren Ondare izendaturiko zazpi tokiak dira aipagarrienak, noski.


Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Katmanduko ibarra Aldatu lotura Wikidatan