Konklabe

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Kapera Sixtinoan elkartzen dira konklabea egitera.

Konklabea kardinalek aita santua aukeratzeko egiten duten bilera da. Konklabea egiteko lehenengo arauak Gregorio X.ak ezarri zituen Lyongo II. Kontzilioan (1274). Haren aurreko aita santua —Klemente IV.a— hil ondoren, kardinalak Viterbon bildurik, ez ziren ados jartzen erabaki bat hartzeko, eta eztabaidak 1268ko azaroaren 29tik 1271ko irailaren 1era iraun zuen. Hiriko agintariek jauregi batean giltzaperatu zituzten, harik eta aita santu berria aukeratu zuten arte.

Gaur egun hauek dira konklabearen arau nagusiak:

  • Aita santua hil eta handik gehienez hemezortzi egunera hasi behar du konklabeak.
  • Kardinalek bakarrik har dezakete parte bozketan.
  • Konklabea hasten den egunean kardinalak giltzapetuta geratzen dira, haiekin batera idazkaritza lanak egingo dituzten apaizak eta kardinal bakoitzeko bi zerbitzari dituztela.
  • Bilkura Vatikanoko jauregian egiten da.
  • Antzinako legeei jarraituz, kardinalen jatekoa egunak pasa ahala gero eta urriagoa zen.
  • Hautaketa egiteko, kardinalak egunean bi aldiz biltzen dira Kapera Sixtinoan.
  • Pio XII.aren garaiaz geroztik, botoen bi herenak gehi bat behar dira aita santua hautatzeko.

Bozketa bakoitza bukatutakoan, botoak erre egiten dira; aita santu berria aukeratu baldin badute, ke zuria ateratzen da, bestela beltza.

Prozesua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Mundu guztiko kardinalak elkartu[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Lehenik eta behin mundu guztiko kardinalek maletak prestatu eta Erromara bidaiatzen dute. Bertan Aita Santuaren hiletan egon behar dute eta bederatzi eguneko ofizial dolutan parte hartuko dute. Beraien ondorengoa ere aukeratuko dute.

Mundu guztikoak elkartzen dira eta hauen ardura hautatzen dute haietako bat, ondoren Aita Santua izango dena. Inork ez daki zien izango den Aita Santu berria baina azkenaldian beste herrialde batzuetako kardinal gehiago elkartu dira; adibidez, Amerika Latina, Afrika eta Asia. Ondorioz leku desberdinetako barietate gehiago atera daitezke Aita Santu bezala.

Konklabea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Aita Santu berriaren aukeraketa modu sekretuan egiten da, munduan bakarra den ekintza bezala. Kardinalak Vatikanoan elkartzen dira hurrengo Aita Santua zein izango den jakin arte. Prozesu horrek egunak iraun ditzake, asteak ere eta zenbait kasutan hilabete edo urte batera iritsi arte ere. Bilera hori Konklabe hitzarekin igartzen da, kardinalak “giltzapean” daudelarik esanahiarekin. Ezin dute munduarekin kontakturik eduki dena amaitu arte.

Erabaki hori arrazoi batengatik hartu zen: dena lehenik eta azkarren bukatzea. Denbora pasatzen joan de hainean erabaki hau gobernuek zerikusirik ez edukitzeko ere egin da. Azken urte hauetan konklabea nahiko motza izan da, baina sekretua izaten jarraitzen du oraindik. Botazioa hasi baino lehen Kapera Sixtinoa goitik behera aztertzen da ea kamerarik edo mikrofonorik dagoen barruan.

Aukeraketa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sakontzeko, irakurri: «Ke zuria eta ke beltza»

Hautaketa Kapera Sixtinoan egiten da , eta honen ezaugarriak ez dira inoiz esaten. Norbaitek honen daturen bat esaten badu akumikutzea da.

Kardinal bakoitzak bere botoa txartel baten idazten du, letra zeinena den ez igartzeko saiatuz, eta ondoren, zati txikitan tolestuz bandeja batean uzten dute papera. Botaketa hori kaliza batean isurtzen da, eztabaidarik egon gabe. Kardinalek bere aukeraketa adierazi ondoren, hautagai bakoitzak lortu dituen boto guztiak kontatzen dira altuan. Paper guztiak hari eta orratzekin lotzen dira. Botaketaren bi txanda pasa ondoren, bozketa guztiak erre egiten dira arrastorik ez gelditzeko.

Kanpokoek barruan gertatzen den edozer gauza jakiteko ez dutenez aukerarik, egunean bi aldiz ateratzen den kea izango dute bakarrik seinale, San Pedro plazan egoten direnak.

Ke zuria ateratzen bada, Aita Santu berria aukeratua izan dela esan nahiko du, eta azkeneko pausoa emango da. Ke beltza atera ordez, kandidatuek ez dutela lortu garailea izatea adieraziko du. Horrela izanik botazioa eta konklabea hasieratik hasi beharko da.

Apezpiku berria iragartzen zaio munduari[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sakontzeko, irakurri: «Habemus Papam»

Aita Santuaren oinordekoa ez zaio munduari berehala azaltzen. Gero aukeratutako Aita Santu berria kardinalengatik zoriondua izaten da, bere arropa ere moldatu egiten zaio. Haren jostun pribatuak edozer tailako jantziak ditu, baina ala ere azken ukituak ematen zaizkio aurrerago izango den jantziari.

Ondoren San Petri basilikako balkoian ematen den anuntzioak oihartzun egiten du plaza osoan zehar: Annuntio vobis gaudium magnum... Habemus Papam! Apezpiku berriaren izena aitortzen da eta jarraian lehenengo ate irekiak egiten zaizkio, balkoira atera eta Aita Santu berria aurkezten da milaka pertsonen aurrean.

Azkenekoz hitz batzuk esan behar ditu ofizialki apezpiku bihurtzeko: Urbi et Orbi, eta horrela mundu osoari adierazten dio hura izango dela Aita Santu.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Konklabe Aldatu lotura Wikidatan