Legutio

Legutio
Araba
Legutioren ikuspegia.
Izen ofiziala	Legutio
Estatua Erkidegoa Lurraldea Eskualdea	Espainia Euskal Autonomia Erkidegoa Araba Zuia-Gorbeialdea
Alkatea	Jon Iñaki Leza de la Llera (Bildu)
Herritarra	legutioar
Koordenatuak	42°58′42″N 2°38′34″W
Eremua	45,85 km2
Garaiera	568 m
Distantzia	16 km Gasteiza
Posta kodea	01170
Biztanleria	1.762 bizt. (2012)
Dentsitatea	38,43 bizt./km²
Sorrera	1333
http://www.legutiano.net/euskara.asp

Legutio Arabako iparraldeko udalerri bat da, Zuiako Kuadrillakoa. Haren erdigunean dago izen bereko herria, udalerriko herriburua.

Legutio, elurpean.

Etimologia

Villarreal de Álava deitu izan zaio gaztelaniaz, azken urteotan deitura hori baztertuta badago ere. Halaber, Legutiano izena ere erabili izan da euskaraz nahiz gaztelaniaz, baina gaur egun Legutio hartu du udalak izen ofizialtzat (Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkaria, 2010-03-10), Euskaltzaindiaren irizpenarekin bat eginez.

Geografia

Inguru naturala

Legutio udalerriko Elosua-Ollerieta herriaren ikuspegia.

Elosua-Ollerietako zubia Urrunagako urtegian, Legutio.

Santa Engrazia, Legutio eta Urrunagako urtegien ondoan dago, Bizkaiko mugaren ondoan. Legutioko herriburuaren ekialdean Arlaban mendilerroa dago, Albertia mendia gainean duela.

Udalerri mugakideak

• Iparraldean: Bizkaiko Ubide eta Otxandio.
• Hegoaldean: Arratzu-Ubarrundia.
• Ekialdean: Aramaio eta Gipuzkoako Leintz-Gatzaga.
• Mendebaldean: Zigoitia.

Ekonomia

Legutioko udalerrian Goiaingo industrialdea dago, batez ere Arabako eta Debagoieneko enpresak biltzen dituena.

Banaketa administratiboa

Legutioko udalerria bost herriz osatua dago:

• Elosua-Ollerieta
• Goiain
• Legutio (udalburua)
• Urbina
• Urrunaga-Nafarrate

Demografia

Legutioko biztanleria

1897	1900	1910	1920	1930	1940	1950	1960	1970	1981	1991	2001	2006
1.466	1.510	1.531	1.429	1.365	1.042	1.337	1.375	1.402	1.346	1.213	1.359	1.517

Kultura

Hizkuntza

Luis Luziano Bonaparteren plano ezagunean Bizkaieraren barne sailkatu zen Legutioko euskara. Gaur egun, goraka doa bertako euskaldunen kopurua, eta bertso-eskola bat ere badute.

Kirolak

• Larrabeako Golf-Kluba
• Estropadetarako Nazioarteko Eremua

Jaiak

• San Blas, otsailaren 3an.
• Kofradien jaia, iraileko Ama Birjinaren egunaren hurrengo igandean.

Ondasun nabarmenak

• San Blasen parrokia, XVI-XVIII. mende bitartekoa.
• Euskal Buztingintza Museoa, Elosua-Ollerietan kokatua. Han dago Ollerieta baserriko labea ere, Eusko Jaurlaritzak monumentu izendatua.

Ikus, gainera

• Legutioko gudua
• Zuia-Gorbeialdea

Kanpo loturak

• (Euskaraz) Legutioko Udalaren webgune ofiziala
• (Euskaraz) Legutio Zuiako Kuadrillako webgune ofizialan
• (Gaztelaniaz) Legutio Auñamendi entziklopedian
• (Euskaraz) Urrunagako urtegiari buruzko artikulua berria.info webgunean