Lizarra

Wikipedia(e)tik

Lizarra
Nafarroa
Izen ofiziala	Estella / Lizarra
Antolaketa Estatua Autonomia Erkidegoa Merindadea	Espainia Nafarroako Foru Erkidegoa Lizarrerria
Posta-kodea	31200
Koordenatuak	42°40′19″N 02°01′52″W / 42.67194, -2.03111 Koordenatuak: 42°40′19″N 02°01′52″W / 42.67194, -2.03111
Garaiera Eremua Biztanleria Dentsitatea Euskaldunak	421 m 15,39 km² 13.931 (2007) 905,2 bizt/km² %10,43 (2001)
Sorrera	914 aurretiko herri batean
Herritarra	lizarratar
Alkatea	María Begoña Ganuza
www.estella-lizarra.com

Lizarra, Nafarroaren erdialdean dagoen Lizarrerria merindadeko burua da. Probintziaren seigarren udalerririk populatuena da eta 2007. urteko zenbaketaren arabera 14.000 biztanle inguru ditu. Iruñea eta Logroño hirien erdibidean, Nafarroako Erribera eta Mendialdearen arteko elkarketa puntu da.

Itsaso gainetik 426 metrora aurkitzen da, Jurramendiren azpian eta Ega ibaiak zeharkatzen du. 914. urtean sortu zen Lizarra.

Eduki-taula 1 Historia 1.1 Erdi Aroa 1.2 Aro modernoa 2 Monumentuak 3 Zerbitzuak 4 Lizarratar ezagunak 5 Ikus, gainera 6 Kanpo loturak

[aldatu] Historia

[aldatu] Erdi Aroa

Antso I.a Gartzes erregeak Lizarra herrixka birkonkistatu zuen 914. urtean eta 1090an Antso V.ak herrixka horren inguruan hiri berria sortuko zuen Jakako forua emanez. Donejakue Bidetik zetozen hainbat frantziar geratu ziren bizitzera, zeren, foru horren arabera, nobleen zein erlijiosoen basailutzatik aske zeuden franko horiek.

1187an, Antso VI.ak aldameneko lurretan beste burgo bat eraiki zuen, San Joan izenekoa. Jatorri nafarra bazuten ere, foru berbera eman zien biztanleei. 1188an Arenal auzokoei eman zitzaien forua. Hortaz, hiru burgo ezberdin zeuden 1266an batu ziren arte.

[aldatu] Aro modernoa

XX. mendera jauzia eginez, 1909an "La Estellesa" autobus konpainia sortu zuten, herria Iruñeagaz lotzeko asmoarekin.

1979an Garcia Orcoyen Ospitalea sortu zuten, lehendabiziko eskualde-erietxea izan zena estatu espainiar osoan.

1998ko irailaren 12an Lizarra-Garaziko Akordioa sinatu zuten herrian hainbat alderdik eta eragilek, orduan ETAren su-etena ahalbidetu zuena.

[aldatu] Monumentuak

• Puyko Andre Mariaren basilika
• Lizarrako zubia.

[aldatu] Zerbitzuak

• Osasuna: Garcia Orcoyen Ospitalea
• Garraioak: La Estellesa autobusak.

[aldatu] Lizarratar ezagunak

• Manuel de Irujo (1891-1981), abokatua eta Nafarroako politikari abertzalea.
• Laura Mintegi (1955-), euskal idazlea.
• Pedro Martinez de Eulate (1979-), pilotaria.
• Patxi Ruiz (1980-), pilotaria.
• Kotemi (1980-), futbolaria.

[aldatu] Ikus, gainera

• Nafarroako udalerrien zerrenda

[aldatu] Kanpo loturak

• Udalaren webgunea

	Nafarroako udalerriak
Abaigar • Abartzuza • Abaurregaina • Abaurrepea • Aberin • Ablitas • Adiotz • Agoitz • Aguilar Kodeskoa • Aiegi • Alesbes • Allin • Allo • Altsasu • Ameskoabarren • Andosilla • Añorbe • Antsoain • Antzin • Anue • Araitz • Arakil • Aranaratxe • Aranguren • Arano • Arantza • Aras • Arbizu • Arellano • Areso • Arketas • Aria • Aribe • Armañantzas • Arroitz • Arruazu • Artaxoa • Artazu • Artzi • Atarrabia • Atetz • Auritz • Azagra • Azkoien • Azuelo • Bakaiku • Barañain • Barasoain • Barbarin • Bargota • Barillas • Basaburua • Baztan • Beintza-Labaien • Beire • Bera • Beraskoain • Berbintzana • Beriain • Berriobeiti • Berriozar • Bertizarana • Betelu • Bidankoze • Bidaurreta • Biurrun-Olkotz • Buñuel • Burgi • Burlata • Cabanillas • Cadreita • Cabredo • Caparroso • Carcar • Cascante • Castejon • Corella • Cortes • Deierri • Deikaztelu • Desojo • Donamaria • Doneztebe • Eguesibar • El Busto • Elgorriaga • Elizagorria • Elo • Eneritz • Eratsun • Ergoiena • Erriberri • Erroibar • Erromantzatua • Erronkari • Esa • Eslaba • Espartza-Zaraitzu • Esprontzeda • Esteribar • Etaio • Etxalar • Etxarri • Etxarri Aranatz • Etxauri • Eulate • Ezkabarte • Ezkaroze • Ezkurra • Ezporogi • Faltzes • Fitero • Fontellas • Funes • Fustiñana • Galar Zendea • Galipentzu • Galoze • Garaioa • Garde • Gares • Garinoain • Garralda • Gazteluberri • Genevilla • Gesalatz • Girgillao • Goizueta • Goñi • Gorza • Hiriberri • Ibargoiti • Igantzi • Iguzkitza • Imotz • Irañeta • Irunberri • Iruñea • Irurtzun • Ituren • Iturmendi • Itza • Itzaltzu • Izaba • Izagaondoa • Jaitz • Jaurrieta • Kaseda • Lakuntza • Lana • Lantz • Lapoblacion • Larraga • Larragoa • Larraun • Leatxe • Ledea • Legarda • Legaria • Leitza • Lekunberri • Leotz • Lerga • Lerin • Lesaka • Lezaun • Lintzoain • Lizarra • Lodosa • Longida • Los Arcos • Lukin • Luzaide • Mañeru • Marañon • Martzilla • Melida • Mendabia • Mendaza • Mendigorria • Metauten • Milagro • Mirafuentes • Miranda-Arga • Monteagudo • Morentin • Mues • Murchante • Murieta • Murillo el Cuende • Murillo el Fruto • Muruzabal • Nabaskoze • Nazar • Noain • Odieta • Obanos • Oibar • Oitz • Oko • Olaibar • Olazti • Olexoa • Ollo • Oltza • Oloritz • Orbaitzeta • Orbara • Orisoain • Orkoien • Orontze • Orotz-Betelu • Orreaga • Oteitza • Otsagabia • Petilla de Aragon • Piedramillera • Pitillas • Puiu • Ribaforada • Saldias • San Adrian • San Martin Unx • Santakara • Santsol • Sartaguda • Sartze • Sesma • Sorlada • Sunbilla • Tafalla • Tiebas-Muru Artederreta • Tirapu • Torralba del Rio • Torres del Rio • Tulebras • Tutera • Txulapain • Uharte • Uharte-Arakil • Ukar • Ultzama • Untziti • Untzue • Urdazubi • Urdiain • Urraulbeiti • Urraulgoiti • Urrotz • Urrotz (Malerreka) • Urzainki • Uterga • Uxanbilla • Uxue • Uztarroze • Valtierra • Viana • Villamayor de Monjardin • Villatuerta • Xabier • Zabaltza • Zangoza • Zare • Zarrakaztelu • Zentroniko • Ziordia • Zirauki • Ziritza • Zizur Nagusia • Zizur Zendea • Zubieta • Zugarramurdi • Zuñiga