Lizarra

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu

Lizarra

 Nafarroa Garaia
Ega ibaiaren gaineko Kartzelako zubiaren ikuspegia
Ega ibaiaren gaineko Kartzelako zubiaren ikuspegia
Lizarrako bandera

Lizarrako armarria

Izen ofiziala Estella <> Lizarra
Estatua
Erkidegoa
Merindadea
Espainia
Nafarroako Foru Erkidegoa
Lizarrerria
Alkatea Begoña Ganuza Bernaola, (UPN)
Herritarra lizarratar
Koordenatuak 42°40′19″N 02°01′52″W / 42.67194°N 2.03111°W / 42.67194; -2.03111Koordenatuak: 42°40′19″N 02°01′52″W / 42.67194°N 2.03111°W / 42.67194; -2.03111

Navarra municipalities Estella Lizarra.png

Eremua 15,39 km2
Garaiera 421 m
Distantzia 44 km Iruñera
Posta kodea 31200
Biztanleria 14.138 bizt. (2012)
Dentsitatea 918,65 bizt./km²
Sorrera 914 aurretiko herri batean
http://www.estella-lizarra.com/

Lizarra[1] Nafarroa Garaiko erdialde-mendebaldeko udalerri bat da, Lizarrerri merindadeko hiriburua. Nafarroa Garaiko udalerririk jendetsuenetan seigarrena da, 14.138 biztanle baititu. Iruñea eta Logroño hirien arteko erdibidean, Nafarroako Erriberaren eta Nafarroako Mendialdearen arteko lotunea da.

Itsas mailatik 426 metro gorago dago, Jurramendi mendiaren azpian, eta Ega ibaiak zeharkatzen du. 914. urtean sortu zen Lizarra.

Inguru naturala eta kokapena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Lizarraren eta inguruko mendien ikuspegia.

Herria Nafarroa Garaiko erdialde-mendebaldean da, N-111 errepidea Iruñea-Lizarra norabidea hartuta. Lizarrak Deierrirekin egiten du muga iparraldean, Villatuertarekin ekialdean, Aiegi eta Allinekin mendebaldean, eta Aberinekin hegoaldean.

Ega ibaiak Lizarra zeharkatzen du iparraldetik hegoaldera, Urederra ibaiaren ur-emaria (15,16 m/seg batez beste) jaso eta gero. Urederrak aldi berean, Eraul ibaiaren emaria (7,11 m/seg batez beste) jasotzen du.

Klima eta landaredia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Lizarrak hainbat klima ezberdinen nahastea dauka, mediterraneo-kontinentala, Ebro ibarrekoa, eta Burundako klima ozeanikoa alegia. Urtarrileko batez besteko tenperatura 3,9 gradukoa da eta uztailekoa 20,5 gradukoa, hilabete beretan, tenperatura minimoa 0,1 Â°C da eta maximoa 27,2 Â°C. Historian zehar izandako muturreko tenperaturak -14,5 Â°C eta 41 Â°C dira. Urteko batez besteko prezipitazioa 650 eta 700mm bitartekoa da, urte osoan zehar banaturik, baina batez ere, udazken eta udaberri inguruan. Hilabeterik idorrenak uztaila eta abuztua dira.

Klima kontinentalaren eta atlantiarraren artean dagoenez, landaredia trantsizioko klima batena da, harizti eta pagadiak alde batetik, eta artadiak bestetik. Gizakiaren eragina dela eta, jatorrizko baso gehienak desagertu egin dira, eta euren tokian zuhaixkak hazi dira, izpilikua, ezkaia eta abar.

Estazio meteorologikoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Herrigunearen kanpoaldean, Puytik gertu dagoen Eskola tekniko profesionalean eta itsasoaren mailatik 486 metrora, Nafarroako Foru Erkidegoko Gobernuak jarritako estazio meteorologikoa dago.[2]

Auzoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Rocamador, San Pedro, San Migel, San Juan, Remontival, Zezen Plaza eta Deierri, Zaldu, Puy, Volante, Zalatanbor, Lizarra, Nabarreria, Kale Nagusia, Valdelobos, Donejakue Plaza, San Benito, B Sektorea, Merkatondoa, San Kristobal eta Fuente de la Salud.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Historiaurrea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Herriaren sortze data zehatza zein den ez dakigu, eta historialarien ustetan, gaur egun ezartzen den gunean gizakiaren presentzia duela ehunka urtetik dator. Lizarran Brontze Aroko hainbat aztarna aurkitu dira, eta historialariek Ordaitz, Zaraputz eta Fosaleko aztarnategiak ikertu dituzte, bertan leundutako aizkora eta bestelako objektuak aurkitu dituztela. Era berean, aipagarria da Lizarrako San Pedro elizako hormetako bat eraikitzeko Erromatar Inperio garaiko hilarri bat erabili zela, eraikuntza material gisa. Erromatarren garaikoak dira Merkatondoa izeneko gunean aurkitutako arrastoak ere.

Erdi Aroa eta Lizarraren sorrera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Lizarrako Foruen enparantza.

Antso I.a Gartzes erregeak Lizarra herrixka birkonkistatu zuen 914. urtean eta 1090an Antso V.ak herrixka horren inguruan hiri berria sortu zuen Jakako forua emanez. Donejakue Bidetik zetozen hainbat frantziar geratu ziren bertan bizitzen, zeren, foru horren arabera, nobleen zein erlijiosoen basailutzatik aske zeuden franko horiek. Herria jaurerri izandako garaian, Iruñeko monarkiak jabetza ugari izan zituen Lizarra herrixkan. Herrixka haziz joan zen heinean, gurtzarako toki bat izatea beharrezkoa egin zen, eta herritarrak San Martin kaperan biltzen hasi ziren. Gainera, parrokia berriak ere eraiki ziren, San Nikolas mendebaldean, eta Hilobi Santuarena ekialdean (biak 1122 eta 1123 urteetako dokumentuetan aipatzen dira).

1145ean, Gartzea IV.a Nafarroakoak sinagoga zaharrean parrokia berria egiteko agindua eman zuen, eta horrela, Andre Mariaren eta Santu Guztien parrokia sortu zen. Herrian bizi ziren juduek gazteluan hartu zuten babesa. Gazteluaren jabe, Azagratarrak lehenik, eta Lehetarrak ondoren, izan ziren. Alfontso I.a erregearen testamentuaren arabera, Lizarraren jabetza, Iruñeko Andre Mariaren parrokiaren eta Leireko monasterioaren artean erdibanatu beharra zeukaten. Azkenik, erregimen berezi hark sor zitzakeen arazoak zirela eta, bertan behera geratu zen erregearen azken nahi hura.

Bien bitartean, Donejakue Bideak erakarritako erromesen emariak, batetik, eta inguruko herrixketako nekazarien salerosketek, bestetik, dirua sortu eta merkataritza sendotu zuten Lizarran. 1187an, Antso VI.ak aldameneko lurretan beste burgu bat eraiki zuen, San Joan izenekoa. Jatorri nafarra bazuten ere, foru bera eman zien biztanleei. 1188an Arenal auzokoei eman zitzaien forua. Hortaz, hiru burgu egon ziren hirian 1266an batu ziren arte. Merkataritzaren hazkundearekin batera, merkatu egonkor bat sortu zen, jatorrizko burguaren harresitik kanpora. Merkatua ostegunetan izaten zen, eta bertan zegoen oparotasuna zela eta, 1164an Antso VI. erregeak herriko foruak berretsi egin zituen.

Erromesak hartzen zituen herria izanik, hainbat ostatu eraiki ziren bertan. Ez bakarrik ekimen pribatukoak, baita elkarte ongileek edo kofradiek sorturiko ostatuak edo ospitaleak ere. XII. mendearen erdialdean esaterako, "bide frantsesaren" ondoan, San Lazaro ospitalea zegoen, legendunak eta erromes gaixoak zaintzen zituena. Horrez gain, Areatza herrirako sarreran, Lizarrako Ospitalea zegoen (1188). Bestalde, Iruñeko gotzainaren gomendioz, kofradietako kideek San Pedro ospitalea (1236) eta Nafarreriakoa (1266 sortu zituzten, biak ere herriaren harresietatik kanpo. Merkataritza eta hazkunde orokor haren adierazgarri, hazkunde demografikoa ere izan zen, XIII. mendearen erdialdean (1264) 1.128 familia bizi ziren herrian, XIX. mendera arte Lizarrak berriz izango ez zuen biztanleria.

XIII. mendea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

XIII. mendearen erdialdean San Martin zen auzorik jendetsuena, bertan herritarren %40 bizi zen, Donibane auzoan biztanleen %18 bizi zen, San Migelen %14 eta Judutegian gainontzeko %10a. Lizarra ondoko Zaraputzen petxa ordaintzen zuten 24 familia bizi ziren. Etengabeko hazkundearen ondorioz, laborantza lur gehiagoren beharra gero eta handiagoa zen arren, lurrek ez zuten ematen atarramentu handirik, eta horrek, askotan, herriaren ongizatea kolokan jarri zuen. Behar horrekin batera, lizarratar askeek herriaren inguruko hainbat lur eta baserri erosi zituzten Aiegin eta Belinen, urrezko edo zilarrezko txanponekin ordainduz batzuetan, eta piper beltzarekin eta antzeko espeziekin beste batzuetan.

Udalerriaren ekialdean, merkatari, artisau eta bestelako lizarratarrak hainbat lurren jabe egin ziren, Deierriko Murillon eta Villatuertan. Lur horiek petxa ordaindu behar zutela eta, Teobaldo I.a erregeak 12.000 soldatako kalte-ordainak ordaintzera behartu zituen. Garai hartan Lizarrak inguruko hainbat herrixka eta etxagune bereganatu zituen.

XIV. eta XV. mendea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ega ibaia Lizarrako alde zaharra zeharkatzen.

XIV. mendearen hasieran herritar batzuen gorroto eta lehiek gatazka handiak sorrarazi zituzten herrian, eta egoera okertzean, Enguerrand de Villiers gobernadoreak zigorrak gogortu egin zituen "hiltzailea hil dadila" esanez. Nafarroako Erresumak bizi zuen tentsio politikoak eta beheraldi ekonomiko orokorrari izurri beltza agertzea batu zitzaion. Ez dago gaixotasunak herrian eragindako heriotza-kopuruari buruzko daturik, baina egia da 1366. urtean, herrian 745 familia baino ez zirela bizi, mende hasieran baino %30 gutxiago. Horrez gain, herritarren %20 pobrea zen eta egoera horretan zeuden herritar gehienak San Migelen bizi ziren. Bien bitartean, San Pedro auzoan, herritarrik aberatsenak bizi ziren, artisauak eta merkatariak batez ere.

Gaztelaren aurkako gerra amaigabeek ere eragin latza izan zuten herrian, eta arrazoi militarrak zirela eta, Areatzako San Salbador eliza eraitsi behar izan zuten eta Agustindarren komentua hiribilduaren harresiaren babesetik kanpora eraman. Hurrengo mendean, herritarrak Ponce eta Leartza familien liskarren eraginpean bizi izan ziren.

XVI. eta XVII. mendea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

XVI. mendetik XVII. mendera udalaren eskumenak finkatu egin ziren, herriko erregimenduko partaideak San Pedro, San Migel eta Donibaneko herritarren artean aukeratzen ziren. Udala alkateak, sei epaimahaikidek eta sei erregidorek osatzen zuten. Gaztelako erresumaren inbasioak aldaketak ekarri zituen antolaketan, baina oro har, udal funtzionamenduaren aldaketarik sakonenak 1535, 1621, 1645 eta 1670. urteetan gauzatu ziren.

Kulturari eta hezkuntzari dagokienez, Lizarrak Gramatikarako Ikastegi bat izan zuen, eskualdeko gazteak hizkuntzan hezteko. Ikastegiaren lanak XVII. mendearen amaierara arte iraun zuen. Inprimategia ere goiz ezarri zen herrian, Miguel Egiaren eta Adrian Anberesen ekimenaren bidez. 1546. eta 1567. urteen artean, 32 lan inprimatu ziren herrian. 1524an, erregimenduak, erregeordearen aginduz, herrian zeuden sei ospitaleak ospitale nagusi batean batzeko agindua eman zuen.

XIX. mendea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Lehen Gerra Karlistako fusilamenduak irudikatzen dituen margolana.

Independentzia Gerran zehar, 1808ko ekainean, erasotzaile frantsesen aurka aritzeko konpainiak antolatu ziren Lizarran, Antonio Perezek gidaturik aurrena, eta Andres Eguagirrek zuzenduta ondoren. Napoleon Bonaparteren armadak herria inbaditu zuen, eta soldadu frantsesak bertan ezarri ziren, baina azkenik, 1813an, Napoleon Bonaparteren gizonak herritik kanporatzea lortu zuten. Hirurteko konstituzionalak iraun bitartean, Lizarrak asaldura errealista bizi izan zuen, eta 1822ko urrian Guerguek herria errealisten alde hartu zuen.

Lizarra hiribildua XIX. mendearen erdialdera, Francisco Coelloren arabera.

Lehen Gerra Karlistan, 1833ko azaroaren 14an, Zumalakarregi Don Carlosen aldeko armadaren komandante nagusi izendatu zuten Lizarran. 1835etik 1839ko irailaren 20ra, herria karlisten kontrolpean izan zen beti, azkenik, gerraren amaieran, liberalek konkistatu zuten arte. Hirugarren Gerra Karlistan, San Frantzisko gotorlekuan babesa hartu zuten 300 liberalen aurkako astebeteko setioa bete zenean, karlistek herria hartu zuten [[1873]ko abuztuaren 24an. 1876ko otsailaren 18an, berriz, Fernando Primo de Riverak karlistak kanporatu zituen eta erregeak "Lizarrako Markes" izendatu zuen.

XX. mendea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Lizarraren ikuspegia XIX. mendearen amaieran.

XX. mendera jauzia eginez, 1909an "La Estellesa" autobus konpainia sortu zuten, herria Iruñearekin lotzeko asmoarekin. XX. mendearen lehen hamarkadetan, herriaren hirigintzak aldaketa handiak izan zituen, eta 1905. urtean harresiak eraistearekin batera, Los Llanos eta Sortzez Garbiaren pasealekuaren inguruko zabalkundearen plangintza egin zuten udaleko arduradunek. Mendearen lehen herenean, kontserbadoreek (Enrique Otxoak zuzendurik) eta karlistek (Joaquin Llorensen gidaritzapean) herria zuzendu zuten. Bien bitartean, euskal abertzaletasuna handituz joan zen Aranzadi, Irujo, Ollo eta Zubeldia familien inguruan. Dena den, abertzaleek ez zuten udaletxean ordezkariririk lortu Bigarren Errepublikara arte.

1931ko ekainaren 14an euskal udalen biltzarra egin zen Lizarran, eta bertan, aldeko 427 botorekin, autonomia estatutu berrirako proposamena onartu zen, Lizarrako Estatutua zeritzonarena, hain zuzen ere. 1936an faxisten altxamendu militarrak Nafarroa Garaian arrakasta izatean, Lizarrako karlista ugari matxinatutako frankistei gehitu zitzaien, eta Gipuzkoara abiatu ziren, hango frontean parte hartzeko. Gerra Zibilaren lehen hilabeteetan, dozenaka pertsona erail zituzten Lizarran; tartean, 1936ko irailaren 29an, Lizarrako alkatea: EAJko Fortunato Agirre.

Azken urteak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Francisco Francoren heriotzaren ondoren, 1976ko maiatzaren 19ko urteroko ekitaldi karlistetan, Don Sixtoren aurkako jarraitzaileek (karlismoaren adarrik atzerakoiena osatzen zutenak), Carlos Hugoren aldeko jarraitzaileei eraso egin zieten Jurramendin, bi hildako eraginez, Ricardo Garcia Pellejero eta Aniano Gimenez Santos.

1979an Garcia Orcoyen Ospitalea sortu zuten, lehendabiziko eskualde-erietxea izan zena estatu espainiar osoan. 1998ko irailaren 12an Lizarra-Garaziko Hitzarmena sinatu zuten herrian hainbat alderdik eta eragilek, orduan ETAren su-etena ahalbidetu zuena.

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Lizarrako biztanleria
1897 1900 1910 1920 1930 1940 1950 1960 1970 1981 1991 2001 2006
5.114 5.766 5.658 6.418 6.355 6.568 7.296 8.209 10.200 12.230 12.741 13.024 13.705

2008ko erroldaren arabera, 1.540 etorkin bizi ziren herrian, biztanleriaren %11,05, (Nafarroa Garaiko batezbestekoaren gainetik).

Lizarrako gaztetxea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gaur egungo Piñupe gaztetxeak sei urte daramatza zabalik. Alabaina, ez da Lizarrako lehenengo gaztetxea, izan ere, hainbat lekutan, beste sei urtez ibili da lanean. Bertan askotariko jarduerak egiten dira: kontzertuak (Anestesia, Naiz Roxa, Inoren Ero Ni eta Victim Chaos taldeekin, besteak beste) eta hainbat antzerki, tailer eta hitzaldi (Elkartzen, Sumendi...). Horrez gain, igandero zinema emanaldiak izaten dira bertan .

Azpiegitura eta garraioak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Lizarrerriko autobus zerbitzua (Tierra Estella Bus deritzona) 2008. urtean 195.000 pertsonak erabili zuten[3] eta 2 lineak osatzen dute:

Línea Ibilbidea Ordutegia Maiztasuna Oharrak
TUCPamplona1.GIF Garcia Orkoien Ospitalea - Villatuerta 07:45 - 20:30 60´
Villatuerta - Oteitza 07:30 - 20:45 8 zerbitzu eguneko
Garcia Orkoien Ospitalea - Abartzuza 07:30 - 20:45 4 zerbitzu eguneko
TUCPamplona2.gif Garcia Orkoien Ospitalea - Iratxe 07:30 - 20:45 60´
Iratxe - Iguzkitza 07:30 - 20:45 2 zerbitzu astearte eta ostegunetan
Iratxe - Villamayor de Monjardin 07:30 - 20:45 2 zerbitzu astearte eta ostegunetan
Iratxe - Arroitz 07:30 - 20:45 4 zerbitzu eguneko

Bestelako autobus lineak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Automoviles Urederra autobus konpainiak Lizarra inguruko hainbat herrirekin batzen du. Autobus lineak honako ibilbidea egiten du:

La Estellesa autobus konpainiak Aguilar Kodeskoa eta Iruñea bitarteko autobus linea ustiatzen du. Lineak bi zerbitzu dauzka Aguilar Kodeskoaren norantzan eta lau zerbitzu kontrakoan. Linearen ibilbidea honakoa da:

Ondarea eta monumentuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

San Pedro elizaren klaustroa.

Puyko Andre Mariaren basilika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sakontzeko, irakurri: Puyko Andre Mariaren basilika

Puyko Andre Mariaren basilika Lizarrako goiko aldean dagoen eliza modernoa da, udalerriko bi zaindarietako baten omenez XX. mendean eraikia, XI. mendeko baseliza eta gero tenplu barrokoa izan zenaren gainean egina.

Lizarrako gaztelua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Lizarrako Gaztelua herriaren gaineko haitzean zegoen, gaur egun oraindik ere "Gazteluen Gurutzea" izena duen lekuan. Bertan, XVI. mende arte, gotorleku garrantzitsua izan zen, eta Erdi Aroan zehar Nafarroako Erresumako defentsarako gotorleku sareko eraikuntzarik garrantzitsuenetakoa izan zen. Hiru babeslekuk osatzen zuten, Zaratanbor, Bermetxet eta Talaia izenekoek. Mendeak igaro ahala, hainbat eraberritze izan zituen gazteluak, hormak sendotu eta Gaztelaren erasoaldiek eragindako kalteak konpontzeko.

1512an, Gaztelako Erresumak Nafarroakoa inbaditzean, Gaztelako Armadako gizonek hartu zuten gaztelua, eta horrela Cristóbal Villalba koronela gazteluko alkaide bihurtu zen, bai eta inguruko lurren jabetza eskuratu ere. 1572an Filipe II.a Espainiakoak, ordea, Vespasiano Gonzaga bertako alkaide zela, gaztelua eraistea agindu zuen. Eraiste-lanetan, harrietako batzuek San Pedro de la Rua parrokiako klaustroa eta kaperak kaltetu zituzten.

San Pedro Ruakoa parrokia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

San Pedro Ruakoa parrokia, herriko elizarik garrantzitsuena da, eta gaur egungo eraikina, ziurrenik, antzinako baseliza zaharren baten hondarren gainean eraiki zen Erdi Aroan. Gaur egungo eraikina, XII. mendearen amaieran eraikitzen hasi zen. Eraikineko gunerik zaharrena aurrealdea da, XIII. mendekoa, estilo erromaniko berantiarrekoa]]. Horrez gain, nabeen gorputzean osagai zistertarrak ikus daitezke. Eliza herriaren gaineko gune batean dago, beharbada, jatorrian izan zuen defentsarako izaeraren adierazle. Eraikina herriaren eta Lizarrako gazteluaren erdibidean zegoen.

Done Mikel parrokia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sakontzeko, irakurri: Done Mikel eliza (Lizarra)

Herriaren ondoko gain batean dago, Lizarrako jatorrizko burgutik aldendurik. Parrokia San Pedro de la Ruako parrokiarekin batera eraiki zen XII. mendean. Eliza estilo erromaniko berantiarrekoa da eta zirkuluerdi-formako abside hirukoitzeko aurrealdea dauka. Erdiguneko absidearen azpian malda saihesteko eraikitako kripta bat aurkitu zuten XX. mendearen amaieran. Gurutzaduraren besoak eta alboetako nabeak gurutzeria bakuneko estaldura dute, eta erdialdeko nabe nagusiak, izardun gangez eginiko estaldura konposatua dauka, ziurrenik 1537an Juan Agirrek egindako lanaren ondorioz.

Bestelakoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Lizarrako zubia.
  • Nafarroako Errege-erreginen jauregia
  • Justizia Jauregia
  • Santa Klara komentua

Santa Klara komentua argazkitan[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Zerbitzuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Administrazioa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udal hauteskundeak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Lizarrako alkatea UPN alderdiko María Begoña Ganuza Bernaola da 2007ko udal hauteskundeez geroztik. Orduan Udaleko hamazazpi zinegotzietatik zortzi lortu zituen Nafarroako Herriaren Batasunak eta CDN alderdiaren botoei esker lortu zuen alkatetza. Baliogabeko botoak 56 izan ziren (emandako guztien %0,74) eta 102 boto zuri izan ziren (botoen %1,37). Abstentzioa %15,67koa izan zen.

2011ko hauteskundeak berriro ere UPN alderdiak irabazi zituen, eta bigarren Bildu koalizioa geratu zen. PSNren jarrerak UPNri aurre egiteko balizko gehiengo alternatiboa zapuztu zuen.[4]Baliogabeko botoak 78 izan ziren (emandako guztien %1,14) eta boto zuriak 201 (boto guztien %2,98). 2011n abstentzioa hazi egin zen 2007ko hauteskundeekin konparatuz, %34,95 izan baitzen, %19,28 gehiago.

Lizarrako udal hauteskundeak (2007-2011/2011-2015)
Alderdi politikoa 2011 2007
Botuak% Zngtzk Botuak% Zngtzk
Nafar Herriaren Batasuna (UPN)  %32,12 7  %40,98 8
Bildu  %19,59 4 - -
Nafarroako Alderdi Sozialista-PSOE (PSN-PSOE)  %13,58 2  %17,32 3
Nafarroa Bai (NaBai)  %10,05 2  %18,32 3
Nafarroako Ezker Batua (NEB)  %6,96 1  %5,85 1
Nafarroako Alderdi Popularra (PP)  %6,48 1 - -
Nafarroako Demokraten Konbergentzia (CDN)  %3,68 0  %5,96 1
Eusko Abertzale Ekintza (EAE-ANV) - -  %10,2 1

Udaletxea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udaletxea estilo eklektikoan eraiki zen XX. mendearen amaieran. Fatxadan, adreilu gorriaren itxura irudikatzen duen zarpeatua dago, inguruko harrizko apaingarriekin alderatzen dena. Eraikinaren erdialdean, egitura altu bat dago, erdi puntuko arkudun atari eta beheraturiko arkua duen balkoiarekin bat egiten duena. XX. mendean udaletxea erabat berriztu zen, 106 milioi pezetako aurrekontuarekin (Nafarroako Foru Erkidegoko Gobernuak %77 ordaindu zuen.) Zaharberritzeak iraun bitartean, udalak Nafarroako errege-erreginen jauregian izan zuen egoitza.

XX. mendearen hasieran udaletxea eraiki aurretik, Lizarrako udaletxea gaur egun auzitegia dagoen tokian egon zen. Eraikinak XVIII. mendeko egitura barrokoa du.

  • HELBIDEA: Sortzez Garbiaren pasealekua, 1

Lizarrako alkateen zerrenda[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Alkateen zerrenda
1979-1983 Ricardo Sánchez Galdeano Indep.
1983-1987 Ricardo Sánchez Galdeano Indep.
1987-1991 Rosa López Garnica Indep.
1991-1995 José Luis Castejón Garrués PSN
1995-1999 José Luis Castejón Garrués PSN
1999-2003 María José Bozal Bozal UPN-PP
2003-2007 María José Fernández Aguerri PSN
2007-2011 Begoña Ganuza Bernaola UPN
2011- Begoña Ganuza Bernaola UPN

Jaiak eta ospakizunak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

San Andresen eta Puyko Andre Mariaren omenezko jaiak antolatzen dira, Lizarrako zaindari baitira biak. Jai nagusiak uztaileko azken astean edo abuztuko lehen astean izaten dira, San Andresen omenez. Inauteriak eta Errege eguna ere nahiko ospetsuak dira.

Dantzak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Lizarrako dantzarik famatuena Larrain dantza da. Horrez gain, urtean zehar hainbat kalejira antolatzen dira, eta "Zorabioaren dantza" izenekoa. Musika tresnarik ezagunena gaita edo dultzaina da.

Lizarratar ospetsuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Portal.svg
Wikipedian atari bat dago honi buruz:
Euskal Herriko Wikiatlasa
Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Lizarra Aldatu lotura Wikidatan