Lurraren kutsadura

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Rio Cunana en Perija Venezuela.JPG


Lurraren kutsadura gizakiok lurrera hainbat produktu kimiko botatzerakoan sortzen da.

Kutsadura honek normalean sortzen da pestizidekin ,osasunerako filtrazioengatik edo produktu industrialen akumulazioagatik.

Kimiko esanguratsuenak petroliozko deribatuak pestizidak eta beste metal astun batzuk ere gehitzen dituzte lurraren kutsaduraren sorkuntzari.

Kutsatzeko arrisku gehiena osasuna da, gehien bat ur edangarria emanez kutsatzen da.Eskualde kutsatuak garbitzeko gaitasun batzuk erabili behar dira geologia, kimikaeta hidrografia.


Eraginak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sortzen dira lurrean boluntarioki edo nahigabe hainbat produktu usten ditugunean: papera,kristala,plastikoa,materia organikoa,sustantzia erradiaktiboak.


Intsektizida[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Intsektuen izurriak suntsitzeko erabiltzen dira.Normalean intsektu,larbak edo arrautzetan dihardute. Intsektizida ezagutuena DDT –a da eta oso azkarra dela diote.Kontaktuarekin lan egite du eta intsektuen kutikulatik izaten da xurrupatua,haien heriotza sortuz.

Intsektizida honek 10 baino gehiago iraundu dezake lurrean eta ez da deskonposatzen. Egiaztatu da intsektizida organokloradoak ,DDT-aren kasuan adibidez, animalien sare elikagaietan sartzen direla eta animalien ehun koipetsuetan barneratzen direla. Segun eta non dagoen sare elikagaia kontzentrazio edo barneratze puntu desberdinak izango ditu animaliak.Begetaletatik gero eta urrunen dauden animaliak intsektizida gehiago barneratuta izango duten animaliak izango dira.

Zomorro-botiken kontaminazioaren kausak gero eta nabariagoak dira. Landaretza eta animaliak gero eta arazo gehiago izaten ari dira kutsadura honengatik gainera guri transmititzen digute kutsadura hau, haiek jaten baitugulako.


Herbizida[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Konposatu kimiko bat da, landaretza suntsitzen duena. Landareen hazkundea galarazten dute edo landareen metabolismoa aldatzen dute.


Fungizida[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Pestizida batzuk dira . Erabiltzen direnak onddoen garapenari laguntzeko.Eta sufrea eta kobrea dute.


Meategi jarduera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Lurra kutsatua egoteak,gizakiari,animaliei eta landareei efektu kaltegarri batzuk suposatzen dizkio. Kutsadura sortzen duena efektu kimiko batzuk dira,gainera sustantzia kutsatzaile mota desberdin asko daude.

Orokorki, lurreko sustantzia kutsakor horiek landareetan islatzen dira : bere hondaketa sortzen dute, animalien espezieen tasak jaitsiz eta landareak kutsatzen dituzte. Gizakiak kutsatzen gara elementu kutsakor horiek irensteagatik gehien bat konposatu organikoetan dauden elementu kutsakorrengandik.

Sare elikagaiaren ondorioz, kutsatzen gara guztiok,bai gizakiok bai animaliok.Kutsadura lurrean badago landareak kutsatzen dira, gero animaliak eta gero horien gainean dauden animali guztiak eta azken gizakiak. Gero eta gorago elikagai sarean arriskua gero eta handiagoa da.

Euri azidoak, lur batzuetan jausterakoan , sortzen dute ioi aluminiokoaren askatasuna.Ioi honek desplazatzen joaten da lurrean zehar , landareen sustraietara ailegatu arte.Landareak sustraietatik ioi aluminioka hartzerakoan bere garapen normala eragiten dio. Beste batzuetan, sustantzia kimikoen agerpena gutxitzen da kasu honetan landareentzako egokia da.Honekin batera, lurraren ph-a aldatzerakoan, basikotik azidora pasatuz manganeso ioia oxidatzen da, mugitu ezina eta disolbaezina bihurtuz.Ere esan beharrekoa da ph-a baxua denean, partikula koloidalak , ingurune akuosoa egon al direla magnesio ioiaren oxidazioari lagunduz.

Oxidazio honek urgazle bihurtzen da argi gutxien dauden lekuetan hau da lur azpian.

Biometilizazioaren beste prozesu bat honako hau da: ioi metalikoak eta sustantzia organiko naturalak erreakzionatzerakoan gertatzen da.Prozesu honek metalaren propietate fisiko-kimiko guztiak aldatzen ditu.

Afinitate gehien duten metalek prozesu hau egiteko honako hauek dira: merkurioa,beruna,artsenikoa eta kromoa.

Konposatu argometalikoak normalean oso liposolukorrak izaten dira. Eta salbuespen batzuez gain honek dakartzan ondorioak naturan aldaezinak izaten dira.

Lurraren kutsadurak sortzen dituen beste efektu mota ere badaude:

-Paisai degradazioa: isurien presentzia eta hondakinen pilaketa leku ez girotuetan , sortzen dute paisaiaren galera. Honek ekarriko digu animali galera eta landareen narriadura.

- Lurzoruaren balioaren galera: ekonomikoki, lurra kutsatuta badago lurrak balioa galduko du ,lur zati hori ezin delako erabili edozertarako erabili.

Segurazko, kutsadura agertzen da : lurrera botatzen direnean hondakinak ,sustantzia kimiko toxikoak dituztenak(edozein egoeratan:solido,likido,gasa), oreka ekologikoarekin elkartezinak direnak: materia erradiaktiboa, biodegradagarri ez direnak …

Gertaera batzuk:

-Leku atomikoetan, sortzen du kutsatutako lurrak ezin duela mitigazio prozesua egin, milaka eta milaka urteetan zehar.

-Istripu nuklearrak sortzen direnean erakusten dute lurraren,uraren,atmosferaren kutsadura.

Lurraren kutsaduraren kausa ugarienak honako hauek dira:

- Nekazaritzarako teknologia kaltegarriak (ur beltzen erabilpena, ibai kutsatuak, pestizidak,plagizidak eta fertilizatzaileak.

- Kaleko zaborra modu desegoki batean botatzeak.

- Industrien hondakinen kanporaketa.

Lurraren kutsadura efektu negatiboak ditu.


Ondorioak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Frogatu da intsektizida , elikagai sareetan sartzen direla eta animalien gantz azalen kontzentratzen direla.Gero eta altuago elikagai sarean gero eta intsektizida kontzentratuagoa egongo da.Bestalde beste efektu batzuk ere badaude lurra kutsatzen dutenak: Degradazio paisajistakoa : hondakinen presentzia eta hondakinen pilaketa leku ez kondizionatuetan gertatzen da. Eta paisaiaren kalitatea galaraztea sortzen dute. Honek begetazioa, eta animalien desagerpena sortzen du. Lurzoruaren balioaren galera:ekonomikoki txarra da jabeentzako zeren dirua galtzen da.

Deskonposaketa erabiltzen da zelaien zatiak analizatuz eta aztertuz.

Deskonposaketa erabiltzen da zelaien zatiak analizatuz eta aztertuz.

Zenbait ezaugarri:

- Lurra zulatu eta erauzi behar da. Eta teknika hau erabiltzen da zimaurrarekin.

- Lurra aireatzearen kontaminazioa

- Biorremediazioa, mikrobianarekin zenbait kontaminante oranikoentzat. Biodegradazioan erabilitako teknikak, gehitzen du agrikultura, bioestimulazioa eta bioaumentazioa.

- Uraren estrakzioa,