Magadan

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu

Magadan

—  Hiria  —
Magadanen ikuspegia
Magadanen ikuspegia
bandera

armarria

Izen ofiziala Магада́н
Estatua
Barrutia
Subjektua
 Errusia
Ekialde Urrunekoa
Magadan oblasta
Koordenatuak 59°34′N 150°48′E / 59.567°N 150.800°E / 59.567; 150.800Koordenatuak: 59°34′N 150°48′E / 59.567°N 150.800°E / 59.567; 150.800
Magadan non dagoen adierazten duen Errusia-ko/-go/-eko mapa
Magadan
Eremua 295 km2
Garaiera 70 m
Posta kodea 685000 — 685031
Biztanleria 95.982 bizt. (2010)
Dentsitatea 325,36 bizt./km²
Ordu-eremua MAGT (UTC+12:00)
http://www.magadangorod.ru/

Magadan (errusieraz: Магадан) Errusiako ekialde urrunean dagoen Magadan oblastaren hiriburua da. Okhotskeko itsasoaren iparraldeko kostaldean dago, Taui badian[1], Moskutik 5.910 km ekialdera eta Khabarovsketik 1.655 km ipar-ekialdera. 2010ean 95.982 biztanle zituen[2].

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1920ko hamarkadarako bazegoen giza kokalekua Magadan inguruan, baina herria 1929an sortu zuten. Hasieran, hiriaren izena Nagaevo izan zen, Even-Okhotsk barrutiko hiriburua. 1933. urtean hiri-izaera eman zioten.

Stalinen agintepean presoak Magadanera bidaltzen zituzten behartutako lanak egitera. 1932-1953 urte bitartean Dalstroi erakundearen egoitza egon zen Magadanen: behartutako lan izugarriak, urre-meatzeetako lanak eta lan zentzagarriak eragiten zizkieten. Aro horretan hiriko ekonomiak behera egin zuen, eta hala egon zen hamarkadetan.

Magadanek Okhotskeko itsasoan portua duenez, Kolyma eskualdeko meatzeetan ustiatutako urrea eta beste metalak merkaturatzeko gune bihurtu zen. Hiria hazi egin zen, eta biztanleak ere ugaritu egin ziren, batez ere meategietako jardunaren garapenez.

Ekonomia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gaur egun, eraikuntza eta arrantza dira ekonomia-jarduera nagusiak. Portua maiatzetik abendura egoten da irekita. Hiritik 50 km iparralderantz nazioarteko aireportua daukate. Edozein modutan ere, errepide bi daude bakarrik hiria inguruekin lotzeko; bat Kamtxatka aldera doana, eta bestea, 2.200 kmra hurren daukaten Jakutsk hirira doana, hezurren ibilbidea deritzona. Beraz, nolabait isolatuta dagoen hiria da Magadan.

Klima[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Magadanen klima subartikoa daukate, Dfc Köppen klima sailkapenaren arabera. Negu luze eta hotzak dituzte; urtean bakarrik sei hiletan igotzen du tenperaturak 0 °C-tik gora. Izotza eta tundra dira eskualdeko paisaia nagusia, beraz. Okhotskeko itsasoko kostaldeko tenperatura, urtarrilean -22 °C eta uztailean 12 °C bitartekoa izaten da. Barrualdean, ostera, urtarrilean -38 °C eta uztailean 16 °C bitarteko tenperatura izaten dute.

Datu klimatikoak (Magadan)
Hila Urt Ots Mar Api Mai Eka Uzt Abu Ira Urr Aza Abe Urtekoa
Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) 2.4 2.5 5.5 8.0 22.3 24.5 26.0 25.5 20.2 13.8 6.6 3.3 26.0
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) −14.2 −12.5 −8.0 −1.6 4.9 11.3 14.8 15.0 10.4 1.7 −7.3 −12.8 0.0
Batez besteko tenperatura (ºC) -16.4 -15.4 -11.4 -4.6 1.8 7.8 11.8 12.0 7.5 -0.9 -9.8 -14.9 -2.7
Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) −34.6 −33.3 −30.8 −23.5 −10.8 −3.0 2.0 −1.0 −6.3 −21.6 −26.9 −30.7 −34.6
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) −18.5 −17.8 −14.4 −7.5 −0.5 5.2 9.6 9.7 5.1 −3.1 −12.0 −17.0 −5.1
Pilatutako prezipitazioa (mm) 14 13 17 33 37 47 64 93 77 80 60 26 561
Euri egunak (≥ 0.1 mm) 0.1 0.3 0.3 2.1 11 16 21 20 18 10 2 0.1 100.9
Elur egunak (≥ 1 mm) 16 14 15 15 6 0 0 0 0.2 8 17 16 107.2
Eguzki orduak 74.4 127.1 226.3 228.0 198.4 216.0 182.9 170.5 147.0 130.2 81.0 40.3 1822.1
Hezetasuna (%) 65 64 65 71 78 82 86 83 78 69 66 64 871
Iturria (1): Погода и Климат[3]
Iturria (2): Hong Kong Observatory (sunshine)[4]

Senidetutako hiriak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo-loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Magadan Aldatu lotura Wikidatan
  • Mapa Kolymskiy.narod.ru