Malaysia

Wikipedia(e)tik

Malaysia

Malaysia


Bandera	Armarria

Goiburu nazionala: Bersekutu Bertambah Mutu
( Batasuna da Indarra )

Ereserkia: Negaraku

Hiriburua Kuala Lumpur eta Putrajaya¹
2°30′N 112°30′E

Hiri handiena Kuala Lumpur

Hizkuntza ofiziala(k) Malaysiera (Malai)

Gobernua

Presidentea
Lehen Ministroa

Monarkia konstituzional
federala
Tuanku Syed Sirajuddin
Abdullah Ahmad Badawi

Independentzia
- Erresuma Batutik
(Malay bakarrik)
- Sorrera
(Sabah, Sarawak eta Singapur-ekin) 1957 abuztuaren 31

1963 irailaren 16

Eremua
- Guztira
- ur % 329.758 km² (64.)
0,3%

Biztanleria
- Estimaketa (2005)
- Errolda (2000)
- Dentsitatea 26.207.102 (46.)
23.953.136
78 biztanle/km² (97.)

Dirua Ringgit (RM) (MYR)

Ordu eremua
- Udan (DST) SST (UTC +8)
Ez (UTC +8)

Interneteko domeinua

.my

Telefono aurrezenbakia +60

Herritarra malasiar

¹Kuala Lumpur hiriburu legegilea da eta Putrajaya administrazioarena.

Malaysia Hego-ekialdeko Asiako herrialdea da, 13 estatuz eratutako federazioa.

Hiriburua Kuala Lumpur da, nahiz eta gobernu federalaren egoitza Putrajaya hiri berria izan.

[aldatu] Geografia

Malaysia

Malaysia bi eskualde handitan banatua dago:

Mendebaldeko Malaysia: Malaysiar penintsularen hegoaldean kokatua, Tailandiaren hegoaldean Singapur hiri-estatua inguratuz. Mendikate batek ipar-hego bitan zatitzen du. Bertan oihan eremu zabalak daude et tontor garaiena Tahan mendia da (2189 m). Mendebaldeko kostaldea laua eta zingiratsua da, eta ekialdekoa hondarrezko hondartza luzez osatua. Landa lurrak kostaldeko zabaldietan daude batez ere. Iparraldean (Perlis eta Kedah) herrialdeko arroz soro garrantzitsuenak daude.
Ekialdeko Malaysia: Borneo uhartean kokatua, Indonesiaren iparraldean Brunei inguratuz. Malaysiako eremuaren %60a den eskualde honetan herrialdeko biztanleriaren %15a bizi da. Oihan tropikalez osatua dago batez ere, topografia malkartsua gehien bat (Kinabalu mendia, 4100 m).

Mugakide ditu Brunei (381 km), Indonesia (1178 km) eta Tailandia (506 km), eta 4675 km luze diren kosta du.

Ekuatoretik hurbil dagoenez, Malaysiak klima ekuatoriala du, oso hezea, tenperatura konstante eta handiak (bataz beste 26 eta 27°C), urteko tenperatura aldaketa oso txikia (1 eta 2°C artekoa) eta hezetasun handia urte osoan zehar. Euria sarritan egiten du, urteko bataz bestekoa 2.500 mm baita.

[aldatu] Banaketa administratiboa

Sakontzeko, irakurri: Malaysiaren banaketa administratiboa

Malaysia federazio bat da, hamairu estatuk (negeri) eta hiru barruti federalek (wilayah persekutuan) osatua. Malaisiar penintsulan hamaika estatu daude (hoietako bederatzi sultanerriak): Perlis, Kedah, Penang, Perak, Kelantan, Terengganu, Pahang, Selangor, Negeri Sembilan, Melaka, Johor. Bertan daude bi barruti federal: Putrajaya eta Kuala Lumpur. Borneo uhartean bi estatu daude, Sarawak eta Sabah, eta barruti federal bat, Labuan.