Mandala
Mandala sanskritotik hartutako hitza da. Etimologikoki “zirkulua” bada ere, izen horrekin budismoan eta hinduismoan egiten diren errepresentazio sinbolikoak definitzen dira. Diagrama horiek oso konplexuak dira eta, nolabait, unibertsoaren isla dira. Mandala hinduismoaren eta tantrismo budikoaren erritu sakratuetan erabili ohi da meditazio tresna gisa [1] Estrukturalki, unibertsoaren zentroa, hau da, espazio sakratua, lauki batean kokatutako zirkulu baten bidez adierazten da. Praktikan iantra hinduarrak linealak dira, geometrikoak; mandala budistak figuratiboak, hau da, pertsonaiekin[2]. Puntu kardinalak erabiliz mandala barruan sektore desberdinak bereiztu daitezke.
Eduki-taula |
Interpretazioa [aldatu]
Esan dugunez mandalak unibertsoa azaltzen du. Autore batzuek mandalekin beste esperesio erlijiosoak lotu dituzte: Erdi Aroko mandorla kristauak, eliza gotikoen zoluan eginiko labirintoak, estilo bereko arrosa leihoak, e.a. Irudi hauek guztiek asmo espiritualarekin egin izan dira.
Ziur aski mandalen irudien unibertsaltasuna forma zirkularrek perfekzioa adieratzen dutela. Aldi berean zirkuluak naturaren zikloen errepikapena adierazten du, betiko itzulera. Horrela uler daitezke baita ere gure lauburuak. Unibertsaltasun horrekin lotuta Carl Gustav Jung-ek inkontziente kolektiboaren adierazpena bezala ulertu zuen.
Erlaxazio teknika [aldatu]
Ekialdetik etorritako erlaxazio tekniken artean mandalak margotzearena kokatu daiteke. Teknika honek ez du aurreko ikaskuntzaren beharra, nahikoa da zirkulu batean libreki marraztea. Edozein adinetan egin daitezke eta oso onak dira bai lasaitzeko baita ere kreatibitatea indartzeko. Merkatuan badira aurretik marraztutako mandalak koloreatzeko.
Bibliografia [aldatu]
- (Alemanez): Carl Gustav Jung, Mandala : Bilder aus dem Unbewussten, Olten, Freiburg im Breisgau, 1977 (rééd.) (ISBN 3-530-40775-5)
- (Ingelesez): Klaus Holitzka, Native American mandalas, Sterling Publishing, New York, 2000 (ISBN 0-8069-2881-6)
- (Frantsesez) Gilles Beguin, Mandala:diagrammes ésotériques du Népal et du Tibet au musée Guimet, Éd. Findakly,
- (Frantsesez) Anjan Chakraverty, Peintures sacrées du Tibet : mandalas & thangkas : collections privées du monde entier et de Sa Sainteté le Dalaï Lama, G. Trédaniel, 1998, 96 p. (ISBN 2-84445-028-8)Paris, 1993, 168 p.(ISBN 2-86805-014-X)
- (Frantsesez): Dominique Sorrente: Mandala des jours, Publibook, 2007.
- (Gaztelaniaz): Norma Osnajanski: El poder de los mandalas. Obelisco, 2006 (ISBN 978-987-1102-90-7).
Erreferentziak [aldatu]
Kanpo loturak [aldatu]
- (Ingelesez): Graphics.cornell.edu («Exploring the mandala», mandalaren esplorazioa).
- (Ingelesez): Youtube.com (fraile budistek mandala bat egiten Aldrichen Arte Garaikidearen Museoan).
- (Ingelesez): Berzin, Alexander (2003). Berzinen artxiboak. Mandalaren esanahi eta erabilera.
(Frantsesez): "Introduction à la pratique et au symbolisme du mandala dans le bouddhisme tibétain"
- (Frantsesez): « Introduction à la notion de mandala. Le mandala comme résidence divine »
- (Gaztelaniaz): Margotzeko prestatutako mandalak, dohainik.
Iruditegia [aldatu]
-
XVII.mendeko mandala tibetarra.
-
Vishnu-Mandala.
-
Mandala taizokai.
-
Bhutanen margotutako mandala, XIX.mendean, Rubin Museum of Art
-
Fraide tibetarrak mandala bat margotzen Kitzbühelgo udaltetxean, Austrian, 2002an.
-
Vajravarahi Mandala.
-
Kalachakra Mandala.
-
Jain testua eta diagrama kosmologikoak.