Mary Wollstonecraft

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
John Opiek egindako erretraua

Mary Wollstonecraft (Spitalfields, 1759ko apirilak 27Londres, 1797ko irailak 10) XVIII. mendeko britainiar filosofo eta idazlea izan zen, emakumeen eskubideak aldeztu zituen lehenengoetarikoa.

XVIII. mendeko Britainian idazle profesional eta independente bihurtu zen emakumea izan zen, eta bere lanen artean aurki daitezke hainbat eleberri, ipuin, saiakera, tratatu edo bidai liburuak. Genero ikasketetako esparruan ezagunen egin duen saiakera Vindication of the Rights of Women (1792) izan da, eta bertan arrazoitzen duena zera da: emakumea ez da, izatez, gizonaren menpekoa; eta hala badirudi, emakumeak gizonak baino hezkuntza gutxiago jaso duelako izango da. Hori dela eta, gizon nahiz emakumeak izaki arrazional gisa tratatu behar dira, eta arrazoian egon behar luke oinarritua gizarteak berak ere.

Wollstonecraft beraren bizitza ere oso jarraitua izan da. Henry Fuseli eta Gilbert Imlayrekin erromantzeak izan ondoren (azken honekin Fanny Imlay izeneko alaba izan zuen), William Godwin filosofoarekin ezkondu zen (anarkismoaren aitzindarietako bat), eta harekin izan zuen Mary Shelley izeneko alaba, Frankesteinen idazle izango zena. Alabaren jaiotzan arazo batzuk medio hil zen Wollstonecraft 38 urte zituela eta hainbat eskuizkribu bukatu gabe utzita. Godwin alargunak, hala ere, 1798an emaztearen bizitza kontatzen zuen memoria bat argitaratu zuen (Memoir), feministaren izen ona mende batez zapuztu zuen ohiz kanpoko bizitza azaltzen zuena.

Egun, Mary Wollstonecraft feminismoaren filosofiaren aitzindari kontsideratzen da; bai bere bizitza pertsonala, bai bere ideia filosofikoak XX. mendeko mugimendu feministen oinarritzat hartu izan baitira.

Bere lanak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Thoughts on the Education of Daughters (1787).
  • Mary: A Fiction (1788).
  • Original Stories from Real Life (1788).
  • Of the Importance of Religious Opinions (1788).
  • The Female Reader (1789).
  • Young Grandison (1790).
  • Elements of Morality (1790).
  • A Vindication of the Rights of Men (1790).
  • A Vindication of the Rights of Woman (1792).
  • An Historical and Moral View of the French Revolution (1794).
  • Letters Written during a Short Residence in Sweden, Norway and Denmark (1796).
  • Analytical Review aldizkarira ekarpenak (1788-1797, hil ondorengo argitalpena).
  • The Cave of Fancy (1798, hil ondorengo argitalpena).
  • Maria: or, The Wrongs of Woman (1798, hil ondorengo argitalpena).
  • Letters to Imlay (1798, hil ondorengo argitalpena).
  • Letters on the Management of Infants (1798, hil ondorengo argitalpena).
  • Lessons (1798, hil ondorengo argitalpena).
  • On Poetry and our Relish for the Beauties of Nature (1798, hil ondorengo argitalpena).


Commons-logo.svg
Commonsen fitxategi gehiago dago honi buruz:
Mary Wollstonecraft