Mauritania
Wikipedia(e)tik
|
Mauritaniako Errepublika Islamiarra الجمهورية الإسلامية الموريتانية |
|||||
|---|---|---|---|---|---|
|
|||||
| Goiburu nazionala: شرف إخاء عدل ( Ohorea, Anaitasuna, Justizia) |
|||||
| Ereserkia: Mauritaniako Ereserki Nazionala | |||||
 |
|||||
| Hiriburua | Nouakchott 18°09′N 15°58′M |
||||
| Hiri handiena | Nouakchott | ||||
| Hizkuntza ofiziala(k) | arabiera (de jure) frantsesa (de facto) |
||||
| Gobernua
Presidentea
Lehen Ministroa |
Errepublika parlamentarioa Sidi Ould Cheikh Abdallahi Zeine Ould Zeidane |
||||
| Independentzia - Onartua |
Frantziatik 1960ko azaroaren 28 |
||||
| Eremua - Guztira - ur % |
1.030.700 km² (29.) 0,03 |
||||
| Biztanleria - Estimaketa (2005) - Errolda (1988) - Dentsitatea |
3.069.000 (135.) 1.864.236 3 biztanle/km² (221.) |
||||
| Dirua | Ouguiya (MRO) |
||||
| Ordu eremua - Udan (DST) |
GMT (UTC +1) Ez (UTC +1) |
||||
| Interneteko domeinua | .mr | ||||
| Telefono aurrezenbakia | +222 |
||||
| Herritarra | mauritaniar | ||||
Mauritania (arabieraz موريتانيا, Mūrītāniyyāh), ofizialki Mauritaniako Errepublika Islamiarra, Afrikako ipar-mendebaldeko herrialdea da. Mendebaldean Ozeano Atlantikoarekin egiten du muga, hego-mendebaldean Senegalekin, ekialde eta hego-ekialdean Malirekin, Aljeriarekin ipar-ekialdean, eta ipar-mendebaldan Mendebaldeko Sahararekin (zeinaren zatirik handiena Marokok okupatzen baituen). Herrialdearen izena Mauretania berbere erresuma zaharretik dator.
Hiriburua eta hiririk handiena Nouakchott da, Atlantikoko kostaldean.
Eduki-taula |
[aldatu] Geografia
Mauritania Afrikako ipar-mendebaldean, Ozeano Atlantikoaren itsasertzean kokatzen da. Sahel eskualdean kokaturik dago, eta bere lurraldearen zatirik handiena Saharako basamortuak betetzen du, kostaldeko lerro estuan izan ezik. Lerro horretan kokatzen dira herrialdeko ia hiri garrantzitsu guztiak, Nouakchott (hiriburua) eta Nuadibu (merkataritza hiri nagusia) bezala. Barnealdeko hiri nagusiak Tidjika, Atar eta Chinguetti dira.
Senegal ibaiak Senegal eta Mauritaniaren arteko muga osatzen du, hegoaldean.
[aldatu] Banaketa administratiboa
Mauritania 12 eskualdetan (régions) eta hiriburuko barrutian banaturik dago. Hauek 44 departamendutan (départements) banatzen dira. Eskualdeak eta hiriburu-barrutia, beraien hiriburuekin, hauek dira, hurrenkera alfabetikoz:
| Eskualdea | Hiriburua |
|---|---|
| Adrar | Atar |
| Assaba | Kifa |
| Brakna | Aleg |
| Dakhlet Nouadhibou | Nouadhibou |
| Gorgol | Kaedi |
| Guidimaka | Selibaby |
| Hodh Ech Chargui | Nema |
| Eskualdea | Hiriburua |
|---|---|
| Hodh El Gharbi | Ayoun el Atrous |
| Inchiri | Akjoujt |
| Nouakchott (hiriburu-barrutia) | |
| Tagant | Tidjikdja |
| Tiris Zemmour | F'derik |
| Trarza | Rosso |
[aldatu] Demografia
- Biztanleria: 3.270.065 (2007ko uztaila).
- Bizi itxaropena: 53,12 urte (2006).
- Talde etnikoak: %40 arabiar-beltz nahasketa; %30 arabiar; %30 beltz.
- Erlijoak: %99.84 musulman, gehiengo zabala suniak.
[aldatu] Ekonomia
Mauritaniako biztanleriaren gehiengoa nekazaritza eta abeltzaintzaz bizi da. Hala ere, 1970 eta 1980ko hamarkadetatik aurrera, nomada nahiz nekazari ugarik hirietara emigratu zuten, Sahelak pairatutako lehorte ugarien eraginez.
Herrialdeak meategi garrantzitsuak baditu, burdinarenak batez ere. Horiek dira Mauritaniako esportazio ia guztiak. Arrantza ere aktibitate ekonomiko esanguratsua da, Kanariar Uharteetatik (Espainia) hedatzen den arrantzarako eremu aberatsa baitute Mauritaniako itsasaldeak. Hala ere, herrialdeko itsas baliabideak bertako itsas flotek baino, Japoniako eta Europar Batasuneko (Espainiakoek batez ere) flotek ustiatzen dituzte. Arrantza baliabideei eta gehiengizko ustiatzeari buruzko azterketarik egin ez izanak, Mauritaniako itsas baliabideen etorkizuna kolokan ipini du 2001etik aurrera.
[aldatu] Kultura
[aldatu] Hizkuntzak
Mauritaniako hizkuntza ofizial bakarra eta nazionala arabiera da (Hassaniya dialektoa), baina de facto frantsesak betetzen du bere papera gizarteko esparru askotan. Legeen arabera, arabiera hizkuntza ofizialarekin batera, ondoko hizkuntzek ere izaera nazionala dute: fula, soninke eta wolof.
[aldatu] Kanpo loturak
Jalgi.com atlasa datuak, mapak eta irudiak
CIA - World Factbook geografia, biztanleria, politika eta ekonomia datuak
| Afrikako herrialde eta lurraldeak (Nazio Batuen azpi-eskualdeka) | |||
Iparraldeko Afrika |
Aljeria • Egipto • Libia • Maroko • Mendebaldeko Sahara • Sudan • Tunisia | Mendebaldeko Afrika |
Benin • Burkina Faso • Boli Kosta • Cabo Verde • Gambia • Ghana • Ginea • Ginea Bissau • Liberia • Mali • Mauritania • Niger • Nigeria • Senegal • Sierra Leona • Togo |
Erdialdeko Afrika |
Angola • Afrika Erdiko Errepublika • Ekuatore Ginea • Gabon • Kamerun • Kongoko Errepublika • Kongoko Errepublika Demokratikoa • Sao Tome eta Principe • Txad | Ekialdeko Afrika |
Burundi • Djibuti • Eritrea • Etiopia • Kenya • Komoreak • Madagaskar • Malawi • Maurizio • Mozambike • Ruanda • Seychelleak • Somalia • Tanzania • Uganda • Zambia • Zimbawe |
Hegoaldeko Afrika |
Botswana • Hego Afrika • Lesotho • Namibia • Swazilandia | Menpeko lurraldeak eta bestelakoak: |
Erresuma Batua: Santa Helena • Espainia: Kanariar Uharteak • Melilla • Zeuta • Frantzia: Mayotte • Réunion • Portugal: Madeira |
