Miguel Servet

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Miguel Servet
Miguel Servet
Zientzialaria
Arloa medikuntza, anatomia, matematika, geografia
Jaio 1511ko irailaren 29a
Euskal Herria Tutera (Espainia)
Hil 1553ko urriaren 27a
Suitza Geneva (Suitza)
Lanak Birikatako zirkulazioa


Miguel Servet edo Miguel de Villanueva (benetako izena Miguel Serveto y Conesa eta latinez Michael Servetus), (Tutera, Nafarroa, 1511ko irailaren 29a (?) - Geneva, Suitza, 1553ko urriaren 27a), XVI mendeko espainiar zientzialari eta teologoa izan zen. Hainbat arlo jorratu zituen, hala nola, astronomia, meteorologia, geografia, teologia , matematika, anatomia eta medikuntza. Erreforma Protestantea bultzatu zuenez Genevan atxilotu eta sutan erre zuten.

Biografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Historia ofizialaren arabera Villanueva de Sigenan (Huesca) jaioa dela esaten den arren, Francisco Javier Gonzalez Etxeberria ikertzaileak Tuteran jaio zelako frogak bildu ditu.[1]

Jaiotegunaren inguruan ere zalantzak daude. Litekeena 1511ean jaioa izatea bada ere 1509koa izan daiteke. Historia ofizialak irailaren 29an jaio zela hobesten du San Migel eguna izanik izen hau ezarri ziotelako, baina froga argirik ez dago.

Hizkuntzak gustatzen zitzaizkionez (latina, grekera eta hebreera hitzegiten zituen), Toulousera joan zen Zuzenbide ikasketak burutzera Juan de Quintanaren ikasle gisa. Han ezagutu zuen Erreforma Protestantea. Quintana Karlos I.a Espainiakoaren konfesorea zen eta hau Boloniako enperadore izendatu zutenean Miguel Servet sekitoarekin batera joan zen Italia eta Alemanian zehar.

Teologoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bidaia bukatzean bere irakaslea utzi eta Europako hainbat hiritan ibili zen protestantismoa ezagutu nahian. Bere ideiak zirela eta hainbat erreformatzailerekin ere arazoak izan zituen, batez ere 1531ean De Trinitatis Erroribus (Hirutasunaren akatsak) argitaratu ondoren. Bide beretik jarraitu zuen bere hurrengo liburuetan ere, eta alde batekoak eta bestekoak haserretu zituen. Michel de Villeneuve izen faltsua hartu eta Lyonera bizitzera joan zen atxilotu eta Genevan erre zuten arte.

Zientzialaria[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1553an Birikatako zirkulazioa deskribatu zuen, lehen europarra izanik. Bere deskribapena ez zen oso berandurarte ezagutu, izan ere bere azalpenak ez zituen medikuntza liburu batean argitaratu, Christianismi Restitutio teologia liburuan baizik. Eliza Katolikoak bere liburu guztiak erretzeko agindu zuen eta hiru baino ez ziren salbatu, mendeetan ezkutatuta egon zirenak. urteetan pentsatu izan zen William Harvey ingelesa izan zela aurkitzailea, 1616an deskribatu baitzuen. Hala ere, jakina da Damaskoko Ibn al-Nafisek deskribatu zuela lehenengo XIII. mendean, nahiz eta hizkuntza arazoak zirela eta Europara berria ez zen iritsi.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. (Gaztelaniaz) Miguel Servet ikerketa
Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Miguel Servet Aldatu lotura Wikidatan