Mutriku
|
Mutriku |
|
|---|---|
 Gipuzkoa |
|
 |
|
| Izen ofiziala | Mutriku |
| Estatua Erkidegoa Lurralde Historikoa Eskualdea |
Espainia Euskal Autonomia Erkidegoa Gipuzkoa Debabarrena |
| Alkatea | Joseba Palenzuela Arrieta (Bildu) |
| Herritarra | mutrikuar |
| Koordenatuak | 43°18′N 2°23′W / 43.3°N 2.383°WKoordenatuak: 43°18′N 2°23′W / 43.3°N 2.383°W |
|
|
|
| Eremua | 27,69 km2 |
| Garaiera | 0-623 m |
| Distantzia | 47 km Donostiara |
| Posta kodea | 20830 |
| Biztanleria | 5.029 bizt (2011) |
| Dentsitatea | 181,62 bizt/km² |
| Sorrera | 1209 irailaren 1 |
| http://www.mutriku.net | |
Mutriku Gipuzkoako ipar-mendebaldeko bazterrean, Bizkaiarekiko mugan dagoen kostaldeko udalerria da, Debabarrena eskualdekoa.
Eduki-taula |
[aldatu] Geografia
[aldatu] Ingurune naturala
Hainbat hondartza daude udalerrian, hauek dira ekialdetik mendebaldera zerrendaturik:
[aldatu] Udalerri mugakideak
Iparraldean Bizkaiko Golkoa, hegoaldean Mendaro, ekialdean Deba eta mendebaldean Ondarroa, Berriatua eta Markina (Bizkaia) ditu mugakide.
[aldatu] Auzoak
[aldatu] Historia
Mutriku XII. mendearen hasieran sortu zen eta Hiri-Gutuna Alfontso VIII.a Gaztelakoak eman zion. Fernando III.a Gaztelakoak eta Alfontso X.a Gaztelakoak berretsi zituzten bere eskubideak.
[aldatu] Ondasun nabarmenak
Herria kaiaren gainean dago, desnibelean, eta hiriguneak Erdi Aroan muinoetan egiten ziren herrien trazaketa berbera dauka. Ardatz nagusia Erdiko Kalea da. Kale hori Beheko Plazatik hasten da, iparraldean, eta herri osoa gurutzatzen du, Txurruka Plazaraino iritsi arte. Gainerako kaleak Erdiko Kalearen ekialde-mendebalde zentzuan daude. Beste kale estu batzuk gurutzatzen dituzte kale horiek, malda biziak dira, arranpa eta eskaileradunak.
Mutrikuko Hirigune Historikoak lur zatiketa gotikoa gordetzen du hein batean, eta XVI., XVII. eta XVIII. mendeetako balio historiko-artistiko handiko jauregi eta etxeak daude bertan.
Hauek dira aipatzekoak diren eraikinak, hirigunekoak eta kanpokoak:
- Jasokundeko Ama Birjinaren parroki eliza (1803-1843). Silvestre Perez arkitektoak proiektatu zuen eliza neoklasiko hau. Oinplanoa gurutze grekoarena du eta fatxada nagusia tenplu erromatar baten itxurakoa. Dorrea abside erdizirkularrari itsatsia du, elizaren atzealdean.
- Berriatua dorretxea, edo Sulengua (su-lehengoa), 1533ko sutea baino lehenagokoa baita.
- Txurruka plaza, Kosme Damian Txurruka almirantearen omenezko eskulturaduna.
- Zabiel Jauregiarekin (XVI. mendekoa), gaur egun Kultur Etxea dena.
- Olazarra-Mizkia etxea.
- Montalibet jauretxea (XVIII. mendekoa).
- Portua, igerilekua eta udalerriko hondartzak.
- Luis Peña Gantxegi arkitektoak 1963-69 artean egindako hainbat etxebizitza: Aizetzu, Iparragirre, Larreina eta, batez ere, Imanolena.
1995eko abenduaren 29an, Eusko Jaurlaritzak monumentu-multzo izendatu zuen hirigune historikoa, Sailkatutako Kultura Ondasuna[1].
[aldatu] Demografia
| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1991 | 2001 | 2009 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 3.687 | 3.835 | 3.694 | 3.927 | 5.286 | 4.141 | 4.380 | 5.107 | 5.246 | 4.578 | 4.775 | 4.979 |
[aldatu] Politika
| Alderdiak | 2011 | 2007 | ||
| Botoak | Zinegotziak | Botoak | Zinegotziak | |
| Bildu | 1.583 | 8 | - | - |
| Euzko Alderdi Jeltzalea (EAJ) | 822 | 4 | 897 | 7 |
| Berdeak eta Independenteak | 242 | 1 | 463 | 3 |
| Eusko Alkartasuna (EA) | (Bildu barruan) | (Bidu barruan) | 209 | 1 |
[aldatu] Kultura
[aldatu] Jaiak eta ospakizunak
- Berdel eguna: apirileko lehen larunbatean
- San Isidro: maiatzaren 15ean
- Madalenak: uztailaren 21-25ean
- Kalbario: irailaren 14-16an
- Arrantzaleen eguna: irailaren 16an
[aldatu] Mutrikuar ezagunak
Bertan jaio ziren Antonio Gaztañeta Iturribalzaga (1656-1728) eta Kosme Damian Txurruka (1761-1805) almiranteak.
Aro garaikidean, Juan Carlos Perez (1958) abeslari eta musikaria ere herri honetan jaio zen, bai eta Patxi Pagoaga (1951-1995) eskubaloi-jokalaria eta Luciano Iturrino (1963) futbolaria ere.
[aldatu] Erreferentziak
-
Edukiaren zati bat monumentu hau sailkatutako kultura ondasun izendatzen duen lege testutik hartu da. Izan ere, testua jabari publikokoa da eta ez du jabetza intelektualik, Espainiako Jabetza Intelektualaren Legeko 13. artikuluan xedatu denez (Espainiako Aldizkari Ofiziala, 97. zenbakia, 1996-04-22).
[aldatu] Ikus, gainera
[aldatu] Kanpo loturak
- (Euskaraz) Mutrikuko Udalaren webgunea
- (Euskaraz) Txurrukaren urteurrenaren webgune ofiziala
- (Euskaraz) Atxukale: Mutrikuko ataixa
- (Gaztelaniaz) «Mutriku», Auñamendi Eusko Entziklopedia.
 |
Mutrikuko auzoak | |
|---|---|---|
|
Astigarribia • Artzain Erreka • Galdonamendi • Ibiri • Laranga • Mijoa • Mizkia • Olatz |
||
|
|||||||
|
|||||||
