Nafar-lapurtera

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
██ Nafar-lapurtera

Nafar-lapurtera iparraldeko euskalkia da, Lapurdin, Nafarroa Beherean eta Nafarroa Garaiko Urdazubi, Zugarramurdi eta Luzaiden hitz egiten dena. Baztango eta Aezkoako herrietan (Nafarroa Garaia) tarteko hizkerak mintzatzen dira, nafarreraren eta nafar-lapurteraren artekoak.

Gaurko sailkapena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Euskalkien mapa, sailkapen zaharrean.

   Lapurtera

   Behe nafarrera

Tradizionalki, lapurtera eta behenafarrera bereizirik sailkatu izan dituzte, baina Koldo Zuazoren arabera gaur egun euskalki bakar bat osatzen dute (nafar-lapurtera), hiru azpieuskalki dituela:

  1. Sartaldea: Lapurdiko barnealdean Ahetze, Senpere, Ainhoa eta Sara eta Nafarroa Garaiko Zugarramurdi eta Urdazubi hartzen ditu barne azpieuskalki honek.
  2. Erdigunea: Lapurdi Ekialdea eta Nafarroa Behereko Lekuine eta Baigorriko Kantonamendua ditugu azpimultzo honetan.
  3. Sortaldea: Nafarroa Behereko Arberoa, Oztibarre eta Garaziko eskualdeetan eta Luzaiden (Nafarroa Garaia) hedatzen da.

Lehenagoko aldaerak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Tarteko hizkerak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Zuazoren arabera, tarteko hizkerak mendebaldean Lapurdiko kostaldean Hendaiatik Bidarteraino eta barnealdean Azkaine, Arbona, Basusarri eta Arrangoitzen, eta ekialdean Amikuze (Nafarroa Beherea) eskualdea eta Pettarrako (Zuberoa) mendebaldea.

Neurri txikian (eta gero eta txikiagoan) bada ere, Oiartzualdeko eta Bidaso Behereko hizkerek badute lapurteraren ezaugarririk, XVI. mende arte lapurterak izan baitzuen eraginik handiena Gipuzkoako ipar-ekialdeko eremu horretan.[1]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Koldo Zuazo (1997): «Oiartzungo hizkeraren kokagunea», in Fontes linguae vasconum: Studia et documenta, 76. zenbakia, 397-426. orrialdeak.

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]