Nanoelektronika

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu

Nanoelektronika osagarri elektronikoak sortzeko nanoteknologian oinarritzean datza, arrunki transistoreak izaten dira. Nanoteknologiaren definizioa 100 nm baino gutxiagoko teknologia erabiltzea bada ere, nanoelektronikak atomoen arteko interakzioak eta propietate kuantikoak sakonki aztertu behar dituzten osagarri elektronikoak biltzen ditu. Hori dela eta, TSMCren edo Pentium 4ren CMOS90 osagarria ez da osagarri nanoelektroniko bat nahiz eta 90 nm edo 65 nm baino txikiagoak izan daitezkeen.

Batzuek nanoelektronika teknologia disruptiboa dela deritzote, nanotransistoreak eta transistoreak oso ezberdinak direlako. Nanosagarrietako batzuek molekula hibridoen/erdieroaleen elektronika, nanokableak/nanohodiak, edota elektronika molekularrean oinarritzen dira.

Gailu nanoelektronikoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Irratiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nanoirratiak garatu dituzte karbonozko nanohodiak erabiliz[1].

Ordenagailuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nanoelektronikaren xedeetako bat elektronika konbentzionalarekin egiten diren mikroprozesagailuak baino potentzia handiagokoak egitea da. Horretarako CMOS teknologiako osagarrien ordez, nanolitografia modu berriak, nanohodiak bezalako nanomaterialak edota molekula txikiak aztertzen ari dira. Eremu-efektuko transistoreak egin dituzte karbonozko nanohodiak[2] eta heteroestrukturadun nanohodi erdieroaleak erabiliz[3].

Energia elektrikoaren sorrera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikertzaileak nanohodiak eta beste nanoestrukturadun materialak ikertzen ari dira eguzki-zelula merkeagoak eta eraginkorragoak sortzeko, siliziozko eguzki-zelulen ordez[4].

Halaber, energia sortzeko bio-nano sorgailuak nola egin litezkeen ikertzen dihardute.

Mediku-diagnostikoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gizakientzako aplikaziorik onuragarrienak garatze bidean daude. Biomolekulen kontzentrazioak detektatzen dituzten gailu nanoelektronikoak sortzeko interesa dago etorkizunean mediku-diagnostikoetan erabili ahal izateko[5][6][7][8]. Aplikazio hori nanomedikuntza kategorian barne egongo litzateke[9]. Bide berean doan ikerketa batek, zelula bakar batekin elkarri eragiteko gai den gailu nanoelektronikoak garatzea du helburu, biologiako ikerlanetan erabili ahal izateko[10]. Gailu horiek nanosentsore dute izena eta osasuna bistaratzeko, biziraupenerako eta defentsarako erabili ahalko lirakete[11][12][13].

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1.   Rutherglen, C. & Burke, P. (2007), «Carbon nanotube radio», Nano Lett. 7 (11): 3296–3299, doi:10.1021/nl0714839, http://pubs.acs.org/cgi-bin/sample.cgi/nalefd/2007/7/i11/html/nl0714839.html .
  2.   Postma, Henk W. Ch.; Teepen, Tijs; Yao, Zhen; Grifoni, Milena & Dekker, Cees (2001), «Carbon nanotube single-electron transistors at room temperature», Science 293 (5527): 76–79, doi:10.1126/science.1061797 .
  3.   Xiang, Jie; Lu, Wei; Hu, Yongjie; Wu, Yue; Yan; Hao & Lieber, Charles M. (2006), «Ge/Si nanowire heterostructures as highperformance field-effect transistors», Nature 441: 489–493, doi:10.1038/nature04796 .
  4.   Tian, Bozhi; Zheng, Xiaolin; Kempa, Thomas J.; Fang, Ying;Yu, Nanfang; Yu, Guihua; Huang, Jinlin & Lieber, Charles M. (2007), «/v449/n7164/abs/nature06181.html Coaxial silicon nanowires as solar cells and nanoelectronic power sources», Nature 449: 885–889, doi:10.1038/nature06181 .
  5.   LaVan, D.A.; McGuire, Terry & Langer, Robert (2003), «Small-scale systems for in vivo drug delivery», Nat Biotechnol. 21 (10): 1184–1191, doi:10.1038/nbt876, PMID 14520404 .
  6.   Grace, D. (2008), «Special Feature: Emerging Technologies», Medical Product Manufacturing News. 12: 22–23, http://www.mpmn-digital.com/mpmn/200803/?pg=24 .
  7.   Saito, S. (1997), «Carbon Nanotubes for Next-Generation Electronics Devices», Science 278: 77–78, doi:10.1126/science.278.5335.77 .
  8.   Cavalcanti, A.; Shirinzadeh, B.; Freitas Jr, Robert A. & Hogg, Tad (2008), «Nanorobot architecture for medical target identification», Nanotechnology 19 (1): 015103(15pp), doi:10.1088/0957-4484/19/01/015103, http://www.iop.org/EJ/abstract/0957-4484/19/1/015103 .
  9.   Cheng, Mark Ming-Cheng; Cuda, Giovanni; Bunimovich, Yuri L; Gaspari, Marco; Heath, James R; Hill, Haley D; Mirkin,Chad A; Nijdam, A Jasper; Terracciano, Rosa; Thundat, Thomas & Ferrari, Mauro (2006), «Nanotechnologies for biomolecular detection and medical diagnostics», Current Opinion in Chemical Biology 10: 11–19, doi:10.1016/j.cbpa.2006.01.006 .
  10.   Patolsky, F.; Timko, B.P.; Yu, G.; Fang, Y.; Greytak, A.B.; Zheng, G. & Lieber, C.M. (2006), «Detection, stimulation, and inhibition of neuronal signals with high-density nanowire transistor arrays», Science 313: 1100–1104, doi:10.1126/science.1128640 .
  11.   Frist, W.H. (2005), «Health care in the 21st century», N. Engl. J. Med. 352 (3): 267–272, doi:10.1056/NEJMsa045011, http://content.nejm.org/cgi/content/full/352/3/267 .
  12.   Cavalcanti, A.; Shirinzadeh, B.; Zhang, M. & Kretly, L.C. (2008), «Nanorobot Hardware Architecture for Medical Defense», Sensors 8 (5): 2932–2958, doi:10.3390/s8052932, http://www.mdpi.org/sensors/papers/s8052932.pdf .
  13.   Couvreur, P. & Vauthier, C. (2006), «Nanotechnology: intelligent design to treat complex disease», Pharm. Res. 23 (7): 1417–1450, doi:10.1007/s11095-006-0284-8, PMID 16779701 .

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]