Nazioarteko Egoitza Espaziala
Wikipedia(e)tik
| Nazioarteko Egoitza Espaziala | ||||
|---|---|---|---|---|
|
||||
| Estadistikak | ||||
| Tripulazioa: | 3 | 2006ko uztailaren 21a |
||
| Perigeo: | 352,8 km | " | ||
| Apogeo: | 354,2 km | " | ||
| periodo orbitala: | 91,61 minutu | " | ||
| Inklinazioa: | 51,64 gradu | " | ||
| orbitak egunero: | 15,72 | " | ||
| batez-besteko eguneko desbideraketa altitudean: |
~88 m | " | ||
| egunak orbitan | 2918 | 2006ko Azaroaren 18a |
||
| jendearekin egon den egun kopurua | 2027 | " | ||
| Orbita kopurua | 50000 | 2007ko Azaroaren 14a |
||
| Ibilitako distantzia | ~1400000.000 km | 2005eko Ekainaren 17a |
||
| Batez-bezteko abiadura: | 7,69 km/s | 27.685 km/h | ||
| Gaur egungo masa: | 200783 kg | 2006ko Irailaren 12a |
||
| erregaiaren masa: | ~ 3951 kg | " | ||
| bizigarria den volumena: | 425 m³ | " | ||
| Presioa | ~ 757 mmHg (100 kPa) [1] | . | ||
| Tenperatura | ~ 26,9 °C | . | ||
| Gaur egun dituen osagaiak | ||||
| Componente: | jaurtiketa: | Masa: (kg) | ||
| Zarya FGB: | 1998ko azaroaren 20a | 19323 | ||
| Nodo Unity: | 1998ko abenduaren 4a | 11612 | ||
| Zvezda: | 2000ko uztailaren 12a | 19050 | ||
| ITS Z1: | 2000ko urriaren 11 | 8755 | ||
| P6 modulu fotovoltaikoa: | 2000ko azaroaren 30a | 15900 | ||
| Destiny laborategi modulua: | 2001eko otsailaren 7a | 14515 | ||
| Canadarm2: | 2001eko apirilaren 19a | 4899 | ||
| Quest ganbara: | 2001eko uztailaren 12a | 6064 | ||
| Pirs ganbara: | 2001eko abuztuaren 14a | 3900 | ||
| ITS S0: | 2002ko apirilaren 8a | 13970 | ||
| Canadarm2 base mugikorra: | 2002ko ekainaren 5a | 1450 | ||
| ITS S1: | 2002ko urriaren 7a | 12598 | ||
| ITS P1: | 2002ko azaroaren 23a | 12598 | ||
| Nazioarteko Egoitza Espaziala | ||||
Nazioarteko Egoitza Espaziala (ingelesez International Space Station edo ISS) 5 espazio agentzien proiektua da; NASA (Estatu Batuak), RKA (Errusia), JAXA (Japonia), CSA (Kanada) eta ESA (Europa). Brasilgo agentzia espazialak ere, parte hartzen du NASArekin daukan kontratu baten bidez. Italiar agentzia espazialak ere, hainbat lanetarako dauzka kontratuak eginda nahiz eta Italia ESAren barnean dagoen herrialdeetako bat izan.
Egoitza espazial hau, Lurraren inguruan dago orbitan, Lurretik 360km-ko garaieran eta 92 minuturo Lur itzuli bat ematen du. 2007ko abuztuaren 14an bere 50000. itzulia bete zuen.
ISSren horniduraz, bai errusiar Soiuz eta Progress espazio-ontziak eta baita estatubatuar espazio-ontziak (Endeavour, Discovery eta Atlantis) ere arduratzen dira. 2000ko azaroaren 2tik, hau da, lehenengo tripulazioa sartu zenetik, beti egon da tripulazio batekin barnean. Thomas Reiter astronauta hara joan arte, handik pasatutako astronauta guztiak, estatubatuarrak edo errusiarrak ziren. Egoitza espazial honetatik, 14 herrialdeetako astronautak pasa dira. Astronautez gain, Nazioarteko Egoitza Espaziala, lehenengo 5 turista espazialak joan diren tokia ere bada.
Eduki-taula |
[aldatu] Hasierak
1980. hamarkadako lehenengo urteetan, NASAk bere Freedom egoitza espaziala planeatu zuen; sobietarrek Mir eta Salyut zuten bezala, estatubatuarrek ere, egoitza espazial bat eduki ahal izateko. Baina Sobietar Batasunaren gainbeheraren eta Gerra hotzaren ondorioz, proiektua deuseztatu egin zuten. Lehia espazialaren amaiera, estatubatuarrek Kanada, Europa, Japonia eta Errusiarekin elkarrizketak edukitzera eraman zituen 1990.eko hamarkadaren hasieran, nazioarteko egoitza espazial bat eraikitzeko. Proiektu hau 1993.urtean iragarri zuten eta hasieran "Space Station Alpha" izan zuen. Egoitza espazial hau, hainbat egoitza espazialen proiektua izatea nahi zuten: (Mir2 errusiarra (Oraingo Zvezda modulua, Mir2ren muina da), Freedom estatubatuarra, Columbus modulu europarra eta esperimentu modulu japoniarra.
ISSren historia 1998ko azaroaren 20an hasi zen. Proton, errusiar kohetea Zarya modulua lurraren orbitan jarri zuenean, honek ISSari behar duen energia eta propultsioa emateko diseinatuta dago.Hainbat hilabete geroago NASAkUnity nodoa orbitan jarri zuen berriro Endeavour anezkari esker.Honek duela gutxi lau pertsona bidali ditu estazio espazialera han sistema elektronikoa berritzeko eta akatsak obetzeko. 2000. urtean Zvezda errusiar modulua gehitu zen honi esker lehenengo astronautak han “bizi” ahal izan zuten. Urriaren 11an Unity nodoari ITS Z1 estruktura gehitu zuten hau lortu zuen, estazioa lurrarekin komunikatzea . Azaroaren 2an lehenengo tripulazioa heldu zen Soyuz kapsulara azken hau urriaren 31an espazioratu zen. Hilabete bat geroago lehenengo modulu fotovoltaikoa instalatu zuten, eguzki energiaz estazio osoa ondo funtziona dadin. Hurrengo urtean Destiny laborategia martxan jarri zuten noski, Amerikan egina. 2001eko otsailaren 7an gehitu zen Atlantis anezka erabilita. 2001eko apirilaren 19an lehenengo beso artikulatua gehitu zuten SSRMS deitua, honekin batera italiar modulu bat eta UHF antena bat heldu zen.Uztailaren 12an deskonpresio kamera bat instalatu zuten, honi esker astronautek espaziora irten zezaten eta beraien lehengo urratsak espazioan emateko. Irailaren 14an besta deskonpresiozko kapsula gehitu zuten errusiarrek.
Bere lehenengo modulua, "Zarya" modulu funtzionala, 1998ko azaroan jarri zen orbitan errusiar Proton suziri batetan. Bi pieza gehiago ere,(Unity modulua eta Zvezda zerbitzu modulua) gehitu egin ziren lehenengo tripulazioa bidali aurretik. Lehenengo tripulazioak 2000ko azaroaren 2an porturatuzuen eta estatubatuar batez (William Shepherd) eta bi errusiar kosmonautez (Yuri Gidzenko eta Sergei Krikalev) zegoen osaturik.
[aldatu] Muntaketa
ISSren muntaketa punta-puntako teknologi lana da eta amaituta dagoenean, presurizatutako 1000m^3ko bolumena izango du. 1998ko azaroan hasi zen Zarya moduluarekin eta gaur egun, muntadura jarraitu egiten du. 2007ko urriaren 23an jarri dioten Harmony moduluarekin, ISSek 6,1 metroko luzera, 4,2 metroko diametroa eta 13.608kg-ko masa du.
Oraindik ez dago bukatuta baina bere osotasunean egongo denean 4 Mir egoitza espazial bezalako bolumena edukiko du. Horretarako 45 “bidaltze misio” baino gehiago beharko dira falta diren pieza guztiak anezka baten bitartez kanporatzen joango dira.
[aldatu] 2010an edukiko dituen propietateak
- Masa: 464 tona
- Eraman ditzaken tripulanteen kopurua: 6 pertsona
- Laborategi kopurua: 4
- Abiadura: 26000 km/h
- Zabalera:108 m
- Luzera: 88m
- Egonaldietarako espazioa: 13000 m³
[aldatu] Nazioarteko egoitza espazialaren sistema nagusiak
[aldatu] Elektrizitate hornidura
Egoitza espazialaren energi iturria Eguzkia da. Eguzki argia, elektrizitate bihurtzen da eguzki panelak erabiliz. Hasieran, egoitzaren energi iturri bakarra errusiar moduluan dauden eguzki panelak ziren eta egoitza espazialaren errusiar zatia 28 volt-eko korronte zuzena erabiltzen du. Egoitzaren beste zati guztietan elektrizitatea, egiturari lotuta dauden eguzki paneletatik dator eta korronte zuzeneko 130-180 volt arteko balioak ditu. Ondoren elektrizitatea egonkortu egiten da 160 voltetako korronte zuzenean eta erabiltzen den 124 voltetako korronte zuzenera bihurtzen da. Egoitzaren zati bietako korrontea zati batetik beste zatira pasa daiteke bihurgailuak erabiliz eta hau funtsezkoa izan da errusiar korronte plataforma ezeztu zenetik.
Eguzki trokela normalean Eguzkia jarraitu egiten du Eguzki energi kopururik handiena zurgatu ahal izateko.
[aldatu] Ikus, gainera
[aldatu] Erreferentziak
- ↑ International Space Station Status Report #06-7 (Ingelesa). NASA (2006-02-17). 2006-05-16.
