Onddo arre
| Onddo arrea | ||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Sailkapen zientifikoa |
||||||||||||||||||||||||||||
| Erreinua: | Fungi | |||||||||||||||||||||||||||
| Filuma: | Basidiomycota | |||||||||||||||||||||||||||
| Klasea: | Agaricomycetes | |||||||||||||||||||||||||||
| Ordena: | Boletales | |||||||||||||||||||||||||||
| Familia: | Boletaceae | |||||||||||||||||||||||||||
| Generoa: | Boletus | |||||||||||||||||||||||||||
| Espeziea: | Boletus badius Fr. (1832) |
|||||||||||||||||||||||||||
| Ezaugarriak | ||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||
Onddo arrea (Boletus -lehen Xerocomus- badius) Europa eta Ipar Amerikako perretxiko jangarria da. Sarritan onddozuriaren ahaide txiroa kontsideratu da, baina orain zenbaitek estimu handitan daukate.
Eduki-taula |
Morfologia [aldatu]
Perretxiko honen izena txapelaren arre koloretik dator. Hasieran txapel hemisferikoa dauka, gero ganbila eta azkenean ia laua, 6 eta 15 zentimetro arteko diametrokoa heldua denean. Ez dauka ilerik eta lehorra da, baina euria egiten duenean apur bat likatsua izan daiteke[1].
Tutuak luzera ertainekoak dira, eta poroak txikiak eta angelutsuak. Kolore zurixka daukate hasieran, gero horitu egiten dira eta azkenean hori-berdeak dira. Presionatuz edo igurtziz gero, urdindu egiten dira.
Hanka arrexka da, zilindrikoa, gehienetan sendoa eta azalera haritsuduna.
Haragi zurixka edo horia dauka, gogorra hasieran, gero harroagoa, kutikularen azpian marroiagoa eta hezetasunarekin urdindu egiten dena.
Espora marroi-oliba kolorekoak dauzka, leunak.
Ekologia [aldatu]
Iraila eta urria artean agertzen da. Oso arrunta da koniferoetan, baina hostoerorkorretan ere aurki daiteke. Lurzoru silizeoetan bizi da.
Gastronomia [aldatu]
Duela gutxi arte gutxietsi egiten zen jangarri gisa daukan balioa, gehien bat mozten denean kolore urdina hartzen duelako. Jateko ona da, nahiz eta Boletus generoko espezie ezagunenak (onddozuria, onddobeltza) baino apur bat eskasagoa den.
Erreferentziak [aldatu]
- ↑ Mendaza R & Díaz G (1987). "Las setas. Guía fotográfica y descriptiva". Sección de Micología de Iberduero
Kanpo loturak [aldatu]
- (Euskaraz) Xerocomus badius Errotari mikologia elkartearen webgunean
- (Ingelesez) Boletus badius Mycobank-en