Onddo arre

Onddo arrea Ezaugarriak:   poroak himenioan   txapel ganbila   himenioa adnatua da   espora olibak dauzka   mikorrizak eratzen ditu   jangarria da Oharra: ez fidatu soilik orri honetan ematen diren datuez perretxiko bat identifikatzeko orduan. Inolako zalantzarik izanez gero, kontsultatu aditu batekin.

Onddo arrea
Sailkapen zientifikoa
Erreinua: Fungi Filuma: Basidiomycota Azpifiluma: Agaricomycotina Klasea: Agaricomycetes Ordena: Boletales Familia: Boletaceae Generoa: Boletus Espeziea: Boletus badius Fr. (1832)

Onddo arrea (Boletus -lehen Xerocomus- badius) Europa eta Ipar Amerikako perretxiko jangarria da. Sarritan onddozuriaren ahaide txiroa kontsideratu da, baina orain zenbaitek estimu handitan daukate.

Morfologia

Perretxiko honen izena txapelaren arre koloretik dator. Hasieran txapel hemisferikoa dauka, gero ganbila eta azkenean ia laua, 6 eta 15 zentimetro arteko diametrokoa heldua denean. Ez dauka ilerik eta lehorra da, baina euria egiten duenean apur bat likatsua izan daiteke.

Tutuak luzera ertainekoak dira, eta poroak txikiak eta angelutsuak. Kolore zurixka daukate hasieran, gero horitu egiten dira eta azkenean hori-berdeak dira. Presionatuz edo igurtziz gero, urdindu egiten dira.

Hanka arrexka da, zilindrikoa, gehienetan sendoa eta azalera haritsuduna.

Haragi zurixka edo horia dauka, gogorra hasieran, gero harroagoa, kutikularen azpian marroiagoa eta hezetasunarekin urdindu egiten dena.

Espora marroi-oliba kolorekoak dauzka, leunak.

Ekologia

Iraila eta urria artean agertzen da. Oso arrunta da koniferoetan, baina hostoerorkorretan ere aurki daiteke. Lurzoru silizeoetan bizi da.

Gastronomia

Duela gutxi arte gutxietsi egiten zen jangarri gisa daukan balioa, gehien bat mozten denean kolore urdina hartzen duelako. Jateko ona da, nahiz eta Boletus generoko espezie ezagunenak (onddozuria, onddobeltza) baino apur bat eskasagoa den.

Kanpo loturak

• (Euskaraz) Xerocomus badius Errotari mikologia elkartearen webgunean
• (Ingelesez) Boletus badius Mycobank-en