Programazio-lengoaia

Wikipedia(e)tik

Konputagailuaren portaera kontrolatzeko erabil daitezkeen hizkuntza artifizialak dira programazio-lengoaiak.

Bi atal definitu behar dira programazio-lengoaia bat definitzeko:

Programak osatzeko erabil daitezkeen aginduak (adb.: datu bat irakurri, datu bat inprimatu, kalkulatu eragiketa bat...)
Datuak errepresentatzeko erabil daitezkeen datu-motak (adb.: zenbakia osoa, zenbaki erreala, karakterea...)

Programa bateko aginduak idazteko orduan lengoaiak horrelako aginduak definitu ahal izateko dituen arau sintaktiko eta semantikoak errespetatu behar dira.

[aldatu] Sailkapena

[aldatu] Behe-mailako programazio-lengoaiak

Berez, konputagailuak lengoaia bakar bat ulertzen du: makina-lengoaia. Konputagailuko zirkuitu elektrikoek agindu xehe batzuk bakarrik egiten dituzte, eta horietan datuak kode bitarrean adierazi behar dira. Baina gizakiontzat makina lengoaian programatzea erokeria da:

Ulertezina da (dena kode bitarrean adierazita dago)
Aginduak sinpleegiak dira.
Konputagailu mota bakoitzak bere makina-lengoaia dauka eta batean dabilen programa bestean ez dabil.

Mihiztadura-lengoaia makina-lengoaiatik oso gertu dago, baina programak gizakiok hobeto uler ditzagun:

agindu bitarrak karaktere alfanumerikoekin adierazten dira
datuak atzitzeko helbide sinbolikoak erabiltzen dira, helbide bitarren ordez
oharrak txertatu daitezke programetan

[aldatu] Goi-mailako programazio-lengoaiak

Goi-mailako programazio lengoaiak egokiagoak dira programatzeko:

Datuak eta aginduak karaktere alfanumerikoen bidez aipa daitezke (ez kode bitarrean)
Datuak hartzeko aldagaiak defini ditzakegu
Agindu eta datu potenteagoak, landuagoak, erabil daitezke (ez eragiketa sinpleak soilik)
Hainbat konputagailu mota desberdinetan erabili ahal izango dira.
Zuzentzeko eta gaurkotzeko errazagoak dira, honela denbora aurrezten digu beste lengoaiekiko.
Oharrak txerta daitezke programa hobetu ulertzearren.

Beraz, goi-mailako programazio-lengoaia batean programatzea askoz errazagoa da.

[aldatu] Erdi-mailako programazio-lengoaiak

C programazio-lengoaia. Goi-mailako lengoaien abantaila gehienak ditu, baina aldi berean behe-mailakoen funtzionalitatea ere erabil daiteke. Horrela programa azkarrak lortu daitezke eta memoriako espazioa hobeto kudeatzen dutenak.

[aldatu] Konpiladoreak eta interpretatzaileak

Konpiladorea.

Baina goi-mailako lengoaia batean idatzitako programa bat martxan jarri nahi badugu konputagailu batean, lehenago itzuli behar dugu programa hori makina-lengoaiara. Itzulpen hori egiteko konpilazio prozesu bat burutu behar da. Konpiladoreak itzulpen hori automatikoki egiten duten programa bereziak dira. Horrelakoetan goi-mailako programazio-lengoaiaz idatzitako programari iturburu-programa esaten zaio eta programa konpilatuari objektu-programa esaten zaio.

Batzuetan itzulpen hori aginduz agindu egiten da, banaka eta programa itzulia (objektu-programa) lortu gabe. Horrelako programa itzultzaileei interpretatzaile esaten zaie.