Riad

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu

Riad hiria

Riad
Riad hiria gauez. Erdian, Kingdom dorrea.
riadeko bandera

riadeko armarria

Izen ofiziala الرياض ar-Riyāḍ
Estatua Saudi ArabiaSaudi Arabia
Probintzia Riad probintzia
Koordenatuak

24°42′N 46°43′E / 24.700°N 46.717°E / 24.700; 46.717Koordenatuak: 24°42′N 46°43′E / 24.700°N 46.717°E / 24.700; 46.717

Riad non dagoen adierazten duen Saudi Arabia-ko/-go/-eko mapa
Riad
Eremua 1,200 km²
Garaiera 380-770 m
Ordu eremua UTC+3
Biztanleria 4,853,912 bizt. (2007)
Dentsitatea 4,04 bizt./km²
Sorrera 450 inguru

Riad[1] (arabieraz الرياض, ar-Riyāḍ) Saudi Arabiako hiriburu politikoa eta herrialdeko hiririk handiena da. Riad probintziako hiriburua ere bada, eta Nejd eta Al-Yamama eskualde historikoen parte izan da. Arabiar penintsularen erdian dago kokaturik, ordoki handi batean, eta 4.850.000 lagun ingururen bizileku da.

Hiria 15 udal barrutitan banaturik dago. Riadeko egungo alkatea, 1998tik, Abdul Aziz ibn Ayyaf Al Migrin da.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Saudi Arabiako erdialdean dago, Nejd herrialdean, Toweiq mendiaren ondoan, oasi oparo baten erdian.

Hiria hamabost barrutitan banaturik dago:

  • Al-Shemaysi
  • Irqah
  • Al-Ma'athar
  • Al-Olayya
  • Al-Aziziyya
  • Al-Malaz
  • Al-Selayy
  • Nemar
  • Al-Neseem
  • Al-Shifa
  • Al-'Urayja
  • Al-Bat'ha
  • Al-Ha'ir
  • Al-Rawdha
  • Al-Shimal

Klima[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Datu klimatikoak (Riad)
Hila Urt Ots Mar Api Mai Eka Uzt Abu Ira Urr Aza Abe Urtekoa
Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) 31.5 34.8 38.0 42.0 45.1 49.8 52.0 47.8 44.5 41.0 36.0 31.0 52.0
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 20.1 23.0 27.6 34.0 39.6 42.7 43.4 43.2 41.3 35.1 27.6 22.0 33.1
Batez besteko tenperatura (ºC) 14.4 16.9 21.1 26.9 32.9 35.4 36.6 36.5 33.3 28.2 21.4 16.1 26.6
Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) -1.11 0.5 4.5 11.0 18.0 16.0 23.6 22.7 16.1 13.0 7.0 1.4 -1.11
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) 6.9 9.0 15.0 20.3 25.7 27.6 29.1 28.8 25.7 20.9 15.3 8.4 19.9
Euria (mm) 11.7 8.5 34.8 55.7 4.6 0.0 0.0 0.2 0.0 1.7 7.9 13.0 94.8
Prezipitazio egunak (≥ 1 mm) 5.8 4.8 14.6 20.0 3.5 0.0 0.2 0.2 0.0 1.2 3.4 6.3 45.2
Hezetasuna (%) 47 38 34 28 17 11 10 12 14 21 36 47 26
Iturria: [2]

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

King Fahd bidearen ikuspegia.

Riyad Najd izeneko herrialdeko hiri nagusia izan zen luzaroan, hango oasiaren oparotasunagatik famatua beti.

1824-1881 urteetan Saud-en dinastiaren hiriburua izan zen, eta handik bideratu zuen Ibn Saudek Arabiako konkista.

1932an estatu berriko hiriburu egin zuten saudiarrek, eta handik aurrera gorpuztu zen gaur egungo hiri modernoa. XX. mende erdialdera arte najdarrak baizik ez ziren bizi Riyaden, baina arabiar etorki guztietako jendea bizi da han gaur egun.

Biztanleria[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hona hemen biztanleriaren bilakaera:

Urtea Biztanle
1918 18.000
1924 30.000
1944 50.000
1952 80.000
1960 150.000
1972 500.000
1974 650.000
1978 760.000
1987 1.389.000
1990 2.110.000
1992 2.776.000
1997 3.100.000
2001 4.137.000
2009 4.878.723

Ekonomia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hiri modernoa da gaurko egunean, kale zabal asfaltodunak, eraikin luzeak, eritegiak, hotelak eta nazioarteko aireportua dituena. Saudi Arabiako merkataritza, hezkuntza eta politika hiri nagusia da, hara jotzen dute estatu horretako errepide nagusiek eta handik abiatzen da burdinbide bakarra, Riyad-Damman. Industria asko zabaldu da azkenaldi honetan (petrolio findegiak).

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Riad Aldatu lotura Wikidatan