Salzburgo

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu

Salzburgo

 Salzburg
Salzburgo hiriaren ikuspegi panoramikoa.
Salzburgo hiriaren ikuspegi panoramikoa.

armarria

Izen ofiziala Salzburg
Herrialdea
Estatua
 Austria
 Salzburg
Koordenatuak 47°48′N 13°02′E / 47.800°N 13.033°E / 47.800; 13.033Koordenatuak: 47°48′N 13°02′E / 47.800°N 13.033°E / 47.800; 13.033
Salzburgo non dagoen adierazten duen Austria-ko/-go/-eko mapa
Salzburgo
Eremua 65,678 km2
Garaiera 424 m
Posta kodea 5020
Biztanleria 148.078 bizt. (2011)
Dentsitatea 2.254,61 bizt./km²
http://www.stadt-salzburg.at

Salzburgo edo Salzburg[1] Austriako laugarren hiri nagusiena da, izen bereko estatuko hiriburua da. Salzach ibaiaren ertzean, Hohensalzburg gaztelua dagoen Mönschberg haitzaren ondoan dago kokatuta. Bertako alde zaharra Gizateriaren Ondare izendatu zuen UNESCOk 1997an. Wolfgang Amadeus Mozart konposatzailearen jaioterria da.

Biztanleriaren bilakaera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Urtea Biztanleria
1900 48,945
1951 102,927
1961 108,114
1971 129,919
1981 139,426
1991 143,978
2001 142,662
2007 150,269

Iturria: Austriako Estatistika Erakundea[2]

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wormseko apezpikuak monasterio bat sortu zuen Mönschberg haitzean, eta hura izan zen hiriaren sorburua. 739. urtean apezpikutegi egin zuten, 798an artzapezpikutegi eta 1278an erreinuko printzerri. Salzburgoko printze-artzapezpikuek juduak egotzi zituzten lehenik (1498) eta protestanteak ondoren (1731).

Salzburgo hiriaren ikuspegia.

1803. urtean Toscanako artxiduke Fernando III.aren agindupean zegoen Salzburgo, 1805ean Austriaren mende eta 1809. urtean Bavariaren esku. 1816an Austriaren barne geratu zen, eta 1849an probintzia autonomo egin zuten.

Ekonomia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Industria (ehungintza, musika tresnak, beiragintza, metalurgia, larrugintza) eta merkataritza dira ekonomia jarduera nagusiak.

Unibertsitatea. Musika eskola ospetsua.

Ondarea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kultura gune garrantzitsua da eta sona handikoak dira bertako musika jaialdiak. Monumentuak ugariak dira eta aipagarriak dira, besteak beste, 1614-1628 urteetako katedral barrokoa, Kapitelplatz plazako iturri ikusgarria (XVIII. mendea) eta XIX. mendeko artzapezpikutegia, Residenplatz plaza inguratzen duten XVI-XVII. mendeetako Neugebäude jauregia (Mozarten "Flauta miragarria" operako soinu bat interpretatzen duen Glockenspiel dago bertan) eta Salzburgoko printze-artzapezpikuen antzinako egoitza (XVI-XVII. mendea), XII. mendeko Stifskirche St. Peter basilika erromanikoa (XVII-XVIII. mendeetan berritua), XI. mendeko Hohensalzburg gaztelu gotortua (XVII. mendean berritua eta barnean Erdi Aroko museoa eta gaurko artearen museoa daudena), Lodron jauregia (1631), Mirabell gaztelua (1606-1721, antzina printze-apezpikuen udako egoitza) eta Mozart jaio zen etxea.

Klima[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Datu klimatikoak (Salzburgoko aireportua)
Hila Urt Ots Mar Api Mai Eka Uzt Abu Ira Urr Aza Abe Urtekoa
Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) 16.3 21.7 24.9 27.9 32.2 35.6 37.7 35.6 32.1 28.2 23.5 18.6 37.7
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 3.2 5.6 10.4 14.3 19.9 22.2 24.4 24.2 20.1 14.8 7.8 4.0 14.2
Batez besteko tenperatura (ºC) -0.8 0.7 4.8 8.5 13.8 16.5 18.6 18.3 14.3 9.3 3.6 0.4 9.0
Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) -25.4 -21.8 -21.6 -3.9 -2.1 2.0 3.7 4.3 -1.6 -8.0 -17.8 -26.8 -26.8
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) -4.0 -2.9 0.7 3.8 8.4 11.5 13.5 13.5 10.1 5.5 0.6 -2.5 4.9
Pilatutako prezipitazioa (mm) 59.9 54.7 78.7 83.1 114.5 154.8 157.5 151.3 101.3 72.6 83.0 72.8 1184.2
Prezipitazio egunak (≥ 1.0 mm) 10.1 9.5 11.9 11.8 12.1 15.0 14.4 13.2 10.8 9.3 10.8 11.8 140.7
Elur egunak (≥ 1.0 cm) 15.4 11.7 6.1 1.4 0 0 0 0 0 0.1 5.1 13.1 52.9
Eguzki orduak 67.0 91.9 130.0 152.6 196.4 193.9 221.1 202.8 167.7 129.7 81.2 62.8 1697.1
Iturria: Central Institute for Meteorology and Geodynamics[3]

Kirola[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Neguko Joko Olinpikoetako azken bi edizioetarako hautagaitza aurkeztu zuen, baina bietan atera zen galtzaile. 2010. urteko jokoetarako Vancouver hiri kanadarrak irabazi zion, eta 2014koetarako, berriz, Sochi hiri errusiarrak.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Salzburgo Aldatu lotura Wikidatan


Geografia
Austria
Artikulu hau Austriako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.