Solferinoko gudua

Koordenatuak: 45°22′02″N 10°33′59″E / 45.367222222222°N 10.566388888889°E / 45.367222222222; 10.566388888889
Wikipedia, Entziklopedia askea
Xirkan (eztabaida | ekarpenak)(r)en berrikusketa, ordua: 10:00, 21 apirila 2015
Solferinoko gudua
Italiako batasuna
Data1859ko ekainaren 24a
LekuaSolferino, Lombardia (Italia)
Koordenatuak45°22′02″N 10°33′59″E / 45.367222222222°N 10.566388888889°E / 45.367222222222; 10.566388888889
EmaitzaFrantzia eta Piamonte irabazle
Gudulariak
Sardiniako Erresuma
Frantziako Bigarren Inperioa
Austriar Inperioa
Buruzagiak
Viktor Emanuel II.a Italiakoa
Napoleon III.a
Frantzisko Josef I.a Austriakoa
Indarra
118.600 soldadu 100.000 soldadu
Galerak
2.492 hildako
12.512 zauritu
2.922 atxilotu edo desagertu
3.000 hildako
10.807 zauritu
8.638 atxilotu edo desagertu
Guda honen ondorioz izandako sarraskiagatik sortu zen Gurutze Gorria

Solferinoko gudua 1859ko ekainaren 24an, Italiaren bateratze prozesuaren barnean, Solferino herrian gertatutako bataila izan zen. Frantziar eta sardiniar armadek austriar armadaren aurka borroka egin zuten eta lehenengoak -frantsesak eta sardiniarrak- nagusitu ziren.

Solferiniko gudua

9 orduko borrokaren ondoren, austriarrek amore eman beharrean izan ziren, kalte izugarriak jasan zituztelarik: 3.000 soldadu austriar baino gehiago hil ziren, 10.807 zauritu eta beste 8.638 desagertu ziren.

Bando garailean ere emaitza larria izan zen: 2.492 baja egon ziren, 12.512 zauritu eta 2.922 desagertu.

Gudu hartan Jean Baptiste Elizanburu olerkari eta eleberrigile euskaldunak hartu zuen parte. Frantziar armadako kapitain izan zen eta batailako zenbait pasadizo bere olerkietan islatu zituen, hala nola, leherketa batean zaurituta itsuturik itzuli zen euskaldunaren kasua (Solferinoko itsua).

«

... Zorigaitzean haitut ikusi
Solferino-ko hegia!
Alferrikan dut geroztik deitzen
Iguzkiaren argia,
Iguzkiaren argia...[2]

»

Gudu honetako sarraskia eta eragindako oinazeak ikusi eta gero, Henri Dunantek Gurutze Gorria sortzea erabaki zuen[3].

Aurrekariak

Turingo isileko itunaren ondorioz, Napoleon III.aren armada, austriarrek inbaditutako Piamonteri laguntzera joan zen. Irabazle garbirik ateratzen ez zen gudu batzuen ondoren, austriarrak atzeraraztea lortu zuten, baina berriro bildu ziren hauek eta frantsesei erasotzen saiatu.

Gudua

Austriako armada, enperadorearen agintepean, Mincio erreka ibaitik igaro zen eta Solferinoko hiritik gertu zeuden garaiera batzuk hartu zituen.

Frantsesen erasoa etsaien ezkerreko ertzean hasi zen, Medole okupatuz. Erdian austriarrek gogor eutsi zioten posizioari eta ezkerraldean ere Benedek jenerala indartsu mantendu zen Piamonteko armadaren erasoen aurrean.

Frantsesak austriarren errefortzuak hegoaldetik euren ezkerreko hegal ahula inguratu eta erasoko ote zioten beldur ziren eta erdiguneari erasotzea erabaki zuten, Solferinon, alegia. Artilleriak herria bonbardatu zuen eta, ondoren, infanteriak eraso zion. Borroka gogorraren ostean, Solferino hartu eta Aaustriako lerroetan sartu ziren.

Benedekek austriarren eskuineko hegalari eutsi zion, baina ezkerrekoan lanak izan zituen eta egoera nahastu zen, frantsesek austriarrak atzerarazi zituztelarik.

Erdigunean, berriz, Solferinoren kontrola galduta, austriarrek Cavriana ebakuatzea lortu zuten, ekaitz gogor batek eraso baino lehen.

Erreferentziak

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Solferinoko gudua Aldatu lotura Wikidatan