Talio

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Talioa
81 MerkurioaTalioaBeruna
In

Tl

Uut
Tl-TableImage.png
Orokorra
Izena, Ikurra, Zenbakia Talioa, Tl, 81
Serie kimikoa metal txiroak
Taldea, periodoa, orbitala 13, 6, p
Itxura zuri zilarkara
Talioa
Masa atomikoa 204,3833(2) g/mol
Konfigurazio elektronikoa [Xe] 4f14 5d10 6s2 6p1
Elektroiak orbitaleko 2, 8, 18, 32, 18, 3
Propietate fisikoak
Egoera solidoa
Dentsitatea (0 °C, 101,325 kPa)
11,85 g/L
Urtze-puntua 577 K
(304 °C, 579 °F)
Irakite-puntua 1.746 K
(1.473 °C, 2.683 °F)
Urtze-entalpia 4,14 kJ·mol−1
Irakite-entalpia 165 kJ·mol−1
Bero espezifikoa (25 °C) 26,32 J·mol−1·K−1
Lurrun-presioa
P/Pa 1 10 100 1 k 10 k 100 k
T/K 882 977 1.097 1.252 1.461 1.758
Propietate atomikoak
Kristal-egitura hexagonala
Oxidazio-zenbakia(k) 3, 1
(oxido basiko ahula)
Elektronegatibotasuna 1,62 (Paulingen eskala)
Ionizazio-potentziala 1.a: 589,4 kJ/mol
2.a: 1.971 kJ/mol
3.a: 2.878 kJ/mol
Erradio atomikoa
(batezbestekoa)
190 pm
Erradio atomikoa
(kalkulatua)
156 pm
Erradio kobalentea 148 pm
Van der Waalsen erradioa 196 pm
Datu gehiago
Eroankortasun termikoa (300 K) 46,1 W·m−1·K−1
Soinuaren abiadura 818 m/s
Isotopo egonkorrenak
Artikulu nagusia: talioaren isotopoak
iso UE Sd-P D DE (MeV) DP
203Tl  %29,524 Tl egonkorra da 122 neutroirekin
204Tl Sintetikoa 119 Ms
(3,87 u)
β- 0,764 204Pb
ε 0,347 204Hg
205Tl  %70,476 Tl egonkorra da 124 neutroirekin
Erreferentziak

Talioa elementu kimiko bat da, Tl ikurra eta 81 zenbaki atomikoa dituena. Metal txiro gris xaflakor hau eztainuaren antzekoa da itxuraz, baina kolorea galtzen du airearekin kontaktuan. Oso toxikoa da eta arratoi-pozoi eta intsektizida gisa erabili izan da, baina minbizia sor dezakeela uste denetik, erabilera hau asko murriztu da edo debekatu egin da zenbait herrialdetan. Infragorrien detektore gisa ere erabiltzen da. Ospetsua da hainbat hilketetan erabili izan delako.

Ezaugarri nagusiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gramo bat talio

Metal hau oso bigun eta xaflakorra da eta laban batekin moztu daiteke. Airearekin kontaktuan jartzen denean lustre metalikoa dauka, baina berehala ugertzen da eta ñabardura urdin-grisa hartzen du, berunaren antzekoa. Airean denbora luzez uzten bada, oxido-geruza lodi bat sortzen zaio. Uraren presentzian talio hidroxidoa eratzen du.

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Talio Aldatu lotura Wikidatan