Taxonomia

Artikulu hau sailkatzeko zientzia eta jarduerari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus Sailkapen zientifiko.

Bizidunen taxonomi-hierarkia. Eskema honen arabera gizakiak esaterako Eukarya domeinukoak gara, Animalia erreinukoak, Chordata filumekoak eta Vertebra subfilumekoak, Mammalia klasekoak, Primates ordenakoak, Hominidae familiakoak, Homo generokoak eta sapiens espeziekoak.

Taxonomia (grezieratik ταξις, taxis, "ordena", i νομος, nomos, "arau" edo "erregela") sailkatzeko zientzia eta jarduera da.

Taxonomia biologikoan, klasea organismoen sailkapenaren maila taxonomiko bat da. Maila hau filumaren eta ordenaren artean dago.

Sistematika Taxonomia biologiko eta Nomenklatura, barne hartzen ditu.

Kontzeptuaren historia

Klase izeneko maila taxonomikoa Joseph Pitton de Tournefort frantziar botanikariak erabili zuen lehen aldiz, 1694an argitaratu zuen landare sailkapenean (Eléments de botanique). Carolus Linnaeusek bere erabilera orokortu zuen 1735ean argitaratu zen Systema Naturae liburuan, natura sailkatzeko sortu zituen hiru erreinuetan (alegia, mineraletan, landareetan eta animalietan) erabili baitzuen. Ordutik, klasea hierarkia taxonomikoaren mailarik altuena kontsideratu zen XIX. mendean filuma eta dibisioa bezalako maila altuagoak sortu ziren arte.

Taxonomiko maila	Landareek	algek	onddoak	Animaliak	Eubakterioak
Dibisio/Fílum	-phyta		-mycota
Subdibisio/Subfílum	-phytina		-mycotina
Klase	-opsida	-phyceae	-mycetes		-Ia
Subklase	-idae	-phycidae	-mycetidae		-idea
Superordena	-anae
Ordena	-ales				-ales
Subordena	-ineae				-ineae
Infraorena	-aria
Superfamilia	-acea			-oidea
Epifamilia				-oidae
Familia	-aceae			-idae	-aceae
Subfamilia	-oideae			-inae	-oideae
Infrafamilia				-odd
Tribu	-eae			-ini	-eae
Subtribu	-inae			-ina	-inae
Infratribu				-ad

Bibliografia

• Judd, W. S.; Campbell, C. S.; Kellogg, E. A.; Stevens, P. F.; Donoghue, M. J. (2002), Plant systematics: a phylogenetic approach, Second Edition, AEB: Sinauer Axxoc, ISBN 0-87893-403-0 
• Brusca, R. C.; Brusca, G. J. (2003), «Classification, Systematics, and Phylogeny», Invertebrates, Second Edition, Sunderland, Massachusetts 01375, AEB: Sinauer Associates Inc., Publishers, 23-39. orr., ISBN 0-87893-097-3 
• Simpson, Michael G. (2005), «Plant Nomenclature», Plant Systematics., Elsevier Inc., 501-515. orr., ISBN 0-12-644460-9 ISBN 978-0-12-644460-5 
• Raven, P. H.; Evert, R. F.; Eichhorn, S. E (1999), «Systematics: The Science of Biological Diversity», Biology of Plants, W. H. Freeman, ISBN 1-57259-041-6; ISBN 978-1-57259-041-0 
• Mallet, J.; Willmott, K. (2003), «Taxonomy: Renaissance or Tower of Babel?» (PDF), Trends Ecol. Evol. 18 (2): 57-59, http://www.ucl.ac.uk/taxome/jim/pap/mallet03tree.pdf. Noiz kontsultatua: 2007-08-28 

Kanpo loturak

• (Ingelesez) Datu-base
• (Ingelesez) Eboluzio, eskema
• (Ingelesez) Zientzia, nomenklatura