Tonbuktu
|
Timbuktu |
|
|---|---|
 |
|
| ' | Tombouctou |
| Estatua |  Mali |
| Probintzia | Timbuktu |
| Koordenatuak | 16°46′N 3°0′W / 16.767°N 3°WKoordenatuak: 16°46′N 3°0′W / 16.767°N 3°W |
  Tonbuktu
|
|
| Garaiera | 261 m |
| Biztanleria | 54.453 bizt. (2009) |
| Sorrera | X. mendea |
Timbuktu[1] (Koyra Chiini hizkuntzan: Tumbutu; frantsesez: Tombouctou) Maliko Timbuktu eskualdeko hiri handiena da. Niger ibaitik 15 km iparraldera dago. 2009an 54.453 biztanle zituen. Songhai, tuareg, fulbe eta mande dira etnia nagusiak.
Hiria XIV. mendean, Mansa Musa, Maliko inperioko hamargarren mansaren garaian, aberastu zen. XVI. eta XVII. mendeetan hiriburu kultural eta espirituala izan zen eta Islamaren hedapen-gunea. Sankoreko Unibertsitate ospetsuaren eta beste madrasa batzuen egoitza da. Djingareyber, Sankore eta Sidi Yahya meskita handiak Timbuktuko urrezko garaiaren lekuko dira. Monumentu hauek etengabe zaharberritzen badira ere, desertizazioa dela eta arriskuan daude. Izan ere, hiriko eraikin gehienak bezala, buztinez eginik daude.
1988an UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen.
Eduki-taula |
Klima [aldatu]
| Datu klimatikoak (Timbuktu) | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hilabetea | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) | 36 | 39 | 42 | 45 | 48 | 47 | 47 | 43 | 47 | 47 | 40 | 42 | 48 |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 30.0 | 33.2 | 36.6 | 40.0 | 42.2 | 41.6 | 38.5 | 36.5 | 38.3 | 39.1 | 35.2 | 30.4 | 36.8 |
| Erregistraturiko tenperatura minimoa(°C) | 5 | 8 | 7 | 10 | 15 | 21 | 17 | 21 | 18 | 12 | 7 | 1 | 1 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | 13.0 | 15.2 | 18.5 | 22.5 | 26.0 | 27.3 | 25.8 | 24.8 | 24.8 | 22.7 | 17.7 | 13.5 | 21 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 0.6 | 0.1 | 0.1 | 1.0 | 4.0 | 16.4 | 53.5 | 73.6 | 29.4 | 3.8 | 0.1 | 0.2 | 182.8 |
| Euri egunak (≥ 1 mm) | 1 | 0 | 0 | 0 | 1 | 1 | 3 | 4 | 3 | 1 | 0 | 0 | 14 |
| Iturria (1): World Meteorological Organization[2] | |||||||||||||
| Iturria (2): Weatherbase [3] | |||||||||||||
| Timbuktu1 UNESCOren gizateriaren ondarea |
|
 Djingareiber meskita |
|
| Mota | Kulturala |
| Irizpideak | ii, iv, v |
| Erreferentzia (ID) | 119 |
| Kokalekua | Mali |
| Eskualdea2 | Afrika |
| Koordenatuak | 16°46′33″N 03°00′34″W / 16.77583°N 3.00944°W |
| Izen ematea | 1988 (XII. bilkura) |
| Arriskuan | 1990-2005 |
| 1 UNESCOk jarritako izen ofiziala (euskaratua) 2 UNESCOren sailkapena |
|
Hiri eta herri senidetuak [aldatu]
Timbuktuk honako hiri senidetu ditu:[4]
Chemnitz (Alemania)
Hay-on-Wye (Gales)
Kairuan (Tunisia)
Marrakex (Maroko)
Saintes (Frantzia)
Tempe (Arizona) (Ameriketako Estatu Batuak)
Tifariti (Mendebaldeko Sahara)
Erreferentziak [aldatu]
- ↑ Euskaltzaindia (2012-03-30), 167. araua: Saharaz hegoaldeko Afrikako toponimia, http://www.euskaltzaindia.net/dok/arauak/Araua_0167.pdf
- ↑ World Meteorological Organization, World Weather Information Service – Tombouctou, http://www.worldweather.org/034/c00134.htm
- ↑ Weatherbase (2011), Weatherbase: Weather For Timbutku, Mali, http://www.weatherbase.com/weather/weather.php3?s=32216&refer=&units=us
- ↑ BBC News (2007-10-24), Timbuktu 'twins' make first visit, http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/wales/mid_/7058884.stm
Kanpo loturak [aldatu]
- (Euskaraz) Niger ibaia sehaskatzat Berria.info
- (Euskaraz) Iñigo ARANBARRI: Tonbuktu Berria.info
|
Gizateriaren Ondarea Malin | |
|---|---|---|
|
Tonbuktu • Djennéko hiri zaharrak • Bandiagarako amildegiak • Askiaren hilobia |
||
 |
Artikulu hau Maliko geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
