Uholde Handia

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Gustave Doréren "Uholdea".

Uholde Handia jatorrian Sumerren jaiotako eta Bibliak zabaldutako mito bat da. Hasieraren arabera, k. a. 2370ean Jaungoikoak bidalitako zigorra izan zen eta Noe baino ez zen salbatu. Munduko beste mitologia batzuetan ere jasotzen den gertaera da. Batzuen arabera, mitoak munduan duen zabalkuntza ikusita, benetan gertatu zen kataklismo baten kondairazko kontakizuna da.

Tradizio judu-kristauaren arabera honela izan zen:

« Noeren bizitzako seiehungarren urtean, bigarren hilaren hamazazpian, lur azpiko itsasoaren iturri guztiak lehertu ziren eta zeruko atexkak ireki. Euri-jasa izan zen berrogei egun eta berrogei gauez.  »

—Hasiera 7, 11-12

Onik atera ziren bakarrak Noe bere ontzian gordetako bere familia eta animalien bikoteak izan ziren.

Aditu askoren ustez, istorioa k. a. XIV. mendeko mesopotamiar literaturan oinarrituta zegoen, Gilgameshen epopeiaren Utnapishtimen mitoan hain zuzen ere. Juduek sumeriarren eragina jasan zutenez, litekeena da horrela izatea[1].

Uholdearen mitoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Beste kulturetan ere, antzeko istorioak daude[2]:

  • Indiako vedetan Svayambhuva Manu erregearen ontzia Vishnuren gizakundea zen Matsya arrain erraldoiak salbatua izan zen[3].
  • Greziar mitologian Poseidonek Prometeoren sua onartzeagatik gizakiak hiltzea erabaki eta titanek Deukalion bere semeari eta honen emaztea zen Pirrari ontzi bat egitea aholkatu zien.
  • Maputxeen ustez, Treng treng vilu eta Caicai Vilu izeneko sugeek elkar borrokatu zuten eta lehenengoak gizakiei aholkatu zien mendi batera joatea.
  • Pazko uharteko Rapa Nuik bere arbasoak Hiva izeneko uharte edo kontinente bateko uholdetik ihes egiten haraino ailegatu zirela uste dute.
  • Txaden bizi den moussaye herriak antzinean ama batek zerutik artatxikia kentzean deskuiduz zerutik hautsi eta zazpi egunez euria egin zuela dio.

Maiak, aztekak, inkak, Titikakako uruak, Patagoniako kaweskarrak, tainoak edo guaraniek ere antzeko istorioak dituzte.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1.   Clay, Albert T. (2003), Atrahasis: An Ancient Hebrew Deluge Story, 3, ISBN 978-158509228-4 .
  2.   Leeming, David (2004), Flood, The Oxford Companion to World Mythology, Oxford University Press, http://www.oxfordreference.com/views/ENTRY.html?subview=Main&entry=t208.e567 .
  3.   Sehgal, Sunil (1999), Encyclopaedia of Hinduism: T-Z, 5, Sarup & Sons, 401. orrialdea, ISBN 8176250643, http://books.google.co.in/books?id=zWG64bgtf3sC&pg=PA401&dq=Noah%27s+Ark+in+Hinduism#v=onepage&q=Noah%27s%20Ark%20in%20Hinduism&f=false .
Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Uholde Handia Aldatu lotura Wikidatan