Zaraitzu

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu

Zaraitzu

 Nafarroa

Zaraitzu armarria

Navarra Mapa Valle Salazar.PNG
Azalera 310 km²
Biztanleria 1663 (2010)
Dentsitatea 5,5 bizt / km²
Udalerriak 16
Herririk handiena Otsagabia (625 biztanle)

Zaraitzu Nafarroako ipar-ekialdean dagoen ibarra da, Zangozako merindadean. Mendebaldeko Pirinioetako eskualdea da.

Gaur egun 1.663 biztanle baino ez ditu ibarrak, 310 km2-ko azaleran bizi direnak (5,5 bizt/km2 inguru). Hiriburua Ezkaroze da, Otsagabia eskualdeko herririk populatuena eta handiena da eta Itzaltzu, berriz, biztanle gutxien duen udalerria da.

Zaraitzuko sarreran dagoen kartela


Mugakideak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Mugakide hauek ditu: Iparraldean Basabürüa (Zuberoa); hegoaldean Nabaskoze udalerria; mendebaldean Aezkoa; eta ekialdean Erronkariko ibarra.

Udalerriak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Zaraitzuko etxe bateko armarria
  1. Otsagabia (625 biztanle).
  2. Ezkaroze (340).
  3. Jaurrieta (215).
  4. Galoze (106).
  5. Espartza-Zaraitzu (91).
  6. Sartze (69).
  7. Gorza (53).
  8. Orontze (51).
  9. Itzaltzu (49).

Herriak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Uskartze (42).
  2. Ibiltzieta (38).
  3. Itzalle (37).
  4. Igari (27).
  5. Izize (24).
  6. Erripalda (3).

Biztanleriaren bilakaera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Zaraitzuko karrika baten kartela
Biztanleriaren bilakaera 1975 urtetik[1]
Udalerria 1975 1981 1986 1991 1996 2001 2005
Espartza 199 160 159 136 122 103 100
Ezkaroze 466 431 400 365 364 358 363
Galoze 149 135 142 133 124 121 118
Gorza 122 113 106 90 79 72 65
Itzaltzu 84 54 52 49 49 45 46
Jaurrieta 415 391 359 321 268 238 225
Otsagabia 826 777 721 676 701 666 651
Orontze 66 70 70 57 53 56 55
Sartze 121 112 106 111 84 79 81
guztira 2448 2243 2115 1938 1844 1738 1704

Inguru naturala[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ibaiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Zaraitzu ibaia iparraldetik hegoaldera zeharkatzen du ibarra, bertako ardatza da eta izena ematen dio eskualdeari.

Mendiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Abodiko mendilerroak banatzen du ibarra Aezkoarekin mendebaldean eta Iratiko oihanarekin iparraldean.

Orhi mendiak (2.017 m), mendebaldeko Pirinioetako lehen gailurra 2.000 metro baino altuagoa dena, bereizten ditu eskualdea eta Larraine aldea (Zuberoa).

Zaraitzuera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bertako euskalkia, zaraitzuera edo "Zaraitzuko uskara", bertakoek oraindik erabiltzen zuten XX. mendearen bukaeran. Bonaparte printzeak euskalki hau Ekialdeko Behe Nafarrerarekin batera sailkatu zuen. Koldo Zuazoren sailkapenean, ordea, Erronkariera eta Zaraitzuera Ekialdeko Nafarrera deitzen duen euskalkiaren bi hizkerak dira.

Gaur egun, Euskararen Foru Legeak bitan banatu du ibarra hizkuntza-lurraldeei dagokienez: Alde batetik, alde mistoan ia udalerri guztiak ditugu, Otsagabia, Ezkaroze, Jaurrieta, Espartza-Zaraitzu, Sartze, Gorza, Orontze eta Itzaltzu alegia, eta bertzetik, alde ez euskaldunean ibarreko hegoaldean Galoze dugu bakarrik.

Festak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Zaraitzuar ezagunak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Zaraitzu Aldatu lotura Wikidatan


Zaraitzu
Maps of municipalities of Navarra Zaraitzu.JPG
Espartza | Ezkaroze | Galoze | Galoze (kontzejua) | Itzalle | Izize | Uskartze | Gorza | Gorza (kontzejua) | Erripalda | Igari | Itzaltzu | Jaurrieta | Orontze | Otsagabia | Sartze | Sartze (kontzejua) | Ibiltzieta