Zengid leinua

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu

Zengid leinua (Zangid bezala ere ezagutua) turkiar jatorriko leinu musulman bat izan zen, Siriako zati batzuetan eta Iraken gobernatu zuena Seliuzidar Inperio Handiaren izenean.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Leinu hau Imad ed-Din Zengik (edo Zangi) sortu zuen, Mosuleko seliuzidar atabeg edo gobernaria 1127an bihurtu zena. Berehala Siria iparraldea eta Irakeko potentatuko turkiar buruzagi bihurtu zen 1128an Artaqidarren aurka Alepo konkistatuz eta Gurutzatuen aurka 1144an Edesako konderria hartuz. Azken balentria honek Zengi heroi bihurtu zuen musulmanen artean, baina esklabu batek hil zuen bi urte beranduago, 1146an.

Zengi hil ondoren bere kontrolpeko lurraldeak banatu egin ziren Mosul eta Irakeko gainontzeko lurraldeak bere semerik zaharrena zen Said ad-Din Ghazi I.arentzat izan zirelarik, eta Alepo eta Edesa, borroka baten ondoren, bere bigarren semea zen Nur ad-Din Mahmudentzat. Nur ad-Din bere aita bezain ahaltsu agertu zen. 1149an Raimundo Poitiersekoa Antiokiako printzea garaitu eta hil zuen gudu batean, eta hurrengo urtean Eufrates ibaiaren mendebaldean geratzen ziren Edesako konderriaren hondarrak konkistatu zituen. 1154an konkista hauek Damasko berau gobernatu zuen Burid leinuari konkistatuz borobildu zituen.

Orain Damaskon gobernatzen, Nur ad-Dinen arrakastek jarraitu egin zuten. Antiokiako beste printze bat, oraingoan Reinaldo Châtillongoa harrapatua izan zen, eta Antiokiako Printzerriko lurraldea murriztua izan zen. 1160an Nur ad-Dinen arreta nagusiki Amalariko I.a Jerusalengoagan jarri zuen, honen aurka Egiptoko Fatimitar Kaliferriaren kontrola lortzeagatik lehiatu nahi baitzuen. Azkenean, Nur ad-Dinen jeneral kurdoa zen Shirkuhk arrakasta izan zuen 1169an Egipto konkistatu zuenean, baina Shirkuhren iloba eta Egiptoko gobernari bezala bere oinordekoa zen Saladinok Nur ad-Dinen kontrola arbuiatu zuen.

Nur ad-Din Egipto inbaditzeko prestatzen ari zen Saladino bere kontrolpera ekartzeko ustekabean 1174an hil zenean. Bere seme eta oinordekoa zen As-Salih Ismail al-Malik haur bat baino ez zen garai hartan, eta Alepora ihes egitera behartua izan zen, non 1181 arte gobernatu zuen, non Mosuleko Atabegarekin zuen harremanaren ondorioz hila eta ordeztua izan zena. Saladinok Alepo bi urte beranduago konkisatu zuen, Zengid leinuaren Siriako gobernuari amaiera emanez.

Zengid leinuko printzeek Irak iparraldean gobernatzen jarraitu zuten oraindik XIII. mendean, Mosul 1234 arte gobernatuz. Hauen gobernua ez zen amaitu 1250 arte.

Zengid leinuko gobernariak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Mosuleko Zengid Atabeg eta Emirrak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Alepoko Zengid Emirrak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Damaskoko Zengid Emirrak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sinjarreko Zengid Emirrak (Irak iparraldean)[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jazirako Zengid Emirrak (Irak iparralean)[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]