Zwingli

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Zwingliren erretratua.

Ulrich Zwingli (1484ko urtarrilaren 1a1531ko urriaren 11) Suitzako Erreforma Protestantearen buru bat izan zen.

Vienako eta Basileako unibertsitateetara joan zen. Glarusen ta Einsiedelnen apaiza zela jarraitu zuen ikasten, eta Erasmoren eragina jaso zuen.

Predikari abertzalea izan zen gudulekuz guduleku (1513-1515). Garai hartan Frantziak suitzar soldadu mertzenariak hartzen zituen gerrarako, eta Zwinglik haien kontrako kanpaina antolatu zuen. 1516an, Einsiedelngo Ama Birjinaren santutegian kapelau izendatu zuten eta sineskerien aurka aritzeagatik nabarmendu zen. Gero Zurichen predikaria izan zen, eta bere predikuetan Itun Berriari buruzko Erasmoren ideiak zabaldu zituen, erdeinuz mintzatuz Aita Santuari buruz; gero, Zuricheko kanonigo izendatu eta Eliza katolikoaren hainbat arauren kontra hitz egiten hasi zen (baraua, esaterako). 1519an, Zwingli Zürichen hasi zen apaiz, eta Eliza Katolikoa errefomatzeko dotrina zabaltzeari ekin zion. Haren idazkietan, elizaren hierarkiaren ustelkeriaren kontra jo zuen, apaizen ezkontzak bultzatu zituen eta gurtzeko tokietan irudiak erabiltzea kritikatu zuen. 1525ean liturgia berria ezarri zuen meza arrunta ordezkatzeko. Erreformaren alderdi erradikalaren aurka, anabaptisten aurka alegia, ere egin zuen Zwinglik, eta horren ondorioz haren jazarpena hasi zen. Bien bitartean, Zwingli eta Martin Luther Marburgen elkartu ziren, eta dotrinaren puntu frankotan ados egon arren, ez ziren bat etorri eukaristian Jesukristo dagoen ala ez esaterakoan.

Erreforma Suitzako Konfederazioko beste lekuetara hedatu zen, baina hainbat kantoik katoliko segi nahiago zuten. Kantoi erreformatuen aliantza eratu zuen Zwinglik, eta konfederazioa erlijioaren arabera geratu zen banandurik. 1529an azken unean saihestu zen gerra bi aldeen artean. 1531n gatazka berpiztu zen eta Zwingli borrokan hil zen 47 urte zituela.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Zwingli Aldatu lotura Wikidatan