1811-1812ko New Madrideko lurrikarak
| 1811-1812ko New Madrideko lurrikarak | |
|---|---|
![]() | |
| Mota | lurrikara |
| Data | 1811ko abenduaren 16a |
| Estatu burujabe | Ameriketako Estatu Batuak |
| Koordenatuak | 36°24′N 89°36′W / 36.4°N 89.6°W |
1811-1812ko New Madrideko lurrikarek, 1811ko abenduaren 16an 7,2 – 8,2 Mwko hasierako plaka barneko lurrikara batekin hasi eta egun berean 7,4 magnitudeko erreplika bat izan zuen. 1812ko urtarrilean eta otsailean beste bi lurrikara izan ziren. Oraindik ere Mendi Harritsuetatik ekialdeko Estatu Batu kontinental osoko erregistraturko historian izandako lurrikara indartsuenak izan ziren.[1][2] Lurrikarek, baita gertatu ziren zona sismikoa ere, Mississippi ibaiko hiri baten izena, New Madrid, hartu zuten, garai hartan Louisianako Lurraldeko hiri nagusienetariko bat zena eta gaur egun Missouri estatuaren barruan dagoena.
Lurrikararen epizentroak garai hartan mendebaldeko mugako ertz urrunean zegoen eremu batean zeuden, non europar kolono gutxi baino ez ziren bizi. Gaur egungo kontuek sismologoei eragin die, eskualde kontinentaleko lurrikara egonkor hauek Estatu Batuetako erdialdeko eta ekialdeko zati handi batean, gutxi gorabehera 130.000 km²ko eremu batean zehar, eta moderatuki ia 3 milioi km²tan zehar sentitu zirela kalkulatzea. 1906ko San Frantziskoko lurrikara, aldizk, neurriz 16.000 km² ingurutan sentitu zen. Lurrikarak Tecumsehen aliantza panamerindiarrak sustatu zuen, Tecumseh eta Tenskwatawa bere anaia- shawneeen profeta- aintzat hartu behar zirela adieraziz.[3]
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ (Ingelesez) U.S. Geological Survey: Largest Earthquakes in the United States. .
- ↑ Historic Earthquakes New Madrid Earthquakes 1811–1812 United States Geological Survey (Ingelesez)
- ↑ (Ingelesez) John Ehle. (1988). Trail of Tears: The Rise and Fall of the Cherokee Nation. Knopf Doubleday Publishing, 102–4 or. ISBN 978-0-385-23954-7..
