1920ko Hamarkada Zoriontsua

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Dantzaldia Esplanade hoteleko lorategian, Berlin 1926

1920ko Hamarkada Zoriontsua hamarkada honetan Amerikako Estatu Batuetan egon zen egoera ekonomiko onari ematen dio izena. Aldi berean, Europako lurralde batzuetara idei honen estrapolazioa egin ohi da.

1910eko hamarkada belikoan (Lehen Mundu Gerra) gosetea eta urritasuna izan zen. 1920ko hamarkadan, berriz, gizartea asebete egin zen. Hamarkada "zoriontsu" hau nolabait Gerra amaitu zenetik 1929ko kraxararte iraun zuen. Frantzian fenomeno hau bere ezaugarri propioak izan zituen eta Années folles izenaz ezagutzen dugu.[1]

Ezaugarriak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Urte horietako gizarte-ezaugarriak kontrajarriak ziren: batetik, fintasun, dotoretasun edo abangoardia maila altuenak zeuden; eta bestetik, jende asko ikuskizunez, kirolez eta kultura adierazpenez gozatzen hasi zen. Aldi berean, komunikabideak (irratia, zinema) masifikatu egin ziren, eta hiriak izugarria hazi. Halaber, lehen zorioneko gutxiengo batek baino ez zuen bizitza-maila izateko aukera izan zuen erdi-mailako klaseak. Hainbeste heriotzengatiko oinazea gainditu eta gero, jendeak ardurarik eta mugarik gabe bizi nahi izan zuen, azkar eta gehiegikeriak egiteko beldurrik gabe.

1920ko Poztasunezko Hamarkadako gizartea batez ere hiritarra izan zen. Herritarren beharrak ase ahal izateko hainbat gauza egin zituzten: merkatu zentralak eta erostetxe handiak sortu ziren; kafetegiak eta jatetxeak handitu egin ziren, bai eta aisiarako eta ikuskizunetarako aretoak ere; era berean, estadioak egin zituzten, kirolak praktikatzen eta batez ere kirolak ikusten gozatzen zuen jendea bertara joateko.

Familia anitzeko eraikinetan, iraganean goi-mailako klaseek baino ez zituzten instalazioak jarri ziren: komunontziak, sukaldeak, igogailuak...

Arroparen eta oinetakoen eskaera handia zenez, jantzigintza normalizatua eta moda-aldizkariak sortu ziren; eta hala, erdi-mailako klaseak "uniformatu" eta moda-munduan sartu ziren.

Hamarkada Zoriontsua Alemanian[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Europan osoan eta bereziki Alemanian Hamarkada Zoriontsu moduko bat ere egon zela diote adituek. Alemanian, hiperinflazioarekin amaitu zenetik (1924. urtetik), 1929ko krakaren eraginak jazo arte iraun zuen. AEBk bizi izan zituen antzeko egoerak izan zituen Europako herrialde honek orotar.

Benetako Hamarkada Zoriontsua izan al zen?[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Aurreko Lehen Mundu Gerrarekin eta etorriko zen Bigarren Mundu Gerrarekin alderatuz, urte zehatz hauetan erdi klaseko jende asko hobeto bizi izan zela egia da. Aldi berean, gehiegizkoa 1920ko Hamarkadari "Zoriontsua" deitzea. Izatez miseria handia zegoen, liskar politikoak etengabekoak ziren eta klase ertainen artean ere egoera ere ez zein hain ona. Ondorioz, ez zen hain zoriontsua izan. Egokiagoa da esatea iragan hurbilarekin eta heltzear zegoen etorkizun hurbilarekin alderatuz, urte zehatz eta gutxi horietan herri horietako gizartearen multzo garrantzitsu bat bizitza hobeago batekin amets egitera heldu zela.


Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Lévêque, Jean-Jacques (1992) Les Années folles. 1918-1939 Paris: ACR.