1960
Jump to navigation
Jump to search
Daturen bat gaineratzen baduzu, egunaren lotura segi dezakezu han ere sartzeko. Eskerrik asko!
| 1960. urtea | |
|---|---|
| Kronologia | |
| Mendeak | XIX.a • XX.a • XXI.a |
| Hamarkadak | 1940(e)koa • 1950(e)koa • 1960(e)koa • 1970(e)koa • 1980(e)koa |
| Urteak | 1957 • 1958 • 1959 • 1960 • 1961 • 1962 • 1963 |
| Beste egutegi batzuetan | |
| Gregoriotar egutegia |
1960 MCMLX |
| Ab urbe condita | 2713 |
| Armeniar egutegia |
1409 ԹՎ ՌՆԹ |
| Bahá'í egutegia | 116 – 117 |
| Bengaliar egutegia | 1367 |
| Berber egutegia | 2910 |
| Egutegi budista | 2504 |
| Myanmarko egutegia | 1322 |
| Bizantziar egutegia | 7468 – 7469 |
| Koptoen egutegia | 1676 – 1677 |
| Etiopiar egutegia | 1952 – 1953 |
| Hebrear egutegia | 5720 – 5721 |
|
Egutegi hinduak | |
| Bikram Samwat | 2016 – 2017 |
| Shaka Samvat | 1882 – 1883 |
| Kali Yuga | 5061 – 5062 |
|
| |
| Iraniar egutegia | 1338 – 1339 |
| Islamiar egutegia | 1379 – 1380 |
| Japoniar egutegia |
Shōwa 35 (昭和35年) |
| Korear egutegia | 4293 |
| Thailandiar eguzki egutegia | 2503 |
| Holozeniar egutegia | 11960 |
Eduki-taula
Gertaerak[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- Urtarrilaren 1a - Benin eta Kamerunek independentzia lortu zuten Frantziatik.
- Maiatzaren 1a - Gerra Hotzaren testuinguruan, Sobietar armadak lurralde sobietarrean sartu zen U-2 hegazkin espioi estatubatuarra suntsitu zuen.
- Ekainaren 20a - Senegalek independentzia lortu zuen Frantziatik.
- Irailaren 22a - Malik independentzia lortu zuen Frantziatik.
- Urriaren 1a - Nigeriak Erresuma Batutik independentzia lortu zuen.
- Azaroaren 8a - John F. Kennedy AEBetako presidente bihurtu zen.
- Azaroaren 26a - Trenbide-pasagune batean tren batek bus bat azpian harrapatu eta 5 hildako izan ziren.
- Azaroaren 28a - Mauritaniak Frantziarekiko independentzia lortu zen.
Arte eta kultura[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Euskal Herria[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- Abuztuaren 21a - Ernest Hemingwayk eta Anjel Goenagak hitzarmena sinatu zuten Donostiako Maria Cristina hotelean, "Agurea eta itsasoa" euskaraz argitaratzeko egile eskubiderik ordaindu gabe.
- Irailaren 25a - Nafarroako Bertsolari Txapelketaren 2. edizioan Andres Narbarte Xaltok jantzi zuen txapela.
- Abenduaren 10a - Bertsolari Txapelketa Nagusiaren III. edizioa ospatu zen, II. edizioa ospatu eta 24 urte beranduago. Euskaltzaindiak antolatu zuen aurreneko aldiz. Irabazlea Inazio Eizmendi Basarri izan zen, bere bigarren txapela izan zelarik.
- 1960ko Bizkaiko Bertsolari Txapelketako garailea Juan Mugartegi izan zen.
Mundua[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- Salvador Dalí hasi zen lanean Figuereseko udal antzoki zaharrean, bere antzoki-nuseo pertsonal bihurturik. Bertan ibili zen buru-belarri hamarkada osoan.
- Martxoan Elvis Presleyk "It's Now or Never" eta "Are You Lonesome Tonight?" abesti famatuak kaleratu zituen.
- Ekainaren 16an "Psycho" filmaren estreinaldia izan zen.
- Urriaren 7an "Spartacus" pelikula ospetsua lehenengo aldiz proiektatu zuten.
- Abenduan Joan Baezek bere lehehengo diskoa argitaratu zuen.
Zientzia eta teknologia[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- FDAk aprobatu zuen lehenengo pilula antisorgailua AEBetan.
Kirolak[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- 1960ko Neguko Olinpiar Jokoak (Squaw Valley, Kalifornia, AEB; otsailaren 18a - otsailaren 28a).
- Joko hauetan ez zen izan euskal herritar kirolaririk.
- Maiatzaren 13a - Kurt Diemberger eta Albin Schelbert austriarrek, Peter Diener alemaniarrak, Ernst Forrer suitzarrak eta Nawang Dorje eta Nima Dorje xerpa nepaldarrek egin zuten lehendabiziko igoera Dhaulagiri (8.167 m) mendira.
- 1960ko Udako Olinpiar Jokoak (Erroma, Italia; abuztuaren 25a - irailaren 11).
- 33 Euskal herritarrek hartu zuten parte 8 kiroletan, Espainiako selekzioarekin.
- Sobietarrak garaileak izan ziren dominei dagokienez eta bigarrenak Ameriketako Estatu Batuak izan ziren. Ondoren Italia eta Alemania izan ziren zerrendan.
- Atleta nabarmenen artean Aladar Gerevich, Wilma Rudolph, Abebe Bikila, Muhammad Ali, Gert Fredriksson eta Viacheslav Ivanov izan ziren.
Jaiotzak[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Urtarrila[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- Urtarrilaren 1a - Shinya Tsukamoto, japoniar zinemagilea eta idazlea.
- Urtarrilaren 2a - Josu Pardo, PSNko nafar politikaria.
- Urtarrilaren 6a - Nigella Lawson, ingeles kazetari, telebistako aurkezle eta sukaldaritza liburuen idazlea.
- Urtarrilaren 8a - Eduardo Puelles, Espainiako Polizia Nazionaleko inspektore buru bizkaitarra (h. 2009).
- Urtarrilaren 10a - Brian Cowen, Irlandako Errepublikako Taoiseach ohia.
- Urtarrilaren 10a - Jesus Mari Lazkano, gipuzkoar margolaria.
- Urtarrilaren 12a - Guido Bontempi, italiar txirrindulari ohia.
- Urtarrilaren 12a - Oliver Platt, kanadar-estatubatuar aktorea.
- Urtarrilaren 12a - Dominique Wilkins, NBAko estatubatuar saskibaloi jokalari ohia.
- Urtarrilaren 13a - Eric Betzig, estatubatuar fisikaria, 2014ko Kimikako Nobel Saria.
- Urtarrilaren 13a - Olga Vasilieva, errusiar historialaria eta politikaria.
- Urtarrilaren 16a - Sabin Bilbao, bizkaitar futbolari ohia.
- Urtarrilaren 16a - Luis de Guindos, PPko espainiar politikaria.
- Urtarrilaren 18a - Mark Rylance, britainiar aktore eta antzerkigilea.
- Urtarrilaren 19a - Natxo Zenborain, nafar artista.
- Urtarrilaren 22a - Michael Hutchence, INXS australiar musika taldeko abeslari eta konposatzailea (h. 1997).
- Urtarrilaren 23a - Xabier Sarasola, gipuzkoar musikaria.
- Urtarrilaren 25a - Nobuyo Fujishiro, japoniar futbolari ohia.
- Urtarrilaren 26a - Montserrat Boix, kataluniar kazetaria, ziber-feminismo eta hacktibismo feminista kontzeptuen sortzailea.
- Urtarrilaren 27a - Arantza Campos, gipuzkoar filosofoa, EHUn irakaslea.
- Urtarrilaren 27a - Phil Cunningham, eskoziar folk musikari eta musikagilea.
- Urtarrilaren 29a - Gia Carangi, estatubatuar modeloa, lehen top modela eta HIESaren ondorioz hildako lehen emakume ezaguna (h. 1986).
- Urtarrilaren 29a - Greg Louganis, estatubatuar kirolari eta LGBT ekintzailea, historiako tranpolin-jauzilaririk hoberenetakoa.
- Urtarrilaren 31 - Faustino León, UPNko nafar politikaria.
- Urtarrilaren 31 - Thierry Lepaon, CGT Frantziako sindikatuko idazkari nagusi ohia.
Otsaila[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- Otsailaren 3a - Joachim Löw, alemaniar futbolari ohi eta entrenatzailea.
- Otsailaren 8a - Benigno Aquino III.a, Filipinetako presidente ohia.
- Otsailaren 8a - Aingeru Epaltza, euskal idazle eta itzultzailea.
- Otsailaren 14a - Jose Maria Pitarke, euskal fisikaria, EHUko katedraduna eta nanoGUNEko zuzendari nagusia.
- Otsailaren 14a - Gonzalo Tejada, gipuzkoar musikagilea.
- Otsailaren 20a - Rosa Fernández Rubio, asturiar alpinista, Zazpi Gailurrak igotzen Espainiako lehen emakumea.
- Otsailaren 20a - Cándido Muatetema Rivas, Ekuatore Gineako lehen ministroa (h. 2014).
- Otsailaren 24a - Begoña Aretxaga, donostiar antropologoa (h. 2002).
- Otsailaren 29a - Khaled, aljeriar egile abeslaria, Raï musikaren sortzailea.
- Otsailaren 29a - Karlos Santisteban, euskal poeta eta idazlea.
Martxoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- Martxoaren 3a - María de los Llanos de Luna Tobarra, espainiar politikaria.
- Martxoaren 5a - Xabier Losantos, bizkaitar futbol arbitro ohia.
- Martxoaren 6a - Enriqueta Benito, arabar politikaria, Unidad Alavesa alderdiaren sortzaileetako bat.
- Martxoaren 7a - Ivan Lendl, txekoslovakiar-estatubatuar tenislari ohia, historiako hoberenetakoa.
- Martxoaren 7a - Kazuo Ozaki, japoniar futbolari ohia.
- Martxoaren 9a - Arsenio González, euskal txirrindulari ohia.
- Martxoaren 13a - Adam Clayton, ingeles musikaria, U2 taldeko baxu-jotzailea.
- Martxoaren 16a - Agustin Mujika, Takolo, euskal pailazoa.
- Martxoaren 18a - Jesús Ignacio Ibañez Loyo, arabar txirrindulari ohia.
- Martxoaren 21a - Ayrton Senna, 1 Formulako brasildar pilotua, aditu askoren ustez Juan Manuel Fangio ondoren izan den handiena (h. 1994).
- Martxoaren 22a - Julian Gorospe, bizkaitar txirrindulari ohia.
- Martxoaren 23a - Ane Albisu, gipuzkoar aktore, euskal filologo eta euskara irakaslea.
- Martxoaren 23a - Eneko Olasagasti, gipuzkoar aktorea, ekoizlea, zinema zuzendaria, irakaslea eta euskal idazlea.
- Martxoaren 24a - Larry Micheaux, estatubatuar saskibaloi jokalaria.
- Martxoaren 24a - Nena, alemaniar rock abeslari eta aktorea.
- Martxoaren 28a - Estefania Beltran de Heredia, EAJko arabar politikaria.
Apirila[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- Apirilaren 1a - Michael Praed, ingeles aktore eta ahots bikoiztailea.
- Apirilaren 2a - Linford Christie, britainiar atleta ohia, abiadura probatan aditua.
- Apirilaren 4a - Eva Argiñano, gipuzkoar sukaldaria eta telebista aurkezlea.
- Apirilaren 4a - Yolanda Barcina, Iruñeko alkate ohia eta Nafarroako Gobernuko lehendakari ohia.
- Apirilaren 4a - Jose Ignacio Garmendia, gipuzkoar futbolari ohia, Eibar Kirol Elkarteko atezaina 17 denboralditan.
- Apirilaren 4a - Hugo Weaving, ingeles-australiar aktorea.
- Apirilaren 7a - Yvan Colonna, Korsika Askatzeko Nazio Frontearen kidea, Claude Érignac prefeta hiltzeagatik betiko kartzelara kondenatua.
- Apirilaren 9a - Isabel Coixet, kataluniar publizista eta zinema zuzendaria.
- Apirilaren 11 - Jeremy Clarkson, ingeles telebista aurkezle, kazetari eta idazlea.
- Apirilaren 14a - Roberta S. Jacobson, estatubatuar diplomazialaria.
- Apirilaren 15a - Susanne Bier, daniar zinema zuzendaria.
- Apirilaren 15a - Pedro Delgado, espainiar txirrindulari ohia eta telebista esataria.
- Apirilaren 15a - Filipe Belgikakoa, Belgikarren erregea.
- Apirilaren 16a - Mikel Herzog, gipuzkoar musikagile eta abeslaria.
- Apirilaren 16a - Pierre Littbarski, alemaniar futbolari ohia.
- Apirilaren 20a - Miguel Díaz-Canel, Kubako presidentea.
- Apirilaren 23a - Craig Sheffer, estatubatuar aktorea.
- Apirilaren 24a - Donato Larretxea, nafar aizkolaria, XX. mendeko handienetakoa.
- Apirilaren 27a - Martin Berasategi, donostiar sukaldaria, Euskal Herriko sukaldaritza modernoaren ordezkari nagusietako bat.
- Apirilaren 28a - Pedro Bordaberry, uruguaitar abokatua, irakaslea eta politikaria, Colorado Alderdikoa.
- Apirilaren 28a - Joserra Fachado, gipuzkoar aktorea eta pailazoa.
- Apirilaren 30a - Beata Poźniak, poloniar aktorea, zinema zuzendaria, ekintzailea, feminista, margolaria eta modeloa.
Maiatza[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- Maiatzaren 1a - Eduardo González Salvador, bizkaitar txirrindulari ohia.
- Maiatzaren 2a - Stephen Daldry, ingeles zinema, antzerki eta telebista zuzendaria eta ekoizlea.
- Maiatzaren 2a - Antton Etxeberria, gipuzkoar aktore eta titiriteroa (h. 2018).
- Maiatzaren 4a - Werner Faymann, Austriako kantziler ohia.
- Maiatzaren 6a - Anne Parillaud, frantziar aktorea.
- Maiatzaren 6a - Jean-Guy Talamoni, korsikar politikari abertzalea, Corsica Libera alderdi independentistaren idazkari nagusia.
- Maiatzaren 7a - Almudena Grandes, espainiar idazlea.
- Maiatzaren 7a - Kim Manning, estatubatuar jatorriko espainiar aurkezle, aktore eta dantzaria.
- Maiatzaren 8a - Alberto Ortega, arabar saskibaloi jokalari ohia.
- Maiatzaren 10a - Bono, irlandar abeslaria, U2 taldekoa.
- Maiatzaren 10a - Merlene Ottey, jamaikar-esloveniar atleta ohia, abiadurako probetan aditua.
- Maiatzaren 12a - Leopoldo Jaén Sobrino, UPNko nafar politikaria.
- Maiatzaren 12a - José Luis Jaimerena, euskal txirrindulari profesional ohi eta kirol zuzendaria.
- Maiatzaren 13a - Ladis Galartza, Galartza III.a, nafar pilotaria.
- Maiatzaren 15a - Leopoldo Barreda, PPko bizkaitar politikaria.
- Maiatzaren 15a - Luis Camino, gipuzkoar perkusionista eta musikagilea, 21 Japonesas taldearen sortzaileetakoa.
- Maiatzaren 18a - Yannick Noah, frantziar tenis-jokalari ohia.
- Maiatzaren 21a - Vladimir Salnikov, errusiar igerilari ohia, historiako hoberenetakoa.
- Maiatzaren 21a - Elena Solatxi, bizkaitar artista.
- Maiatzaren 24a - Doug Jones, estatubatuar kontorsionista eta aktorea, mimikan espezializatua.
- Maiatzaren 24a - Kristin Scott Thomas, ingeles aktorea.
- Maiatzaren 28a - Takashi Mizunuma, japoniar futbolari ohia.
- Maiatzaren 28a - Pastora Vega, espainiar aktorea.
- Maiatzaren 31 - Chris Elliott, estatubatuar aktore, gidoigile eta umorista.
Ekaina[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- Ekainaren 5a - Andoni Cedrun, bizkaitar futbolari ohia.
- Ekainaren 6a - Javier Zarzalejos, bizkaitar politikari eta diplomatikoa.
- Ekainaren 10a - Txetxu Ugalde, bilbotar kazetaria, telebista aurkezlea eta irrati esataria (h. 2017).
- Ekainaren 12a - Joe Kopicki, estatubatuar saskibaloi jokalari ohia, Caja Bilbaon aritutakoa.
- Ekainaren 13a - Joseba Aurrekoetxea, bizkaitar politikaria.
- Ekainaren 13a - Evaristo Páramos, Evaristo, euskal herritar punk abeslaria.
- Ekainaren 16a - Joxe Belmonte, bizkaitar idazlea.
- Ekainaren 22a - Miguel Izu, nafar legelari eta IUN-NEBko politikaria.
- Ekainaren 22a - Juan Luis Moraza, arabar eskultore eta arte irakaslea.
- Ekainaren 25a - Juan Carlos Elizalde, nafar apaiza, Gasteizko gotzaina.
- Ekainaren 29a - Nuria Piera, dominikar kazetaria.
Uztaila[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- Uztailaren 3a - Josu Erkoreka, bizkaitar politikaria.
- Uztailaren 4a - Roland Ratzenberger, 1 Formulako austriar pilotua (h. 1994).
- Uztailaren 6a - Asahifuji Seiya, japoniar sumo borrokalari ohia.
- Uztailaren 11 - Tomoyuki Kajino, japoniar futbolari ohia.
- Uztailaren 11 - Jafar Panahi, irandar zinema zuzendaria eta gidoilaria.
- Uztailaren 11 - Ronald M. Schernikau, alemaniar idazlea, Errepublika Demokratikoko herritartasuna eskatzen azkena (h. 1991).
- Uztailaren 12a - Xabier Davalillo, bizkaitar saskibaloi jokalari ohia eta Bilbao Basketen presidente ohia.
- Uztailaren 14a - Angélique Kidjo, benindar abeslaria.
- Uztailaren 16a - Carmelo Barrio, arabar politikaria.
- Uztailaren 19a - Atom Egoyan, kanadar-armeniar zinema zuzendaria.
- Uztailaren 20a - Federico Etxabe, bizkaitar txirrindulari ohia.
- Uztailaren 22a - Patxo Telleria, bizkaitar aktorea, zinema zuzendaria eta antzerkigilea.
- Uztailaren 25a - Ricardo Gatzagaetxebarria, bizkaitar politikari jeltzalea.
- Uztailaren 29a - J. J. Santos, espainiar kirol kazetaria.
- Uztailaren 30a - Carlos Pouso, bizkaitar futbolari ohi eta entrenatzailea.
Abuztua[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- Abuztuaren 1a - Micheál Martin, irlandar politikaria, Fianna Fáil alderdiko buruzagia.
- Abuztuaren 4a - José Luis Rodríguez Zapatero, Espainiako Gobernuko presidente ohia.
- Abuztuaren 4a - Tim Winton, australiar idazlea.
- Abuztuaren 7a - David Duchovny, estatubatuar aktorea.
- Abuztuaren 7a - Jon Tati Egiarte, bizkaitar txirrindularia (h. 2018).
- Abuztuaren 7a - Deborah Ellis, kanadar idazlea eta aktibista.
- Abuztuaren 7a - Steven Rooks, herbeheretar txirrindulari ohia.
- Abuztuaren 10a - Antonio Banderas, espainiar aktore eta zinema zuzendaria.
- Abuztuaren 11 - Carlos Sobera, bizkaitar aktorea eta telebista aurkezlea.
- Abuztuaren 12a - Laurent Fignon, frantziar txirrindularia (h. 2010).
- Abuztuaren 12a - Alberto Jiménez-Becerril, PPko espainiar politikaria (h. 1998).
- Abuztuaren 12a - Javier Madrazo, bizkaitar politikaria, Ezker Batua Berdeaken koordinatzaile nagusi ohia.
- Abuztuaren 16a - Éric Caritoux, frantziar txirrindulari ohia.
- Abuztuaren 17a - Miquel Iceta, kataluniar politikaria, PSCko presidentea.
- Abuztuaren 17a - Sean Penn, estatubatuar aktorea.
- Abuztuaren 24a - Takashi Miike, japoniar zinemagile eta aktorea.
- Abuztuaren 29a - José Ramón Eizmendi, gipuzkoar futbolari ohi eta entrenatzailea.
- Abuztuaren 29a - Thomas Marshburn, estatubatuar astronauta eta medikua.
- Abuztuaren 30a - Jabier Muguruza, euskal musikari, abeslari eta idazlea.
Iraila[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- Irailaren 6a - Kepa Gallego, bizkaitar aktorea eta zinema zuzendaria.
- Irailaren 8a - Stéfano Casiraghi, italiar enpresaria (h. 1990).
- Irailaren 9a - Hugh Grant, ingeles aktore eta zinema ekoizlea.
- Irailaren 10a - Alfonso Arandia, bizkaitar zinema zuzendari, gidoigile eta zinema ekoizlea.
- Irailaren 10a - Colin Firth, ingeles aktorea.
- Irailaren 11 - Pantxoa Etxegoin, baxenafar kultura-eragilea.
- Irailaren 13a - Greg Baldwin, estatubatuar aktorea.
- Irailaren 13a - Kevin Carter, hegoafrikar kazetaritza-argazkilaria (h. 1994).
- Irailaren 13a - Patxi Ripodas, nafar futbolari ohi eta entrenatzailea.
- Irailaren 14a - Melissa Leo, estatubatuar aktorea.
- Irailaren 14a - Darrell Lockart, estatubatuar saskibaloi jokalari ohia.
- Irailaren 15a - Katsuyoshi Shinto, japoniar futbolari ohia.
- Irailaren 17a - Damon Hill, 1 formulako britaniar pilotu ohia.
- Irailaren 18a - Karim Rashid, Egipton jaiotako industria diseinatzailea.
- Irailaren 18a - Iñaki Uria, gipuzkoar idazle eta kazetaria da eta Euskaldunon Egunkariaren zuzendaritza batzordeko kidea.
- Irailaren 19a - Carlos Mozer, brasildar futbolari ohia.
- Irailaren 21a - Elena Navaz, nafar kirolari ohia, taekwondon aritua.
- Irailaren 24a - Francis Lorenzo, espainiar aktore eta telebista aurkezlea.
- Irailaren 25a - Shinji Tanaka, japoniar futbolari ohia.
- Irailaren 26a - Uwe Bein, alemaniar futbolari ohia.
- Irailaren 26a - Juan Miguel Soroa, Soroa III.a, nafar pilotari ohia.
Urria[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- Urriaren 2a - Joe Sacco, maltar-estatubatuar kazetari, gidoilari eta komikigilea.
- Urriaren 4a - Ana Botín, espainiar bankaria, Banco Santander Taldeko presidentea.
- Urriaren 4a - Eulogio Genoba, gipuzkoar arraunlari ohia.
- Urriaren 5a - Careca, brasildar futbolari ohia.
- Urriaren 8a - Lorenzo Milà, kataluniar kazetari eta telebista aurkezlea.
- Urriaren 10a - Karra Elejalde, euskal aktore, gidoilari eta zinemagilea.
- Urriaren 12a - Hiroyuki Sanada, japoniar aktorea.
- Urriaren 14a - Steve Cram, britainiar korrikalari ohia, ertaineko distantzian espezializatua.
- Urriaren 17a - Alfonso García, euskal judoka ohia.
- Urriaren 17a - Rob Marshall, estatubatuar antzerki eta zinema zuzendaria eta koreografoa.
- Urriaren 18a - Craig Mello, estatubatuar mediku, genetikari eta unibertsitate irakaslea, 2006ko Medikuntzako Nobel Saria.
- Urriaren 18a - Jean-Claude Van Damme, belgikar aktorea.
- Urriaren 19a - Takeshi Koshida, japoniar futbolari ohia.
- Urriaren 23a - Randy Pausch, estatubatuar informatika-irakaslea (h. 2008).
- Urriaren 26a - Takashi Sekizuka, japoniar futbolari ohi eta entrenatzailea.
- Urriaren 27a - Edurne Uriarte, bizkaitar politologo, unibertsitateko irakasle eta idazlea.
- Urriaren 30a - Diego Armando Maradona, Pelusa, argentinar futbolaria, historiako futbolari hoberenetakoa.
- Urriaren 31 - Javier Colina, nafar kontrabaxu-jotzailea.
- Urriaren 31 - Arnaud Desplechin, frantziar zinemagilea.
Azaroa[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- Azaroaren 1a - Veronika Skvortsova, errusiar neurologo eta politikaria.
- Azaroaren 5a - Tilda Swinton, britainiar telebista eta zinemako aktore eta performance-artista.
- Azaroaren 7a - Tommy Thayer, estatubatuar musikaria, Kiss taldeko kidea.
- Azaroaren 8a - Michael Nyqvist, suediar aktorea (h. 2017).
- Azaroaren 10a - Pello Varela, arabar gidoilari eta zinema zuzendaria.
- Azaroaren 11 - Ángel José Gómez Montoro, Nafarroako Unibertsitateko errektore ohia.
- Azaroaren 13a - Koldo Losada, bizkaitar aktorea (h. 2014).
- Azaroaren 15a - Ricardo Arrien, bizkaitar futbolari ohi eta entrenatzailea.
- Azaroaren 15a - Inma Errea, euskal idazle eta itzultzailea.
- Azaroaren 17a - RuPaul, estatubatuar aktore, drag queen, modelo, musikari eta artista.
- Azaroaren 20a - Juan Carlos Fontan, traineru estropadetako gipuzkoar patroia.
- Azaroaren 25a - John Fitzgerald Kennedy Jr., John F. Kennedyren semeetako bat (h. 1999).
- Azaroaren 27a - Maria Schneider, estatubatuar jazz konposatzailea.
- Azaroaren 27a - Julia Tymoxenko, Ukrainako lehen ministro ohia.
- Azaroaren 28a - John Galliano, ingeles jostuna.
- Azaroaren 28a - Francisco Iribarren, UPNko nafar politikari ohia.
- Azaroaren 30a - Hiam Abbass, palestinar aktore eta zinema zuzendaria.
- Azaroaren 30a - Gary Lineker, ingeles futbolari ohia, bere garaiko aurrelari hoberenetakoa.
Abendua[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- Abenduaren 3a - Daryl Hannah, estatubatuar aktorea.
- Abenduaren 3a - Julianne Moore, estatubatuar aktorea.
- Abenduaren 3a - Steven Swanson, estatubatuar ingeniari eta NASAko astronauta.
- Abenduaren 7a - Abdellatif Kechiche, frantziar-tunisiar zinema zuzendari eta aktorea.
- Abenduaren 9a - Josu Landa, gipuzkoar idazlea.
- Abenduaren 10a - Kenneth Branagh, irlandar zinema zuzendari eta antzezlea.
- Abenduaren 15a - Lou Olangua, gipuzkoar rock abeslaria, euskal rockean lehenengo emakumetakoa (h. 2013).
- Abenduaren 16a - Juan Carlos Izpisúa Belmonte, espainar biokimikari eta farmazialaria, garapenaren biologian espezializatua.
- Abenduaren 17a - Moreno Argentin, italiar txirrindulari ohia.
- Abenduaren 21a - Loquillo, kataluniar rock abeslaria.
- Abenduaren 22a - Jean-Michel Basquiat, estatubatuar graffitigile, margolari eta marrazlea (h. 1988).
- Abenduaren 24a - Iosu Exposito, Eskorbuto punk taldeko gitarra-jotzaile eta abeslaria (h. 1992).
- Abenduaren 28a - Shinichi Morishita, japoniar futbolari ohia.
- Abenduaren 29a - Joseba Apaolaza, gipuzkoar aktorea.
- Abenduaren 31 - Dina Bilbao, euskal triatleta aitzindaria (h. 1997).
Egun ezezaguna edo zehaztugabea[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- Alberto Santana, bizkaitar historialaria eta etnografoa.
- Alfredo Álvarez Plágaro, Plágaro, arabar margolaria.
- Analupe Fernandez, Lupe, bizkaitar rapsoda eta euskal abeslaria.
- Angel Larrea, bizkaitar idazlea.
- Asier Laspiur, gizpuzkoar eskultorea.
- Elena Markinez, bizkaitar kazetaria.
- Garbiñe Biurrun, gipuzkoar epailea, EHUko irakaslea eta EAEko Justizia Auzitegi Nagusiko magistratua.
- Inma Hernaez, bizkaitar ingeniaria eta EHUko irakaslea, Aholab ikertaldearen sortzailea.
- Iro Landaluze, bizkaitar aktore eta mikologoa.
- Itziar Astiasaran, gipuzkoar farmazia doktorea, elikadura, dietetika eta elikagai-seguritatean aditua.
- Ixabel Etxeberria, lapurtar ikerlaria, irakaslea eta politikaria.
- Javier Alkain, gipuzkoar margolaria.
- Javier Carro, EAJko arabar politikaria.
- Jon Bergaretxe, gipuzkoar kantaria, gitarra-jotzailea eta konpositorea.
- Jose Belmonte, gipuzkoar ilustratzailea eta artista.
- José Fernández de la Sota, bizkaitar gaztelaniazko idazlea eta kazetaria.
- Jose Morales, bizkaitar itzultzailea, batez ere errusieratik euskarara egin dituen itzulpenengatik ezaguna.
- Josu Bereziartua, gipuzkoar alpinista eta mendizalea.
- Juan Ignacio Pérez Iglesias, Euskal Herriko Unibertsitateko errektore ohia.
- Julen Arriolabengoa, arabar idazlea.
- Koldo Etxebarria, bizkaitar margolaria.
- Lore Erriondo, gipuzkoar pedagogoa, EHUko irakaslea eta Udako Euskal Unibertsitatearen zuzendari ohia.
- Mertxe Aizpurua, gipuzkoar kazetari eta politikaria.
- Natxo Urkixo, Laudioko alkatea.
- Nerea Mujika, bizkaitar irakasle eta kultura eragilea.
- Orreaga Ibarra, nafar hizkuntzalaria.
- Roberto Moso, bizkaitar abeslaria eta kazetaria, Zarama taldeko abeslaria.
- Teo Santos, bizkaitar ertzaina, sindikalista eta politikaria.
- Txema Uriarte, bizkaitar historialaria, irakaslea, idazlea eta zinema ekoizlea.
- Xabier Gutiérrez, gipuzkoar sulkaldaria, psikologoa eta idazlea.
- Xabier Izaga, arabar idazlea.
- Álvarez Rabo, euskal herritar komikilaria eta ilustratzailea.
- Antonio Rivera Blanco, arabar historialaria, politikaria eta unibertsitateko irakaslea.
- Frédéric Bauduer, hematologian aditua den medikua eta antropologo biologikoa.
- Aid al Qarni, saudiar mediku, irakasle eta erlijio-ekintzaile musulmana.
- Carlos Gonzalez, espainiar pediatra.
- Carmen Torrejón Rueda, espainiar idazlea eta Medikuntza Estetikoan espezializatutako medikua.
- Chloe Dzubilo, estatubatuar artista, abeslaria eta HIESaren aurkako eta pertsona transgeneroen aldeko ekintzaile transfeminista (h. 2011).
- David L. Rabinowitz, Yale unibertsitateko ikerlaria, astronomoa eta planetoide aurkitzailea.
- Kostis Gimossoulis, greziar poeta eta eleberrigilea.
- Manuel José García Caparrós, Polizia Armatuak hil zuen andaluziar langile gaztea (h. 1977).
- Santiago Alba Rico, espainiar idazle, entsegu-idazle eta filosofoa.
Heriotzak[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Urtarrila[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- Urtarrilaren 2a - Fausto Coppi, Il Campionissimo, italiar txirrindularia, historiako ezagunenetako bat (j. 1919).
- Urtarrilaren 3a - Victor Sjöström, suediar zinemagilea eta antzezlea, zinemaren aitzindarietako bat (j. 1879).
- Urtarrilaren 4a - Albert Camus, frantziar idazle eta filosofoa, frantsesezko egilerik handienetarikoa eta 1957ko Literaturako Nobel Saria (j. 1913).
- Urtarrilaren 5a - Francesc Sabaté, kataluniar anarkista (j. 1915).
- Urtarrilaren 12a - Nevil Shute, anglo-australiar idazle, ingeniari eta hegazkinlaria (j. 1899).
- Urtarrilaren 27a - Gabriel Castagnet, lapurtar politikaria, Baionako alkatea (j. 1886).
- Urtarrilaren 28a - Zora Neale Hurston, estatubatuar antropologa eta idazle folklorista, Harlemgo Pizkundeko pertsonaia garrantzisua (j. 1891).
Otsaila[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- Otsailaren 8a - J. L. Austin, ingeles filosofoa (j. 1911).
- Otsailaren 9a - Alexandre Benois, errusiar margolari eta eszenografoa (j. 1870).
- Otsailaren 21a - Jacques Becker, frantziar zinema zuzendari eta gidoilaria (j. 1906).
- Otsailaren 24a - Léon Bérard, frantziar abokatu eta politikaria, Pirinio Atlantikoetako Kontseilu Orokorreko presidentea (j. 1876).
Martxoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- Martxoaren 19a - Adolf Schulten, alemaniar historialari eta arkeologoa (j. 1870).
- Martxoaren 22a - Jose Antonio Agirre, Eusko Jaurlaritzako lehenengo lehendakaria (j. 1904).
- Martxoaren 26a - José Iruretagoyena, nafar militarra (j. 1879).
- Martxoaren 27a - Gregorio Marañón, espainiar mediku, zientzialari, idazle eta pentsatzailea (j. 1887).
Apirila[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- Apirilaren 7a - Henri Guisan, Suitzako Armadako komandante buruzagia (j. 1874).
- Apirilaren 11 - Luis Urteaga, gipuzkoar musikagilea eta organo-jotzailea (j. 1882).
- Apirilaren 17a - Eddie Cochran, estatubatuar rock musikaria (j. 1938).
- Apirilaren 24a - Max von Laue, alemaniar fisikaria, 1914ko Fisikako Nobel Saria (j. 1879).
- Apirilaren 26a - Fernando Alkain, gipuzkoar bertsolaria (j. 1877).
- Apirilaren 28a - Mañex Etxamendi, Nafarroa Behereko idazlea eta bertsolaria (j. 1873).
- Apirilaren 28a - Carlos Ibáñez del Campo, Txileko presidentea (j. 1877).
Maiatza[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- Maiatzaren 11 - John D. Rockefeller Jr., estatubatuar finantzaria eta filantropoa (j. 1874).
- Maiatzaren 30a - Boris Pasternak, errusiar poeta, eleberrigile eta itzultzailea, 1958ko Literaturako Nobel Saria (j. 1890).
Ekaina[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- Ekainaren 7a - Cruz Gallastegi, gipuzkoar albaitaria (j. 1891).
- Ekainaren 11 - Joaquín Otamendi, gipuzkoar arkitektoa (j. 1874).
- Ekainaren 17a - Pierre Reverdy, frantziar olerkaria (j. 1889).
- Ekainaren 20a - André Patry, frantziar astronomoa (j. 1902).
- Ekainaren 25a - Walter Baade, alemaniar astronomoa (j. 1893).
- Ekainaren 28a - Jaume Vicens i Vives, kataluniar historialaria eta historialarien maisua (j. 1910).
Uztaila[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- Uztailaren 6a - Aneurin Bevan, galestar politikaria (j. 1897).
- Uztailaren 11 - Jesus Aranbarri, bizkaitar musikagilea (j. 1902).
- Uztailaren 12a - Julio Artetxe, euskal herritar bankari eta politikari liberala (j. 1878).
- Uztailaren 14a - José Olivares, Tellagorri, bizkaitar idazlea eta kazetaria (j. 1890).
- Uztailaren 16a - Albert Kesselring, alemaniar mariskala (j. 1885).
- Uztailaren 21a - Massimo Bontempelli, italiar idazlea (j. 1878).
- Uztailaren 26a - Maude Menten, kanadar kimikaria (j. 1879).
- Uztailaren 30a - Maurice Delay, euskal kirurgialari eta politikaria, Baionako alkatea (j. 1876).
Abuztua[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- Abuztuaren 10a - Louis Intxauspe, euskal herritar politikaria, Pirinio Atlantikoetako Kontseilu Orokorreko Presidentea.
- Abuztuaren 10a - Frank Lloyd, eskoziar zinema zuzendaria (j. 1886).
- Abuztuaren 16a - André Behotegi, euskal errugbilaria (j. 1900).
- Abuztuaren 23a - Baltasar Ametzola, bilbotar enpresaburu eta politikari abertzale eta jeltzalea (j. 1878).
- Abuztuaren 29a - Vicki Baum, estatubatuar eleberrigilea (j. 1888).
Iraila[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- Irailaren 14a - Bernardo Maria Garro, Otxolua, mundakar itzultzailea eta euskal idazlea (j. 1891).
- Irailaren 20a - Ida Rubinstein, errusiar dantzaria eta modeloa.
- Irailaren 22a - Melanie Klein, austriar psikoanalista (j. 1882).
Urria[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- Urriaren 2a - Claro M. Recto, filipinar politikaria (j. 1890).
- Urriaren 5a - Alfred Louis Kroeber, estatubatuar antropologoa (j. 1876).
- Urriaren 12a - Joseph Gregor, austriar idazle eta antzerki irakaslea (j. 1888).
- Urriaren 14a - Sigurd Hoel, norvegiar idazlea (j. 1890).
- Urriaren 21a - Martin Uriarte, bizkaitar predikaria eta euskal idazlea (j. 1879).
- Urriaren 21a - Jose Maria Yermo, euskal kirolaria (j. 1903).
Azaroa[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- Azaroaren 5a - Ward Bond, estatubatuar aktorea (j. 1903).
- Azaroaren 5a - Mack Sennett, estatubatuar zinemagilea (j. 1880).
- Azaroaren 11 - Gaëtan Bernoville, euskal herritar frantsesezko idazlea (j. 1889).
- Azaroaren 16a - Clark Gable, estatubatuar aktorea, soinudun zinemako hastapenetako izar handienetakoa (j. 1901).
- Azaroaren 25a - Mirabal ahizpak, Rafael Leónidas Trujillo diktadorearen aurka lan egin zuten hiru dominikar emakume, erailak.
Abendua[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- Abenduaren 3a - Steven Swanson, estatubatuar ingeniari eta NASAko astronauta.
- Abenduaren 14a - Gregory Ratoff, erruso-estatubatuar zinema-antzezle eta zuzendaria (j. c. 1893).
- Abenduaren 16a - Thomas McLeod, eskoziar marinela, Hego poloko hiru espediziotan parte hartu zuena.
Egun ezezaguna edo zehaztugabea[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- Abendua - Leopoldo Menéndez, bizkaitar militarra, Mexiko Hirian (j. 1891).
- Javier Ziga, euskal herritar margolari eta politikaria (j. 1877).
- Jean Ithurriaga, baxenafar euskaltzalea (j. 1896).
Nobel saridunak:[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- Fisika: Donald Arthur Glaser
- Kimika: Willard Frank Libby
- Literatura: Saint-John Perse
- Medikuntza: Sir Frank Macfarlane Burnet, Peter Brian Medawar
- Bakea: Albert John Luthuli
Agintariak[aldatu | aldatu iturburu kodea]
| Denbora unitateak | ||
|---|---|---|
|
attosegundo • femtosegundo • pikosegundo • nanosegundo • mikrosegundo • milisegundo • segundo
| ||
| Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: 1960 |