2023ko Eurovision Abesti Lehiaketa

Wikipedia, Entziklopedia askea


2023ko Eurovision Abesti Lehiaketa
Lehen finalerdia 2023ko maiatzaren 9
Bigarren finalerdia 2023ko maiatzaren 11
Finala 2023ko maiatzaren 13
Egoitza Liverpool Arena, Liverpool
Antolatzailea British Broadcasting Corporation (BBC)
Partaide kopurua 37

2023ko Eurovision Abesti Lehiaketa urtero ospatzen den Eurovision Abesti Lehiaketaren 67. edizioa izango da. Liverpoolgo Liverpool Arena aretoan egingo da. Erresuma Batuan ospatzea erabaki da; Ukrainak irabazi zuen 2022ko edizioa, baina ezin izan zituen ekitaldia antolatzeko segurtasun-baldintzak bermatu 2022ko Errusiaren Ukrainako inbasioren ondorioz. Finalerdiak maiatzaren 9 eta 11an jokatuko dira, eta final handia maiatzaren 13an.[1] Bederatzigarren aldia izango da lehiaketa Erresuma Batuan ospatzen dela.

37 herrialde izango dira partaide, aurreko urtean baino hiru gutxiago. Bulgaria, Ipar Mazedonia eta Montenegrok bere partadeitza eten zuten, batik bat 2021-2022ko krisi energetikoak sortutako baldintza ekonomikoen ondorioz.[2]

Kokapena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2022ko edizioa Ukrainak irabazi zuen Kalush Orchestra taldearen "Stefania" abestiarekin, eta tradizioa jarraituz, 2023ko lehiaketa antolatzeko gonbidapena Ukrainak jaso zuen.[3] Hala ere, 2022ko Errusiaren Ukrainako inbasioak sortutako egoera ageria izanik, laster espekulatu zen antolakuntza beste herrialde batek hartu beharko zuela.[4] Hainbat herrialde eskaini ziren antolatzeko Ukrainak ezin ezean, hauen artean Belgika, Erresuma Batua, Espainia, Herbehereak, Italia, Polonia eta Suedia.

Ukraina baketu batean antolatu ahal izateko nahia adierazi zuen Mykola Chernotytskyi UA:PBC ukrainar telebista publikoko buruak, eta baita 2022ko maiatzaren 20an elkarrizketak hasiko zituztela Europako Irrati-Telebista Batasunarekin (EBU).[5] Volodymyr Zelensky Ukrainako presidenteak egun batean lehiaketa Mariupol hirian ospatu ahal izateko nahia itxaropena adierazi zuen.[6]

2022ko ekainaren 16an, UA:PBC eta ukrainar gobernua EBUrekin bildu ziren lehiaketa Ukrainan ospatzeko aukerak aztertzeko. Hurrengo egunean, Ukrainak ez zituela betetzen ekitaldia jaso ahal izateko segurtasun-baldintzak adierazi zuen EBUk, eta ordez 2022ko ediozoko bigarren sailkatuarekin, BBC-rekin, elkarrizketak hasiko zituela.[7] Chernotytskyi UA:PBC-ko buruak eta Oleksandr Tkachenko ukrainar kultura ministroak ekitaldia Ukrainan egiteko elkarrizketak jarraitzea eskatu zuten, eta besteak beste, Boris Johnson britainiar lehen ministroaren babesa jaso zuten.[8] EBUk ekainaren 23an bere erabakia baieztatu zuen, segurtasun kezkak zehaztuz eta egoitza hautaketa ez politizatzeko eskatuz.[9] Lehiaketa aurreko urteko irabazleak jaso ez zuen azken aldia 1980ko edizioa izan zen.

2022ko uztailaren 25ean, EBU, UA:PBC eta BBC-ek lehiaketa Erresuma Batuan egingo zela iragarri zuten, eta hiria hautatzeko lizitazio-prozesua aste berean hasiko zela. UA:PBC BBC-ren lankide izango zela ere iragarri zen, ikuskizunetan ukrainar elementuak sartzeko.[10]

Bederatzigarren aldia izango da ekitaldia Erresuma Batuan egiten dela, bere errekorra handituz, izan ere hauetatik bosgarren aldia izango da beste herrialde bat ordezkatzen dutela antolaketan. Azkenengoz 1998ko edizioa hartu zuten, Birminghamen.

Hiriaren hautaketa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Liverpool Arena, lehiaketaren egoitza.

Ukrainak ezingo zuela antolatu iragarri bezain pronto, Erresuma Batuan egingo zela irabagarri haurretik, Erresuma Batuko hogei hirik adierazi zuten egoitza izateko interesa: Aberdeen, Belfast, Birmingham, Brighton, Bristol, Cardiff, Darlington, Derry, Edinburgo, Glasgow, Leeds, Liverpool, Londres, Manchester, Nottingham, Newcastle, Prudhoe, Sheffield, Sunderland eta Wolverhampton.[11][12] Hala, Brighton, Cardiff, Derry, Nottingham eta Sunderland hiriek bere proposamena erretiratu zuten geroago. 2022ko abuztuaren 12an , BBC-ek zazpi hiri hautagai izendatu zituen: Birmingham, Glasgow, Leeds, Liverpool, Manchester, Newcastle eta Sheffield.[13] Irailaren 27an, bi finalista izendatu zituen: Glasgow eta Liverpool.[14] 2022ko urriaren 7an, Liverpoolgo Liverpool Arena aretoa hautatu zuten egoitza bezala BBC eta EBU-k. Pabilioi honek 11.000 pertsona har ditzake.

Formatua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Aldaketak bozketa-sisteman[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2022ko azaroaren 22an, aldaketa nabarmenak iragarri zituen EBUk bozketa-sisteman. Finalerdietako emaitzak telebozketaz soilik erabakiko dira, 2004 eta 2007 artean gertatu zen gisa, eta finaleko emaitzak epaimahai profesionalen eta telebozketaren puntuaketak batuz erabakiko dira, 2009tik gertatu ohi den bezala. Herrialde batek ezin badu telebozketaren emaitzik eman finalerdietan, badaezpadako epaimahai baten botoak emango ditu, eta finalean ere arazoak irauten badu, herrialdeko epaimahai profesionalaren botoak bikoiztuko dira. Herrialde bateko epaimahaia baliogabetzen bada, herrialdeko telebozketa emaitzak bikoiztuko dira. Lehen aldiz, partaide ez diren herrialdeetako ikusleek botoa eman ahal izango dute hiru saioetan web-plataforma baten bitartez, eta "Gainontzeko mundua" bezala aurkeztuko dira emaitzak.[15]

Ikus-diseinua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2022ko urriaren 7an jakinarazi zenez, Eurovisionen "bihotz" logo generikoak Ukrainako banderaren koloreak erakutsiko ditu aurreko urteko garaile bezala, eta ez Erresuma Batuarenak, antolatzaile bezala.

Edizioaren ikus identitatea eta leloa, United by Music (euskaraz "Musikak elkartuak") 20223ko urtarrilaren 31an aurkeztu ziren. Bihotzez osatutako kate bat da ikus identitatearen ezaugarri nagusia, Ukrainako eta Erresuma Batuko banderen koloreak uztartuz. Infografia, apainketa, eszenatokiaren diseinua, eta merchandisina, besteak beste, ikus identitate honetan oinarrituko dira.[16]

Eszenatokia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Eszenatoki-diseinua Julio Himede eszenografoak burutuko du. Aurretik Grammy Sariak (2022), MTV Europe Music Awards (2016-2021), edota MTV Video Music Awards (2018-2021) ekitaldien eszenatokiak proiektatu ditu Himedek.[17]

Finalerdien zozketa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Herrialde partaideak bi finalerdietan banatzeko zozketa 2023ko urtarrilaren 31an ospatu zen, St George's Hall eraikinan. Finalerdietako 31 partaideak 5 pototan kokatu ziren lehenik, haien bozketa joera historialaren arabera. Finalerdi bakoitzera poto bakoitzeko 3 herrialde bideratu ziren, modu honetan finalerdiak bozkaketari begira ahalik eta dibertsoenak izatea lortuz. Finalera zuzenik sailkatutako herrialdeek – Big 5 taldeko herrialdeak (Alemania, Erresuma Batua, Espainia, Frantzia eta Italia) eta Ukraina – zein finalerditan dagokien botoa ematea ere erabaki zuen zozketak.[18]

1. potoa 2. potoa 3. potoa 4. potoa 5. potoa

Lehiaketa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Lehen finalerdia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Finalerdi honetan 15 herrialdek hartuko dute parte. Emanaldia maiatzaren 9an izango da, asteartea, eta 10 herrialde pasako dira finalera. Hau erabakitzeko, finalerdian parte hartzen duten herrialdeetaz gain, Alemania, Frantzia eta Italiak bozkatu ahal izango dute, bai eta herrialde ez partaideak "Gainontzeko mundua" bezala.

Ordena Herrialdea Artista Abestia Euskarazko itzulpena Hizkuntza
Lehen zatia  Irlanda Wild Youth "We Are One" Bat gara Ingelesa
 Kroazia 2023ko otsailaren 11an hautatzeke 2023ko otsailaren 11an hautatzeke
 Letonia 2023ko otsailaren 11an hautatzeke 2023ko otsailaren 11an hautatzeke
 Malta 2023ko otsailaren 11an hautatzeke 2023ko otsailaren 11an hautatzeke
 Norvegia Alessandra "Queen of Kings" Erregeen erregina Ingelesa
 Portugal 2023ko martxoaren 11an hautatzeke 2023ko martxoaren 11an hautatzeke
 Serbia 2023ko martxoaren 4an hautatzeke 2023ko martxoaren 4an hautatzeke
Bigarren zatia  Azerbaijan 2023ko otsailan aurkezteke
 Finlandia 2023ko otsailaren 25ean hautatzeke 2023ko otsailaren 25ean hautatzeke
 Herbehereak Mia Nicolai & Dion Cooper
 Israel Noa Kirel "Unicorn" Unikornio Ingelesa, Hebreera
 Moldavia 2023ko martxoaren 4an hautatzeke 2023ko martxoaren 4an hautatzeke
 Suedia 2023ko martxoaren 11an hautatzeke 2023ko martxoaren 11an hautatzeke
 Suitza
 Txekia 2023ko otsailaren 7an hautatzeke 2023ko otsailaren 7an hautatzeke

Bigarren finalerdia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Finalerdi honetan 16 herrialdek hartuko dute parte. Emanaldia maiatzaren 9an izango da, asteartea, eta 10 herrialde pasako dira finalera. Hau erabakitzeko, finalerdian parte hartzen duten herrialdeetaz gain, Erresuma Batua, Espainia eta Ukrainak bozkatu ahal izango dute, bai eta herrialde ez partaideak "Gainontzeko mundua" bezala.

Ordena Herrialdea Artista Abestia Euskarazko itzulpena Hizkuntza
Lehen zatia  Armenia Brunette 2023ko martxoan aurkezteke
 Belgika Gustaph "Because of You" Zugaitik Ingelesa
 Danimarka 2023ko otsailaren 11an hautatzeke 2023ko otsailaren 11an hautatzeke
 Errumania 2023ko otsailaren 11an hautatzeke 2023ko otsailaren 11an hautatzeke
 Estonia 2023ko otsailaren 11an hautatzeke 2023ko otsailaren 11an hautatzeke
 Grezia Victor Vernicos "What They Say" Zer esaten duten Ingelesa
 Islandia 2023ko martxoaren 4an hautatzeke 2023ko martxoaren 4an hautatzeke
 Zipre Andrew Lambrou 2023ko urtarrilaren aurkezteke
Bigarren zatia  Albania Albina & Familja Kelmendi "Duje" Maite zazu Albaniera
 Australia
 Austria Teya & Salena 2023ko martxoaren 8an aurkezteke
 Eslovenia Joker Out "Carpe diem" Atxiki eguna Esloveniera
 Georgia Iru Khechanovi 2023ko martxoan aurkezteke
 Lituania 2023ko otsailaren 18an hautatzeke 2023ko otsailaren 18an hautatzeke
 Polonia 2023ko otsailaren 26an hautatzeke 2023ko otsailaren 26an hautatzeke
 San Marino 2023ko otsailaren 25ean hautatzeke 2023ko otsailaren 25ean hautatzeke

Finala[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Finalerdi bakoitzeko 10 herrialde hoberenek hartuko dute parte finalean. Beraiekin batera, aurreko ediozoko irabazlea (Ukraina) eta Big 5 herrialdeak (Alemania, Erresuma Batua, Espainia, Frantzia, Italia) zuzenki sailatuak daude. 37 herrialde partaideek eman ahal izango dute botoa, bai eta herrialde ez partaideak "Gainontzeko mundua" bezala.

Herrialdea Artista Abestia Euskarazko itzulpena Hizkuntza
 Alemania 2023ko martxoaren 3an hautatzeke 2023ko martxoaren 3an hautatzeke
 Erresuma Batua 2023ko martxoan aukezteke 2023ko martxoan aukezteke
 Espainia Blanca Paloma "Eaea" Gaztelania
 Frantzia La Zarra Frantsesa
 Italia 2023ko otsailaren 11an hautatzeke 2023ko otsailaren 11an hautatzeke
 Ukraina Tvorchi "Heart of Steel" Altzairuzko bihotza Ingelesa

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. (Ingelesez) «Liverpool will host Eurovision 2023» Eurovision.tv 2022-10-07 (Noiz kontsultatua: 2022-10-07).
  2. (Ingelesez) «Eurovision 2023: Here are the 37 countries competing in Liverpool» Eurovision.tv 2022-10-20 (Noiz kontsultatua: 2022-11-04).
  3. (Ingelesez) «Eurovision 2022: Winner's Press Conference with Kalush Orchestra» Eurovision.tv 2022-05-15 (Noiz kontsultatua: 2022-07-26).
  4. (Ingelesez) «Ukraine wins 2022 Eurovision song contest as UK finishes second in Turin» The Guardian 2022-05-15 (Noiz kontsultatua: 2022-07-26).
  5. «Eurovision 2023: Discussions with Ukraine and the EBU Regarding Hosting to Commence on Friday» Eurovoix (Noiz kontsultatua: 2022-07-26).
  6. «Ukrainian president hopes to host Eurovision in Mariupol 'one day'» AA (Noiz kontsultatua: 2022-07-26).
  7. (Ingelesez) «EBU Statement on Hosting of 2023 Eurovision Song Contest» Eurovision.tv 2022-06-17 (Noiz kontsultatua: 2022-07-26).
  8. (Ingelesez) «Eurovision rules out Ukraine as host of next year's song contest» The New York Times 2022-06-17 (Noiz kontsultatua: 2022-07-26).
  9. (Ingelesez) «Further EBU Statement on Hosting of 2023 Eurovision Song Contest» Eurovision.tv 2022-06-23 (Noiz kontsultatua: 2022-07-26).
  10. (Ingelesez) «EBU, UA:PBC and BBC agree to host 2023 Eurovision Song Contest in the United Kingdom» Eurovision.tv 2022-07-25 (Noiz kontsultatua: 2022-07-26).
  11. (Ingelesez) «The UK reacts to the news of their country hosting Eurovision» Escxtra 2022-07-25 (Noiz kontsultatua: 2022-07-26).
  12. (Ingelesez) «Eurovision 2023: 🇬🇧 Derry Investigates Bid to Host Eurovision» Eurovoix 2022-08-02 (Noiz kontsultatua: 2022-08-02).
  13. (Ingelesez) BBC. (2022-08-12). BBC announces seven cities shortlisted to host the 2023 Eurovision Song Contest. (Noiz kontsultatua: 2022-08-13).
  14. (Ingelesez) Eurovision.tv. (2022-09-27). Eurovision 2023: It’s Glasgow or Liverpool. (Noiz kontsultatua: 2022-09-27).
  15. (Ingelesez) Eurovision.tv. (2022-11-22). Voting changes announced for Eurovision Song Contest 2023. (Noiz kontsultatua: 2022-12-23).
  16. BBC UNVEILS EUROVISION SONG CONTEST 2023 VISUAL IDENTITY
  17. https://eurovision.tv/story/bbc-reveals-further-production-team-details-liverpool-2023
  18. Eurovision 2023: Allocation Draw results

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]