Edukira joan

2026ko Venezuelako lurrikarak

2026ko Venezuelako lurrikarak
Irudi
Mapa
Motalurrikara bikoitza
Data2026ko ekainaren 24a
Iraupena60 s
KokalekuYaracuy
Montalbán
HerrialdeaVenezuela
Koordenatuak10°30′N 68°24′W / 10.5°N 68.4°W / 10.5; -68.4
Lurrikararen momentu sismikoa7,2
7,5
Mercalli intentsitate eskalaMercalli eskala VIII
Pertsona hilak4.490
Pertsona zaurituak16.740
Pertsona desagertuak18.000

2026ko Venezuelako lurrikarak urte hartako ekainaren 24an Yaracuy estatuan, Venezuelan, gertaturiko lurrikara bikoitz edo bi lurrikara izan ziren. Lehen sismoa 18:04: 33an (22:04:33 UTC) izan zen, San Felipetik 23 kilometro hego-ekialdera, 20.3 kilometroko sakoneran eta 7,2ko magnitudearekin eskala sismologikoan (Mw). Bigarren lurrikara, 7,5 Mw-ko magnitudearekin, 39 segundo geroago gertatu zen, Yumaretik 28 kilometro hego-ekialdera eta 10 kilometroko sakoneran.[1][2]

Lurrikarak Caraboboko gudua ospatzeko atseden-egunean gertatu ziren, eta, ondorioz, denda asko itxita zeuden. Hala eta guztiz ere, 164 hildako eta 900 zauritu baino gehiago izan ziren, orain arte.[3][4][5] Horrez gain, etxebizitzen, eraikinen eta garraio-sareen kolapsoak eragindako kalteak, Maiquetía Nazioarteko Aireportu nagusia barne. Era berean, Falcón, Miranda eta La Guaira estatuetan, eta Maracay, Valencia eta Caracas hirietan ere kalteak eta azpiegitura-narriadurak izan ziren.[6]

Hasiera batean, Ozeano Bareko Tsunamien Alerta Zentroak (PTWC) tsunami-alerta bat aktibatu zuen epizentroaren barruan 300 kilometroko erradioan dauden lurraldeentzat, Bonaire, Curaçao, Aruba[7] eta Puerto Rico,[8] barne. Hala ere, ordu t'erdi pasata bertan behera utzi zuen.[9][10]

Lurrikara horiek mende bat baino gehiagotan Venezuela jo duten indartsuenen artean daude. Aurrekari gisa 1900. urteko San Nartzisoren lurrikara, 7,6ko magnitudekoa; 1967ko Caracasko lurrikara, eta 2018ko Sucreko lurrikara, 7,3ko magnitudekoa daude.[11]

Amerika osoko hainbat herrialdek beren burua eskaini zuten erreskate zerbitzuak bidaltzeko, tartean AEBak. Donald Trumpek sare sozialetan esan zuen ziurrenik asko izango zirela hildakoak. AEBetako Zerbitzu Geologikoaren arabera (USGS), litekeena da 10.000 eta 100.000 artean izatea. Imanol Pradales Eusko Jaurlaritzako lehendakariak ere doluminak bidali dizkio Venezuelako herriari, eta «Euskadiren» babes eta elkartasun osoa eskaini dizkio.[12]

Intentsitatea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

USGSren arabera, bi mugimendu telurikoek IX.aren intentsitatea lortu zuten Mercalli eskalan, hau da, harlangaitzezko egitura gutxi, baleude, zutik dauden; zubiak suntsituta geratzen diren, eta trenbideak oso kurbatuta geratzen diren lurrikararena.[13]

Hona hemen intentsitatea herriz herri:

Udalerria Biztanleria 1. lurrikara 2. lurrikara
San Felipe 221 000 VIII VIII
Puerto Cabello 209 000 VII VII
Tucacas 14 000 VII VII
Los Guayos 130 000 VII VI
Valencia 1 484 000 VI V
Yaritagua 140 000 VI VII
Tocuyito 197 000 VI VI
San Diego 187 000 VI VI
Guacara 200 000 VI VI
Caracas 2 246 000 VI VI
Barquisimeto 1 059 000 VI VII
Mucuchíes 6000 IV IV
Zaraza 62 000 IV IV
Caraballeda 49 000 V V
Guatire 187 000 V V
Jadacaquiva 3000 V V
Charallave 118 000 V V
Turmero 255 000 V VI
Los Teques 251 000 V V
Calabozo 169 000 IV V
Cúa 215 000 V V
Quíbor 111 000 V VI
Ciudad Ojeda 122 000 IV IV
Sanare 49 000 V V
Maracay 407 000 VI VI
Trujillo 38 000 IV IV
Chaguaramas 15 000 IV IV
Socopó 111 000 IV IV
San Simón 2000 III III
Maripa 5000 III IV
Ocumare de la Costa 7000 VI VI
Baruta 241 000 V V
La Colonia Tovar 21 000 V V
Altagracia de Orituco 40 000 IV IV
Palo Negro 154 000 VI VI
San Juan de los Morros 88 000 V V
Punto Fijo 288 000 V V
Santa Teresa del Tuy 525 000 V V
Onoto 11 000 IV IV
Cabudare 71 000 VI VI
Ocumare del Tuy 150 000 V V
Guarenas 209 000 V V
Sabaneta 28 000 V V
Caucagua 35 000 V V
Guasdualito 128 000 IV IV
Villa de Cura 145 000 V V
San Fernando 194 000 IV IV
Chichiriviche 19 000 VI VI
Petare 369 000 VI VI
San José de Guaribe 11 000 IV IV
El Limón 106 000 VI VI
Cabimas 352 000 IV IV
Mérida 300 000 III IV
Cojedes 14 000 VI VI
San Carlos 120 000 VI VI
El Tocuyo 41 000 V V
Santa Cruz 30 000 VI VI
Coro 284 000 V V
Acarigua 196 000 V VI
La Victoria 214 000 V V
El Socorro 17 000 IV IV
Las Mercedes 33 000 IV IV
Cabruta 6000 III III
Maracaibo 2 658 000 IV IV
Los Nevados 1000 III IV
Clarines 15 000 IV IV
Santa Cruz de Los Taques 42 000 IV IV
Maiquetía 88 000 V V
Araure 189 000 V VI
Araira 25 000 IV IV
Guanare 193 000 IV V
Valle de La Pascua 116 000 IV IV
Cagua 123 000 VI VI
Barinas 816 000 IV IV
Píritu 23 000 IV IV
Santa Rita 169 000 VI VI
Santa Rita 32 000 IV IV
Camatagua 5000 V V
Sarare 13 000 VI VI
Montalbán 25 000 VI VI
La Guaira 204 000 V V
Ejido 107 000 IV IV
Chuspa 4000 IV IV
Ospino 39 000 V V
Bruzual 7000 IV IV
Valera 191 000 IV IV
Tinaquillo 110 000 VI VI
Mucurubá 5000 IV IV
Puerto Cumarebo 33 000 V V
Santa Lucía 112 000 V V
Catia La Mar 662 000 V V
Barbacoas 16 000 V V
Santa María de Ipire 13 000 IV IV
Carora 113 000 V V
Tanki Leendert 21 000 IV IV
Oranjestad 35 000 IV IV
Dorp Rincon 2000 IV IV
Dorp Antriol 4000 V IV
Kralendijk 11 000 V IV
Arauca 97 000 IV IV
Willemstad 150 000 IV IV
Colón 37 000 III
Mapire 5000 III
Barcelona 448 000 V
Cedeño 67 000 III
Puerto La Cruz 306 000 IV
San Cristóbal 286 000 III
Aragua de Barcelona 27 000 IV
Táriba 129 000 III
Puerto Píritu 26 000 IV
Lecherías 36 000 V
Santa Ana 37 000 III
Santa Ana 10 000 IV
La Grita 88 000 III
San Carlos del Zulia 80 000 IV
Fortul 27 000 IV
Saravena 47 000 IV
Arauquita 41 000 IV
Maicao 124 000 IV
Cubará 7000 III
Uribia 118 000 IV
Uripa 199 000 IV

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. (Gaztelaniaz) «Dos terremotos en Venezuela dejan devastación y emergencia nacional» Univisión 2026-6-25.
  2. (Gaztelaniaz) «Emergencia en Venezuela: un doble terremoto de magnitud 7,5 y 7,2 sacudió el país» Border 2026-6-25.
  3. (Gaztelaniaz) «Terremotos en Venezuela: ya son 164 los muertos en Venezuela» La Nación 2026-6-25.
  4. (Gaztelaniaz) «Delcy Rodríguez: los terremotos en Venezuela dejan hasta ahora 32 muertos; La Guaira es una "zona de desastre"» DW 2026-6-25.
  5. (Gaztelaniaz) «Venezuela reporta 32 muertos y más de 700 heridos tras sismo» DW 2026-6-25.
  6. (Gaztelaniaz) «Dos terremotos consecutivos de magnitud 7,5 y 7,2 sacuden Venezuela» CNN En Español 2026-6-24.
  7. (Ingelesez) National Weather Service. «Message: Non-US Caribe Threat #1 Issued Wed Jun 24 22:14:15 UTC 2026» www.tsunami.gov.
  8. (Ingelesez) National Weather Service. «Message: PR/Virgin Isl. Warn/Adv./Watch #1 Issued Wed Jun 24 22:13:40 UTC 2026» www.tsunami.gov.
  9. (Ingelesez) National Weather Service. «Message: Non-US Caribe Threat #3 Issued Wed Jun 24 23:17:00 UTC 2026» www.tsunami.gov.
  10. (Ingelesez) National Weather Service. «Message: PR/Virgin Isl. Warn/Adv./Watch #3 Issued Wed Jun 24 23:15:14 UTC 2026» www.tsunami.gov.
  11. (Gaztelaniaz) Garcia Cano, Regina. (2026-06-24). «Dos fuertes terremotos en Venezuela causan derrumbe de edificios en Caracas; no se reportan víctimas» AP News.
  12. «Gutxienez 164 lagun hil dira Venezuelan izandako bi lurrikaratan» Berria 2026-06-25 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.
  13. (Ingelesez) USGS. «PAGER M 7.2 - 23 km SE of Yumare, Venezuela» earthquake.usgs.gov.

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]