A itsatsia
Euskaraz, hitz batzuk -a bat dute amaieran. Horrelakoetan esaten da hitz horiek -a itsatsia daukatela.[1] Hitz horiek, idazterakoan eta hitz egiterakoan, batzuetan zalantza batzuk sortzen dituzte eta askotan akastzat jotzen diren testuak entzun eta irakurtzen dira: [...] *gauz bat, [...] *aitzaki ederra... Izan ere, hitz horiek berezkoa duten amaierako -a hori euskarazko artikulutzat jotzen dute hiztun eta idazle batzuek eta hortik akatsak.
Beherago -a itsatsia duten zenbait hitz, zerrenda bat.
Beheragoko hitzez gain, honako hauek ere -A itsatsia dute:[2]
- Jatorrizko erdaran –a hizkiz bukatutako hitz guztiek, euskarara bere horretan mailegatzen direlako.
-A itsatsia zenbait atzizkitan
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Atzizki-sorta honetako hitzek ere -a bat dute, itsatsia, amaieran:
- -ANTZA:
- -KERIA: alferkeria, handikeria…
- -TURA/-DURA: prozedura, abiadura…
- -TZA: agintaritza, nekazaritza…
- -KUNTZA: irakaskuntza, berrikuntza…
- -(k)ADA/ (t)ada / (t)ara: besarkada, matxinada, purrustada…
- -KINTZA/-GINTZA: zapatagintza, kulturgintza…
- -(t)ERIA: gazteria, tresneria…
- -(k)ERA: harrera, bukaera…
- -(k)ETA: ikasketa, hizketa…
- -XKA: zuhaixka, luzexka...
- -TZIA: zuhurtzia...
Eta osakin hauek ere bai:
- -GURA: logura, hazkura, negargura…
- -BERA: bihozbera, sentibera, hozbera…
-A itsatsia duten zenbait hitz
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- abadia
- abantaila
- abangoardia
- abarka
- abentura
- abesbatza
- abiada
- abiadura
- abilezia
- abokatutza
- absentzia
- abzisa
- adaxka
- adiera
- afera
- ahizpa
- aingura
- aintza
- aintzira
- aita
- aitaginarreba
- aitona
- aitortza
- aitzakia
- aizkora
- akabera
- akura
- akademia
- alaba
- aldaketa
- aldapa
- alegia
- alkandora
- alproja
- ama
- amaginarreba
- amama
- amona
- anaia
- animalia
- antsia
- arantza
- arbola
- ardura
- area
- arma
- arnasa
- arrautza
- arraza
- arreba
- arreta
- arroa
- arropa
- arrasa
- arrosa
- asaba
- aska
- ateka
- atorra
- ausardia
- axola
- aza
- azienda
- azoka
- aztarna
- azterketa
- baba
- bailara
- balea
- bandera
- bazka
- bela
- berba
- berna
- berriketa
- besarkada
- beta
- bezpera
- bilduma
- birjina
- bista
- bizitza
- borda
- borroka
- bortxa
- bortxaketa
- bukaera
- burdina
- dardara
- defentsa
- dema
- denbora
- distira
- domeka
- dotrina
- duda
- egia
- egintza
- egitura
- egoera
- ekintza
- enara
- enparantza
- epaiketa
- eliza
- enara
- enparantza
- era
- erasia
- erdara
- eroskeria
- erregela
- erregina
- erreka
- erreminta
- errenta
- erreserba
- erresuma
- erromeria
- errota
- esaera
- esamesa
- eskailera
- eskaintza
- eskola
- eskopeta
- esperantza
- estropada
- etsamina
- euskara
- ezaguera
- ezagutza
- ezkila
- ezkontza
- ezpata
- eztabaida
- falta
- fama
- familia
- feria
- festa
- finantza
- finka
- forma
- froga
- ganbara
- ganora
- garizuma
- galdera
- galera
- gatazka
- gauza
- gaztaina
- gaztanbera
- gazteria
- gela
- gerla
- geriza
- gerra
- gertaera
- giltza
- gona
- gramatika
- grazia
- grina
- gupida
- gutizia
- habia
- hanka
- harea
- harmonia
- harridura
- hasiera
- hedadura
- herentzia
- heriotza
- hezkuntza
- hizkera
- hizketa
- hizkuntza
- hobekuntza
- hontzø
- horma
- ibilera
- ideia
- ikara
- ikaskuntza
- ikastola
- ikerketa
- ilara
- iloba
- imajina
- inbidia
- irakaskuntza
- irrika
- iseka
- iskanbila
- itxura
- izara
- jabetza
- jaka
- jakintza
- jarduera
- jela
- jendetza
- joera
- jokaera
- justizia
- kaiola
- kaliza
- kalumnia
- kamamila
- kandela
- kanika
- kanta
- kapa
- karga
- karta
- kartzela
- kezka
- kondaira
- konponketa
- kontzientzia
- kopeta
- korda
- koroa
- korta
- koska
- kutxa
- kutxatila
- labana
- laguntza
- laia
- landa
- langa
- lanperna
- lapa
- lapurreta
- laranja
- legegintza
- legeria
- leihatila
- leka
- lekukotza
- lizentzia
- lotsa
- lotura
- lukainka
- maila
- makila
- makina
- malezia
- maratila
- marka
- marra
- marranta
- maula
- marruma
- maskuria
- mataza
- matraila
- meta
- meza
- mihura
- mika
- mila
- mizpira
- moda
- moja
- mota
- muga
- nahaspila
- narda
- natura
- nazka
- nekazaritza
- neska
- neskatila
- neskatxa
- norgehiagoka
- obra
- ofentsa
- ohitura
- oilaloka
- oilanda
- okela
- ola
- ontza
- onura
- ordena
- ordenantza
- oreka
- orga
- orkatila
- osaba
- ostia
- parrasta
- pena
- penitentzia
- pertsona
- pertsonaia
- pezeta
- pila
- pilota
- pipa
- pixa
- piztia
- plaza
- politika
- polizia
- premia
- presa
- proba
- probidentzia
- probintzia
- profeta
- protesta
- prozedura
- punta
- purga
- puska
- puta
- puxika
- puzka
- sakela
- sala
- salaketa
- salakuntza
- salda
- salmenta
- saltsa
- sama
- sardina
- sega
- segurantza
- segurantzia
- sehaska
- serora
- seta
- soja
- soka
- sona
- sorrera
- sorta
- taberna
- tankera
- teila
- tema
- testigantza
- testigutza
- tipula
- traba
- tresna
- tripa
- tristezia
- tristura
- trufa
- tutoretza
- txalupa
- txanda
- txantxa
- txara
- txosna
- ubera
- uda
- udara
- ugazaba
- ugazama
- uharroila
- ukabilka
- xerra
- zapata
- zarata
- zerra
- zerrenda
- zira
- zirrara
- ziza
- zopa
- zuhurtzia
Bibliografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- EUSKALTZAINDIA. "Kuantifikazioa adieraztea: zenbait, hainbat (zenbait animaliak / *zenbait animaliek)”, Jagonet galde-erantzunak.
- EUSKALTZAINDIA (1994). “Gramatika batzordearen II. Okerrak zuzenduz”, Euskera, 1994, 3: 911-916.
- PETRIRENA, Patxi (2011). Morfosintaxiaren inguruko zalantzak eta argibideak. Gasteiz: Ikasmaterialen Aholku Batzordea (EIMA)-Eusko Jaurlaritza (113).
- EHUko Euskara Zerbitzua (2013). "-a itsatsia eta mugagabea", Ehulkuren aholku guztiak.
- ALBERDI, Xabier, SARASOLA, Ibon (2001). Euskal estilo libururantz. Bilbo: UPV/EHU (80-85).
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ «a itsatsia - Euskara Batuaren Eskuliburua» www.euskaltzaindia.eus (kontsulta data: 2026-04-22).
- ↑ -A itsatsia. .