Aabenraa

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Aabenraa
Åbenrå
 Danimarka
Market place Aabenraa.jpg
Coat of arms of Aabenraa.svg
Administrazioa
Herrialdea  Danimarka
Eskualdea Hegoaldeko Danimarkako eskualdea
Danierazko grafia Åbenrå
Posta kodea 6200
Geografia
Koordenatuak 55° 02′ 40″ N, 9° 25′ 05″ E / 55.044444444444°N,9.4180555555556°E / 55.044444444444; 9.4180555555556Koordenatuak: 55° 02′ 40″ N, 9° 25′ 05″ E / 55.044444444444°N,9.4180555555556°E / 55.044444444444; 9.4180555555556
Aabenraa hemen kokatua: Danimarka
Aabenraa
Aabenraa
Aabenraa (Danimarka)
Azalera 129 km²
Altuera 16 m
Demografia
Biztanleria 15.967 bizt. (2016)
Metropolia 60.189
Informazio gehigarria
Sorrera 1240
Ordu eremua UTC+01:00 eta UTC+02:00
Hiri senidetuak Kaltenkirchen
www.aabenraa.dk

Aabenraa edo Åbenrå (alemanieraz Apenrade, hego jutlandieraz Affenråe) Danimarkako Hegoaldeko Danimarkako eskualdean kokaturik dagoen herria da, izen bereko fiordoan.

Etimologia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Danierazko åben strand hitzetatik dator, "hondartza irekia" esan nahi du. 1948an Danieraren idazkera erreformak Å ezarri zuen Aa-ren ordez baina Aabenraak kontrako iritzia azaldu zuen, munduko hirien zerrendetako lehenengo tokia galduko baitzuen. Gaur egun ere lehia honek jarraitzen du.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Apezpikuaren Opnør Hus gazteluaren inguruan eratuz joan zen Aabenraa eta 1240an merkatal hiri eskubideak jaso zituen. Arrantzari loturiko industria garatu zen ertaroan.

Bere kai aproposa zela eta, 1750 eta 1864 artean Mediterraneoko, Txinako, hego Amerikako eta Australiako hiriekin harreman komertzialak eratu zituen. Danimarkako monarkiaren hirugarren flota handiena ere bertan ezarri zen eta ontzigintza industriak ere garrantzia hartu zuen. Bertan eraiki zen esate baterako Cimber belauntzia, 1857an Liverpool eta San Francisco arteko bidea 106 egunetan burutu zuena.

1864ean Schleswigeko Gerrak Prusiaren esku utzi zuen eta 1920ko botaziorarte ez zen berriz Danimarkan sartuko. Botazio hartan Ipar Schleswigek danimarkan sartzea erabaki zuen, Aabenraan %55ak Alemaniaren alde egin bazuen ere. Gaur egun oraindik alemaniar komunitate handia dago eta beren egunkaria ere badute Der Nordschleswiger.

Ondasun nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • San Nikolas eliza (St. Nikolaj kirke): Valdemar I.aren garaian eraikia, 1250 urtearen inguruan.
  • Brundlund gaztelua (Brundlund Slot): Margarita I.ak 1400an eraikia.
  • XIX mende hasierako auzo ugari mantentzen dira.

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]


Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Aabenraa