Artikulu hau "Kalitatezko 1.000 artikulu 12-16 urteko ikasleentzat" proiektuaren parte da

Abortatzeko eskubide

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search

Abortuaren aldeko martxa feminista bat, Getxon, 2009an.

Abortatzeko eskubidea emakumeari haurdunaldi baten etena gauzatzearren legeen bidez ematen zaion aukera da. Horrek ugalketa eskubidea ematen du, hau da, emakumeek bere gorputza eta bere ugalketa kontrolatzeko eskubidea izatea ahalbidetzen du.[1] 56 milioi borondatezko abortu egiten dira urtero munduan, horietatik, 45%, gutxi gorabehera, arriskutsuak. Azken hauetatik 78 000 emakume hiltzen dira urtero.[2]

Giza Eskubideen Nazioarteko Elkarteek abortuaren legeztapena bermatzen dute, emakumearen berdintasuna, askatasuna, osasuna eta autonomia ziurtatzeko, eta emakumeak haien aurkako diskriminaziotik eta indarkeriarik babesteko.[3]

Gaur egun, abortua legala da munduko 117 herrialdetan, hala nola munduko biztanleriaren %74-a bizi den eremuan. Herrialdez herrialde aldatzen dira aborturako baldintzak: 50 herrialdetan erabat legala da, 14 herrialdetan hainbat kausetan oinarrituz gauzatu ahal da, eta 53 herrialdetan hautazko kasuetan bakarrik onartzen da. Gainerako 74 herrialdetan ilegala da, hala nola munduko biztanleriaren %26-arentzat.[4]

Leku horietan ilegala izan arren, klase sozial altuko emakumeek abortua gauzatzeko dirua eta mediku pribatuak dituzte. Emakume txiroenek, berriz, ez dute abortua egiteko aukerarik. Erabaki behar dute desiratu ez duten haurdunaldiarekin jarraitu ala abortu ilegal batekin haien bizitza arriskuan jarri.[2]

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Beharbada, abortuaz hitz egiten zuen testurik zaharrena Hammurabiren Kodea (K.A. 1728) zen, eta Talioiaren legeaz hitz egiterakoan esaten zuen: “Gizon batek beste baten alaba bat jotzen badu eta bere fetuaren galera eragiten badu, 10 zilar ordainduko ditu”.[5] XX. mendera arte, legez kanpokoa zen. Azken ehun urteetan, gorabehera asko izan da legeztatzeari dagokionez.

Lehenbiziko legeztatzeak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Munduko legezko lehen abortua Sobietar Batasunean izan zen, 1920an. Horren ostean, erregimen komunista zuten beste herrialdeetan ere hasi zen legala izaten: 1956an Polonia, Hungaria eta Bulgarian, eta 1957an Txekoslovakian.[5]

1967an, Erresuma Batuan abortua despenalizatu zuten Abortion Actekin.

Amerikako Estatu Batuetako legeztatzea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Amerikako Estatu Batuetan mugimendu asko izan zen abortuaren alde eta kontra. 1954an Familiaren Plangintzako Nazioarteko Federazioak (Margaret Sangerrek sortua Amerikako Estatu Batuetan) mugimendu global bat sortu zuen, herrialde boteretsuek menpeko herrialdeak abortuaren praktika legeztatzera bultza zitzaten.[5] 1967an Amerikako Estatu Batuetako Mediku Profesional elkarteak abortua praktika txarren zerrendatik kendu zuen eta hainbat estatuk, kasu zehatzetan, ebakuntza kirurgikotzat onartu zuten.

1968an, Puerto Ricoko (orduan AEBko kolonia bat) emakumeen heren bat betirako antzutuak izan ziren. Gaur egun, esterilizazio programa arrazistak oraindik zuzentzen zaizkie arraza beltz edo mestizoko emakume eta gizonei “populazioaren kontrolaren” izenean.[2]

Amerikako Estatu Batuek abortuaren gaineko doktrina hedatu zuten. Bulkada legegileak indarra hartu zuen 1973ko otsailaren 22an. Orduan legeztatu zen abortua herrialde hartan. AEBtan 1973. urtean, abortua legala izan aurretik, abortua era ilegalean egiteagatik hiltzen ziren emakumeetatik %50a beltzaranak ziren, eta beste %44a Puerto Ricon hildako emakumeak ziren.

Hala ere, kontrako mugimenduak ez ziren itzali. Eskuma berria 80ko hamarkadan sortu zen, 60ko hamarkadako mugimendu sozialen eginkizun guztien kontra egiteko. Bob Dornan diputatu eskuindarra “Giza Bizitzagatik Zuzenketa”-ren alde agertu zen. Salbuespenik gabe edozein egoeratan (bortxaketagatiko abortua, intzestua edo amaren heriotzaren arriskua erditzerakoan) abortua debekatzearen alde zegoen, "bizitzaren alde" egitearen izenean.

Europan[aldatu | aldatu iturburu kodea]

70eko hamarkadatik aurrera abortua Europako hainbat herrialdetan legeztatu zuten. 1975ean Frantzian, Austrian eta Suedian abortua onartu zuten legeak ezarri zituzten. Zehaztu behar da Suedian abortua baimenduta zegoela 1938tik, salbuespen kasu batzuetan. Alemanian eta Danimarkan 1976an, Luxenburgon 1978an, Holandan 1981ean, Portugalen 1984an, Espainian 1985ean, Grezian 1986an eta Belgikan 1990ean.

Irlandan, ordea, 1983an, erreferendum batean, erreforma konstituzional bat ontzat eman zen abortuaren praktika zigortzeko. Geroago, herrialde komunista ohi batzuetan lege abortista kendu zuten, hala nola Polonian, Kroazian eta Eslovakian. Polonian, legedia aldatzean, haurdunentzako laguntza indartu eta legea zorrozki betetzen ez zuen osasun-pertsonala zigortuko zen, ez emakumea.

Hego Amerika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erdialdeko Amerika eta Hego Amerikaren egoera oraindik definizio-prozesuan zegoen, abortuaren debekuak mantentzearen eta haurdunaldiaren borondatezko etenaren legeztapenean aurrera egitearen arteko tentsioak zeudelako.[5]

Kuba abortua legeztatu zuen Latinoamerikako lehen herrialdea izan zen, 1987an. Mexiko hiria bigarrena izan zen, 2007an.

El Salvador eta Argentinan 90eko hamarkadan, eta Santo Domingon 2009an lege konstituzionalak aldatu zituzten abortatzeko eskubidea kentzeko.[5]

Afrika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Abortuaren inguruko pentsamendu ugariak

1997an, Hegoafrikar Errepublikan onartu zuen legeria abortista.

Asia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Indian, 1971n[6], eta Txinan, 70eko hamarkadan[7], abortuaren aldeko legedia jarri zuten jaiotza-tasaren kontrola bermatzeko.

Abortua Euskal Herrian[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Historikoki abortua legez zigortua egoteaz gain, homizidiotzat hartua izan da, baina emakumeek garai historiko guztietan abortatu izan dute. (Dokumentatua dago, halaber, hainbat osagai natural erabiltzen zituztela fetua galtzeko).[8]

1976ko irailaren 6ko Basauriko atxiloketak giltzarria abortatzeko eskubidearen aldeko aldarrikapenean.

Oihartzun mediatiko handikoa izan zuen 1976ko irailaren 6an Basauriko 10 emakume eta gizon baten atxiloketak: 9 abortatzeagatik eta 2 abortatzen laguntzeagatik. Erantzun bezala, emakume-taldeek Bilboko kaleak okupatu eta haien askatasuna eskatu zuten. Bi aldiz atzeratuta izan ondoren, epaiketa 1982an burutu zen Bilbon Justizia Auzitegiaren kanpoan Mugimendu Feministaren aldarrikapenen artean. Emakumeen abokatuetako bat Mertxe Agúndez izan zen. Sententziak absolbitu zituen bat izan ezik, honi amnistia emanez. Epaiketa hau giltzarria izan zen Euskal Herrian zein Estatu mailan kide feministak bildu, elkartasunez jokatu eta abortatzeko eskubidearen inguruko eztabaida ireki eta garatzeko. [9][10][11][12][13][14]

Gaur egun, abortatzea legala da Euskal Herri osoan.

Hego Euskal Herrian, Espainiako legedia indarrean dagoenez, abortua legezkoa da; 12 asteraino, bortxaketa baten ondorioa bada, eta 22 asteraino, emakumearentzat kalte fisikoak edo psikikoak baldin badaude. Sexu-ugaltze osasuneko eta haurdunaldiaren borondatezko etena 2/2010 Lege Organikoarengandik zuzenduta dago, konkretuki 2010eko uztailaren 5ean indarrean sartu zen legearekin. Lege honek aldaketa jasan zuen 2015eko irailean, adingabekoen abortatzeko erabakia aldarrikatuz.[15]

Ipar Euskal Herrian, Frantziako legeak indarrean daudenez , legala da haurdunaldiaren lehenengo 12 asteetan, hau da, lehenengo hiruhilekoan, emakumeek eskatzen badute. Abortua despenalizatuta egon da 1975etik, Veil legearen onarpenetik, Simone Veilek sustatu zuena. 1967ik hara, ordea, antisorgailuak baimentzen zituen Neuwirth legea indarrean zegoen.[16]

Lehenengo hiruhilekoaren ostean, bi medikuk abortua egin ahal dutela ziurtatu behar dute, emakumearen zein fetuaren lesioak edo arriskuak ekiditeko.

Legeak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gaur egun Euskal Herrian indarrean dauden abortuaren legeen artean, Frantziako eta Espainiako legediak sartzen dira.

Espainian[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Espainian abortua legezkoa da, eta, sexu-ugaltze osasuneko eta haurdunaldiaren borondatezko etena 2/2010 Lege Organikoak zuzentzen du, konkretuki 2010eko uztailaren 5ean indarrean sartu zen legearekin. Lege honek aldaketa jasan zuen 2015eko irailean adingabekoen abortatzeko erabakia aldarrikatuz. Hauek dira Espainian historikoki ezarri diren legeak:[15]

1985eko legea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1985eko legeak abortua despenalizatzen zuen hiru egoeratan: haurdunaldia bortxaketa baten ondorioa bazen (ernaldiaren lehenengo 12 asteetan baimentzen zen), fetuak arazo fisikoak edo gaixotasunak bazituen (lehenengo 22 asteetan), edo amarentzako edo bere osasun fisiko edo psikikoarentzako arriskua bazegoen.

Aitzindari: Lege honek abortuaren despenalizazioa eragin zuen lehenengo aldiz Espainian. Hala ere, hori baino lehen, Katalunian legezkoa izan zen, Espainiako II. Errepublika garaian.

Zigorrak: Legea urratzeak medikuaren espetxeratzea (urte batetik 3 urtera) eta gaitasun gabezia zekartzan. Emakumearentzat espetxe zigorra (6 hilabetetik urte batera) edo isuna zegoen.[17]

Aido legea (2010)[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Aido legearekin abortua 14 astera arte askea zen, eta 22ra arte emakumearen bizitza edo osasunarentzat arriskutsua bazen, edo fetuan anormaltasun larriak bazeuden. Bizitzarekin bateraezinak baziren edo gaixotasuna oso larria bazen, ez zegoen abortatzeko mugarik.

Zigorrak: Ez zegoen emakumearentzako espetxe zigorrik, baina isunak aurreikusi zitezkeen. Medikuarentzat espetxeratzea (urte batetik 3 urtera) eta gaitasungabetzea zegoen.

Adingabekoak: 16 eta 17 urteko neskek abortatu zezaketen gurasoen baimenik gabe.

Behin betiko testua 2014[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bortxaketaren ondorioa eta amarentzako kalte fisiko edo psikologikoak gauzatzen badira.

Txostenik gabe: Fetuak anomalia bateraezina izatean, bortxaketa batean bezala, emakumeentzako kalte psikologikoa dela kontsideratuko da. Kasu horietan ez da beharrezkoa kalte horren existentzia egiaztatzen duen txosten psikiatriko bat ematea.

Malformazioak daudenean edo beste egoera batean (ekonomikoa, soziala, etab.) abortatu ahalko da kalte hori egiaztatzen baldin bada.

Zirriborroaren epeak mantendu dira: 12 asteraino bortxaketa batean eta 22 asteraino emakumearentzat kalte fisikoak edo psikikoak baldin badaude.[17]

Frantzian[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Frantzian eragindako abortua delitutzat sailkatu zuen 1804an, Frantziako kode zibilak.

Bigarren mundu gerran, Vichy-ko erregimenak abortuaren praktika heriotza-zigorrarekin zigortzea eragin zuen. Azken exekuzioa 1942an izan zen. Gerra ondoren, heriotza-zigorra indargabetu zuten eta auzitegi bereziak sortu ziren abortuaren kasuei aurre egiteko.

Abortu ilegalen tasak altu mantendu ziren gerraostean. 1967an Erresuma Batuan abortuaren legeztatu zutenean, emakume kopuru handia hasi zen herrialde hartara bidaiatzen, abortatzeko eta zigortuak ez izateko.

Frantzian, abortua 1975ean legalizatu zuten, lehenik 10. astera arte abortatu ahal zen, 12. astera arte hedatzeko 2001ean.

1982tik, abortuak Frantziako gizarte segurantza sisteman egiten dira.

Abortuen programazioa, haurdun dagoen emakumearen eskaeratik aste bat igaro ondoren egiten da, 12 asteko mugak ahalbidetzen badu. Muga horretatik hurbil egoten bada, aste hori laburtu ahal da.

12. astea iragan eta gero, bi medikuk emakumearen osasuna arriskuan dagoela edo fetuak gaixotasun sendaezin bat izatearen aukera handia dela egiaztatu behar dute, bestela abortua ilegaltzat hartzen da.

1994tik, Frantziako legediak abortua egiteko jaiotza akatsak behar bezain larriak direla egiaztatzea exijitzen du.[18]

Munduan[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Legezkoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Munduan abortu eskubidearen egoera 2011an.

Europa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

“Epe legeak” daude herrialde gehienetan, hau da, denbora tarte bat jartzen dute abortatzeko. Kasu honetan, lehen 24 asteak izaten dira. Baina Albania, Belgika, Bielorrusia, Bosnia-Herzegovina, Kroazia, Danimarka, Eslovenia, Estonia, Hungaria, Letonia, Lituania, Mazedonia, Norvegia, Herbehereak, Serbia eta Suediak ez dute baldintza honekin bat egiten, beren lege propioak dituztelako.

Europa mendebaldean[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Herrialdea Amaren bizitzaren babesa Osasun fisikoa Osasun psikikoa Bortxaketa Fetuetan arazoak Gizarte eta ekonomia faktoreak Eskaera
 Alemania Bai Bai Bai Bai Bai Bai Bai
 Andorra Ez Ez Ez Ez Ez Ez Ez
 Austria Bai Bai Bai 1. hiruhilabetean bakarrik Bai 1. hiruhilabetean bakarrik 1. hiruhilabetean bakarrik
 Belgika Bai Bai Bai Bai Bai Bai Bai
 Danimarka Bai Bai Bai Bai Bai Bai Bai
 Erresuma Batua Bai 1. eta 2. hiruhilabetean bakarrik 1. eta 2. hiruhilabetean bakarrik Bai Bai 1. eta 2. hiruhilabetean bakarrik Ez
 Espainia Bai Bai Bai Bai Bai Bai 1. hiruhilabetean bakarrik
 Finlandia Bai Bai Bai 1. eta 2. hiruhilabetean bakarrik 1. eta 2. hiruhilabetean bakarrik 1. eta 2. hiruhilabetean bakarrik Ez
 Frantzia Bai Bai Bai Bai Bai Bai Bai
 Herbehereak Bai Bai Bai Bai Bai Bai 1. hiruhilabetean bakarrik
 Islandia Bai Bai Bai Bai Bai Bai Ez
 Irlanda Bai 1. eta 2. hiruhilabetean bakarrik 1. eta 2. hiruhilabetean bakarrik 1. eta 2. hiruhilabetean bakarrik 1. eta 2. hiruhilabetean bakarrik 1. hiruhilabetean bakarrik 1. hiruhilabetean bakarrik
 Italia Bai Bai Bai 1. hiruhilabetean bakarrik Bai 1. hiruhilabetean bakarrik 1. hiruhilabetean bakarrik
 Liechtenstein Bai Bai Bai Ez Ez Ez Ez
 Luxenburgo Murriztuta Murriztuta Murriztuta Murriztuta Murriztuta Murriztuta Ez
 Malta Ez Ez Ez Ez Ez Ez Ez
 Monako Bai Ez Ez Ez Ez Ez Ez
 Norvegia Bai Bai Bai Bai Bai Bai Bai
 Portugal Bai Bai 1. hiruhilabetean bakarrik 1. hiruhilabetean bakarrik 1. hiruhilabetean bakarrik 1. eta 2. hiruhilabetean bakarrik Bai
 San Marino Bai Ez Ez Ez Ez Ez Ez
 Suedia Bai Bai Bai Bai Bai Bai Bai
 Suitza Bai Bai Bai Bai Bai 1. hiruhilabetean bakarrik 1. hiruhilabetean bakarrik
 Txekia 1. eta 2. hiruhilabetean bakarrik 1. eta 2. hiruhilabetean bakarrik 1. hiruhilabetean bakarrik 1. hiruhilabetean bakarrik 1. eta 2. hiruhilabetean bakarrik 1. hiruhilabetean bakarrik 1. hiruhilabetean bakarrik
 Vatikano Hiria Ez Ez Ez Ez Ez Ez Ez
Europa ekialdean[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Herrialdea Amaren bizitzaren babesa Osasun fisikoa Osasun psikikoa Bortxaketa Fetuetan arazoak Gizarte eta ekonomia faktoreak Eskaera
 Albania Bai Bai Bai Bai Bai Bai Bai
 Armenia Bai Bai Bai Bai Bai Bai Bai
 Azerbaijan Bai Bai Bai Bai Bai Bai 1. hiruhilabetean bakarrik
 Bielorrusia Bai Bai Bai Bai Bai Bai Bai
 Bosnia-Herzegovina Bai Bai Bai Bai Bai Bai Bai
 Bulgaria Bai 1. eta 2. hiruhilabetean bakarrik 1. hiruhilabetean bakarrik 1. hiruhilabetean bakarrik Bai 1. hiruhilabetean bakarrik 1. hiruhilabetean bakarrik
 Kroazia Bai Bai Bai Bai Bai Bai Bai
 Zipre Bai Bai Bai Bai Bai Ez dago daturik Ez
 Eslovakia 1. eta 2. hiruhilabetean bakarrik 1. eta 2. hiruhilabetean bakarrik 1. hiruhilabetean bakarrik 1. eta 2. hiruhilabetean bakarrik 1. eta 2. hiruhilabetean bakarrik 1. hiruhilabetean bakarrik 1. hiruhilabetean bakarrik
 Eslovenia Bai Bai Bai Bai Bai Bai Bai
 Estonia Bai Bai Bai Bai Bai Bai Bai
 Georgia 1. eta 2. hiruhilabetean bakarrik 1. eta 2. hiruhilabetean bakarrik 1. eta 2. hiruhilabetean bakarrik 1. eta 2. hiruhilabetean bakarrik 1. eta 2. hiruhilabetean bakarrik 1. eta 2. hiruhilabetean bakarrik 1. hiruhilabetean bakarrik
 Grezia Bai Bai Bai Bai Bai Bai Bai
 Hungaria Bai Bai Bai Bai Bai Bai Bai
 Letonia Bai Bai Bai Bai Bai Bai Bai
 Lituania Bai Bai Bai Bai Bai Bai Bai
 Ipar Mazedonia Bai Bai Bai Bai Bai Bai Bai
 Moldavia Bai Bai Bai Bai Bai Bai 1. hiruhilabetean bakarrik
 Montenegro Bai Bai Bai Bai Bai Bai Bai
 Polonia Ez Ez 1. hiruhilabetean bakarrik 1. hiruhilabetean bakarrik 1. hiruhilabetean bakarrik Ez Ez
 Errumania Bai Bai Bai 1. hiruhilabetean bakarrik Bai 1. hiruhilabetean bakarrik 1. hiruhilabetean bakarrik
 Errusia 1. eta 2. hiruhilabetean bakarrik 1. eta 2. hiruhilabetean bakarrik 1. eta 2. hiruhilabetean bakarrik 1. eta 2. hiruhilabetean bakarrik 1. eta 2. hiruhilabetean bakarrik 1. eta 2. hiruhilabetean bakarrik 1. hiruhilabetean bakarrik
 Serbia Bai Bai Bai Bai Bai Bai Bai
 Turkia Bai Bai Bai Bai Bai Bai Bai
 Ukraina 1. eta 2. hiruhilabetean bakarrik 1. eta 2. hiruhilabetean bakarrik 1. eta 2. hiruhilabetean bakarrik 1. eta 2. hiruhilabetean bakarrik 1. eta 2. hiruhilabetean bakarrik 1. eta 2. hiruhilabetean bakarrik 1. hiruhilabetean bakarrik

Amerika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Abortatzeko eskubidea eskatzeko manifestazioa São Paulon, Brasil.

Ipar Amerikan abortua normalizatutako praktika da, haurdunaldiaren etenaldia baimentzen du, emakumearen eskaeraz, 3 hilabetera arte.[19]

Legalak:

Ipar eta Erdiko Amerika[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Herrialdea Amaren bizitzaren babesa Osasun fisikoa Osasun psikikoa Bortxaketa Fetuetan arazoak Gizarte eta ekonomia faktoreak Eskaera
 Ameriketako Estatu Batuak Bai Bai Bai Bai Bai Bai Bai
 Antigua eta Barbuda Bai* Ez Ez Ez Ez Ez Ez
 Bahamak Bai Bai Bai Ez dago daturik Ez dago daturik Ez Ez
 Barbados Bai Bai Bai Bai Bai Bai Ez
 Belize Bai Bai Bai Ez Bai Bai Ez
 Costa Rica Bai Ez Ez Ez Ez Ez Ez
 Dominika Bai Ez Ez Ez Ez Ez Ez
 Dominikar Errepublika Ez Ez Ez Ez Ez Ez Ez
 El Salvador Ez Ez Ez Ez Ez Ez Ez
 Grenada Bai Bai Bai Ez Ez Ez Ez
 Guatemala Bai Ez Ez Ez Ez Ez Ez
 Haiti Bai Ez dago daturik Ez Ez dago daturik Ez dago daturik Ez Ez
 Honduras Murriztuta Ez Ez Ez Ez Ez Ez
 Jamaika Murriztuta Murriztuta Murriztuta Ez Ez Ez Ez
 Kanada Bai Bai Bai Bai Bai Bai Bai
 Kuba Bai Bai Bai Bai Bai Bai Bai
 Mexiko Bai Bai Ez Bai EZ Ez Ezberdinak
 Nikaragua Ez Ez Ez Ez Ez Ez Ez
 Panama Bai Bai Ez Ez dago daturik Bai Ez Ez
 Puerto Rico Bai Bai Bai Bai Bai Bai Bai
 Saint Kitts eta Nevis Bai Bai Bai Ez Ez Ez Ez
 Saint Vincent eta Grenadinak Bai Bai Bai Bai Bai Bai Ez
 Santa Luzia Bai Bai Bai Ez Ez Ez Ez
 Trinidad eta Tobago Bai Bai Bai Ez Ez Ez Ez

Hego Amerika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Herrialdea Amaren bizitzaren babesa Osasun fisikoa Osasun psikikoa Bortxaketa Fetuetan arazoak Gizarte eta ekonomia faktoreak Eskaera
 Argentina Murriztuta Bai Bai Murriztuta Ez Ez Ez
 Bolivia Bai Ez Ez dago daturik Bai Ez Ez Ez
 Brasil Bai Ez Ez Bai Bai Ez Ez
 Ekuador Bai Bai Bai Murriztuta Ez Ez Ez
 Guyana Bai Ez dago daturik Ez dago daturik Ez dago daturik Ez dago daturik Ez dago daturik Ez dago daturik
 Kolonbia Bai Bai Bai Bai Bai Ez Ez
 Paraguai Bai Ez Ez Ez Ez Ez Ez
 Peru Bai Bai Bai Ez Ez Ez Ez
 Surinam Ez dago daturik Ez dago daturik Ez dago daturik Ez dago daturik Ez dago daturik Ez dago daturik Ez dago daturik
 Txile Bai Bai Bai Bai Murriztuta Ez Ez
 Uruguai Bai Bai Bai Bai Bai Bai Ez dago daturik
 Venezuela Bai Ez Ez Ez Ez Ez Ez

Asia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Abortua baimentzen da haurdunaldiaren hirugarren hilera arte; Bahrain, Kanbodia, Ipar Korea, Txina eta Vietnamen salbu, toki hauetan ez da baldintza hori kontutan hartzen, ez dagoelako murrizketarik.[19]

Herrialdea Amaren bizitzaren babesa Osasun fisikoa Osasun psikikoa Bortxaketa Fetuetan arazoak Gizarte eta ekonomia faktoreak Eskaera
 Afganistan Bai Ez Ez Ez Ez Ez Ez
 Arabiar Emirerri Batuak Murriztuta Ez Ez Ez Ez Ez Ez
 Bangladesh Bai Ez dago daturik Ez dago daturik Ez dago daturik Ez dago daturik Ez dago daturik Ez dago daturik
 Bahrain Bai Bai Bai Bai Bai Bai Bai
 Bhutan Ez dago daturik Ez dago daturik Ez dago daturik Ez dago daturik Ez dago daturik Ez dago daturik Ez dago daturik
 Birmania Bai Ez Ez Ez Ez Ez Ez
 Brunei Bai Ez Ez Ez Ez Ez Ez
 Filipinak Bai Ez Ez Ez Ez Ez Ez
 Hego Korea Murriztuta Murriztuta Murriztuta Murriztuta Murriztuta Murriztuta Murriztuta
 Hong Kong Bai Bai Bai Bai Ez Ez Ez
 India Bai Bai Ez dago daturik Ez dago daturik Ez dago daturik Ez dago daturik Ez
 Indonesia Bai Ez Ez Ez Ez Ez Ez
 Ipar Korea Bai Ez Ez Ez Ez Ez Ez
 Iran Bai Ez Ez Ez Ez Ez Ez
 Irak Murriztuta Ez Ez Ez Murriztuta Ez Ez
 Israel Israel Bai Bai Bai Bai Bai Ez Ez
 Japonia Ez dago daturik Ez dago daturik Ez dago daturik Ez dago daturik Ez dago daturik Ez dago daturik Ez
 Jordania Bai Bai Bai Ez Ez Ez Ez
 Kanbodia Bai Bai Bai Bai Bai Bai Bai
 Kazakhstan Ez dago daturik Ez dago daturik Ez dago daturik Ez dago daturik Ez dago daturik Ez dago daturik Ez dago daturik
 Kirgizistan Ez dago daturik Ez dago daturik Ez dago daturik Ez dago daturik Ez dago daturik Ez dago daturik Ez dago daturik
 Kuwait Murriztuta Murriztuta Murriztuta EZ Murriztuta Ez Ez
 Laos Bai Ez Ez Ez Ez Ez Ez
 Libano Bai Ez Ez Ez Ez Ez Ez
 Malaysia Ez dago daturik Ez dago daturik Ez dago daturik Ez Ez Ez Ez
 Maldivak Murriztuta Murriztuta Ez Ez Ez Ez Ez
 Mongolia Murriztuta Murriztuta Ez dago daturik Ez dago daturik Ez dago daturik Ez dago daturik Ez dago daturik
 Nepal Bai Bai Bai Bai Bai Ez dago daturik Ez dago daturik
 Oman Bai Ez Ez Ez Ez Ez Ez
 Pakistan Bai Bai Bai Ez Ez Ez Ez
 Qatar Bai Bai Bai Bai Murriztuta Ez Ez
 Saudi Arabia Ez dago daturik Murriztuta Murritztuta Ez Ez Ez Ez
 Singapur Bai Bai Bai Ez dago daturik Ez dago daturik Ez dago daturik Ez dago daturik
 Siria Murriztuta Ez Ez Ez Ez Ez Ez
 Sri Lanka Bai Ez Ez Ez Ez Ez Ez
 Tajikistan Ez dago daturik Ez dago daturik Ez dago daturik Ez dago daturik Ez dago daturik Ez dago daturik Ez dago daturik
 Thailandia Bai Bai Bai Bai Ez Ez Ez
 Turkmenistan Ez dago daturik Ez dago daturik Ez dago daturik Ez dago daturik Ez dago daturik Ez dago daturik Ez dago daturik
 Txina Bai Bai Bai Bai Bai Bai Batzuk
 Uzbekistan Ez dago daturik Ez dago daturik Ez dago daturik Ez dago daturik Ez dago daturik Ez dago daturik Ez dago daturik
 Vietnam Bai Bai Bai Bai Bai Bai Bai

Afrika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Herrialdea Amaren bizitzaren babesa Osasun fisikoa Osasun psikikoa Bortxaketa Fetuetan arazoak Gizarte eta ekonomia faktoreak Eskaera
 Angola Bai Bai Bai Bai Bai Ez Ez
 Aljeria Ez 1. eta 2. hiruhilabetean bakarrik 1. eta 2. hiruhilabetean bakarrik Ez Ez Ez Ez
 Benin Bai Ez Bai Ez Ez Ez Ez
 Botswana Bai Bai Bai Bai Bai Ez Ez
 Burkina Faso Bai Bai Bai 1. hiruhilabetean bakarrik Bai Ez Ez
 Burundi Bai Bai Informaziorik gabe Ez Ez Ez Ez
 Cabo Verde Bai Bai Bai 1. hiruhilabetean bakarrik Bai 1. hiruhilabetean bakarrik 1. hiruhilabetean bakarrik
 Kamerun Bai Bai Informaziorik gabe Bai Ez Ez Ez
 Txad Bai Ez Ez Ez Ez Ez Ez
 Komoreak Bai Bai Informaziorik gabe Ez Ez Ez Ez
 Boli Kosta Bai Ez Ez Ez Ez Ez Ez
 Egipto Murriztuta Ez Ez Ez Ez Ez Ez
 Eritrea Bai Bai Informaziorik gabe Ez Ez Ez Ez
 Etiopia Bai Bai Ez Ez Ez Ez Ez
 Gabon Bai Ez Ez Ez Ez Ez Ez
 Gambia Bai Bai Bai Ez Ez Ez Ez
 Ghana Bai Bai Bai Bai Bai Ez Ez
 Ginea Bai Bai Bai Bai Bai Ez Ez
 Ekuatore Ginea Bai Bai Informaziorik gabe Ez Ez Ez Ez
 Ginea-Bissau Bai 1. hiruhilabetean bakarrik 1. hiruhilabetean bakarrik 1. hiruhilabetean bakarrik 1. hiruhilabetean bakarrik 1. hiruhilabetean bakarrik 1. hiruhilabetean bakarrik
 Kenya Murriztuta Murriztuta Murriztuta Ez Ez Ez Ez
 Lesotho Bai Ez Ez Ez Ez Ez Ez
 Liberia Bai Bai Bai Bai Bai Ez Ez
 Libia Bai Ez Ez Ez Ez Ez Ez
 Madagaskar Bai Ez Ez Ez Ez Ez Ez
 Malawi Murriztuta Ez Ez Ez Ez Ez Ez
 Mali Bai Ez Ez Ez Ez Ez Ez
 Maurizio Bai Ez Ez Ez Ez Ez Ez
 Maroko Bai Bai Bai Bai Bai Ez Ez
 Mauritania Ez Ez Ez Ez Ez Ez
 Mozambike Bai Bai Bai Ez Ez Ez 1. hiruhilabetean bakarrik
 Namibia Bai Bai Bai Bai Bai Ez Ez
 Niger Bai Ez Ez Ez Ez Ez Ez
 Nigeria Bai Bai Bai Ez Ez Ez Ez
 Afrika Erdiko Errepublika Bai Ez Ez Ez Ez Ez Ez
 Kongoko Errepublika Bai Ez Ez Ez Ez Ez Ez
 Kongoko Errepublika Demokratikoa Bai Ez Ez Ez Ez Ez Ez
 Ruanda Bai Bai Bai Ez Ez Ez Ez
 Sao Tome eta Principe 1. hiruhilabetean bakarrik Ez Ez Ez Ez Ez Ez
 Senegal Bai Ez Ez Ez Ez Ez Ez
 Seychelleak 1. hiruhilabetean bakarrik 1. hiruhilabetean bakarrik 1. hiruhilabetean bakarrik 1. hiruhilabetean bakarrik 1. hiruhilabetean bakarrik Ez Ez
 Sierra Leona Bai Bai Bai Ez Ez Ez Ez
 Somalia Bai Ez Ez Ez Ez Ez Ez
 Swazilandia Bai Ez Ez Ez Ez Ez Ez
 Hegoafrika Bai 1. eta 2. hiruhilabetean bakarrik 1. eta 2. hiruhilabetean bakarrik 1. eta 2. hiruhilabetean bakarrik 1. eta 2. hiruhilabetean bakarrik 1. eta 2. hiruhilabetean bakarrik 1. hiruhilabetean bakarrik
 Sudan Bai Ez Ez Bai Ez Ez Ez
 Hego Sudan Bai Ez Ez Bai Ez Ez Ez
 Tanzania Ez Bai Bai Ez Ez Ez Ez
 Togo 1. hiruhilabetean bakarrik Informaziorik gabe Informaziorik gabe Informaziorik gabe Informaziorik gabe Ez Ez
 Tunisia Bai 1. hiruhilabetean bakarrik 1. hiruhilabetean bakarrik 1. hiruhilabetean bakarrik 1. hiruhilabetean bakarrik 1. hiruhilabetean bakarrik 1. hiruhilabetean bakarrik
 Uganda Bai Bai Bai Ez Ez Ez Ez
 Djibuti Bai Informaziorik gabe Informaziorik gabe Ez Ez Ez Ez
 Zambia Bai Bai Bai Ez Bai Bai Ez
 Zimbabwe Bai Bai Ez Bai Bai Ez Ez

Ozeania[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Mundu osoko haurdunaldien etenaldi kopurua milioika[20]

Australia eta irlaren eskualdearen arabera, gauzatzen da abortua.Haurdunaldia eten daiteke emakumearen bizitza babesteko baldin bada, baldintzarik gabe.

Abortua praktikatzeko baldintzak daude haurdunaren osasun fisikoa edo psikikoa arriskuan badaude, bortxaketa baten biktima bat bada, fetuan malformazioak antzematen badira edo faktore sozio-ekonomikoek zailtzen badute umearen hazkuntza.[19]

Legez kontrakoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Europa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Andorra, Malta eta VatikanoHiria.[19]

Amerika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

El Salvadorren eta Nikaraguan ez da baimentzen abortatzea inongo kasuan.

Argentinan eta Brasilen abortua bakarrik onartzen da amaren bizitza arriskuan dagoenean.

Txilen oraindik lege berri bat aldarrikatzeko tramitetan daude, fetuaren malformazioa gertatuz gero, haurdun dauden emakumeentzako heriotza-arriskua egotean edo bortxaketa baten ondoren haurdun geratzen direnentzat abortua despenalizatzeko.[19]

Zein astetan abortatu daitekeen munduko hainbat tokitan.

Abortatzeko eskubidearen eguna[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Irailaren 28an, 1990. urtetik, Abortuaren Eskubidearen Nazioarteko Eguna ospatzen da, Latinoamerikako eta Karibeko elkarte feministek ezarri zutenetik.[21]

Egun honek Latinoamerikan eta Karibean du jatorria. Azken hamarkadetan emakume taldeek mobilizazio eta mugimendu asko egin dituzte gobernuei abortuaren despenalizazioa eskatzeko, abortu seguru eta arrisku gabea izateko, eta estigma eta abortatzeko erabakia hartu duten emakumeenganako diskriminazio horrekin amaitzeko.[22]

Eztabaida[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Abortuaren inguruko pentsamendu ugariak.
Abortua debekatzeko alde dauden biztanleen ehunekoa herrialdearen arabera (2018) [23]

Abortuaren gaiak liskar eta polemika asko sortzen du. Abortuaren alde daudenek, emakumeek beren haurdunaldia bertan behera uzteko duten eskubidea nabarmentzen dute. Kontra daudenek berriz, fetuak edo enbrioiak eskubideak dauzkatela diote, eta beraz, ernaldia amaitzearen eta jaiotzearen eskubidea haiena dela, ez gurasoena.

Eztabaida arazo politiko eta legala bihurtu da. Abortuaren kontra daudenek, abortuaren aurkako legeak iragartzea, mantentzea eta hedatzea bilatzen dute. Alde daudenek, aldiz, lege horiek ezeztatzea bilatzen dute.[24][25]

Enbrioiari bizirik eustearen alde[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Abortuaren legalizazioaren aurkako mugimenduak "bizitza" defendatzen du, fetuek gizaki gisa beren eskubideak dituztela esanez eta abortatzea haiei bizitza kentzea dela salatuz.

Emakumeen eskubideekin erlazionatutako elkarteen aurka egiten dute. Emakumeek lan munduan gero eta toki gehiago hartzeari edota abortuari leporatzen diote familia tradizionala suntsitzea. Haien ideia nagusiak “bizitzaren santutasuna” eta “ezkontzaren santutasuna” dira.[2]

Abortua debekatzeko alde dauden biztanleen ehunekoa herrialdearen arabera (2018) [26]

Ohiko argudioak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diskriminazioa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Abortua eta nazioaren kontzientzia liburuak abortua ez-jaiotakoen bidegabeko diskriminazioa dela esaten du. Haien iritziz, fetuek bizitzaren eskubidea dutela ukatzen dutenek ez dute giza bizitza baloratzen, baizik eta gizaki batzuek beste batzuek baino balio edo eskubide gehiago dutela erabakitzen dute (garapen fisiko edo psikologikoaren maila partikularrak dira baldintza batzuk). 2018ko maiatzaren 4an Argentinako Down Sindromearen elkarteak bere posizioa planteatu zuen abortuaren despenalizazio posiblearen kontra, “jokoan dagoena errugabeen bizitza da” eta “Laissez les vivre! (Utz iezaiezue bizitzen!) esanez. “Bizitza defendatzea ez da erlijio kontua, kontu politikoa, kontu filosofikoa edo militantzia kontua. Giza eskubideen oinarrizko kontua da. Jaiotzea pertsona guztien lehenengo eskubidea da”, zioen Jérôme Lejeune sendagile frantsesaren hitzak ere aipatzen dituzte.[27][28]

Gabezia argudioa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Argudio honek, fetuari etorkizun bat ukatzen zaiola esaten du. Zentzu honetan, gizaki heldu bat hiltzea desegokia dela diote, edozein gizaki bezala, etorkizun bat izatea ukatzen zaiolako (etorkizun bat esperientziekin, ekintzekin, proiektuekin eta gozamen baliotsu edo desiragarriekin). Horregatik, abortu gehienak, gizaki heldu eta errugabe bat hiltzearen maila moral berean jartzen dituzte.

Ziurgabetasun argudioa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Abortuaren kontra dauden pertsona batzuek diotenez, zalantza baldin badago fetuaren bizitza-eskubideari buruz, orduan abortatzea hiltzearen baliokidea izango da. Argudio horren arabera, fetuak bizitzarako eskubidea duen ez bada ziurtasunez jakiten, fetuak bizitza izango ez balu bezala tratatzea zuhurtzia falta eta moralki okerra izango litzateke.

Horrek, abortua nahigabeko homizidioaren maila moral berean jartzen du..[29]

Erlijio sinesmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erlijio bakoitzak inplikazio moralen ikuspuntu desberdinak ditu. Batzuek ez dute abortua onartzen, beste batzuek baimentzen dute hein bateraino.

Eliza katolikoak giza bizitza sorkuntzatik errespetatua izan behar dela defendatzen du, eta, hortaz, errugabearen bizitzarako eskubidearen alde egiten du. Planteamendu honetatik abortua ezmorala kontsideratzen da.

Islam erlijioan hainbat iritzi daude. Denak ez datoz bat esatean noiz hasten den bizitza, eta abortua noiz den onargarri. Gehienek bat egiten dute esateko ez dela onargarria 120 egun eta gero haurdunaldiaren etena gauzatzea, fetua arima biziduna bihurtzen delakoan.[30]

Abortatzeko eskubidearen alde[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Roberto Lertxundik eskainitako elkarrizketa abortuaren eskubideari buruz hitz egiten eta bere iritzia azaltzen.

Abortuaren legalizazioa funtsezko bermea dela diote, emakumeen berdintasuna, askatasuna, osasuna eta autonomia ziurtatzeko eta emakumeak bortizkeriatik eta diskriminaziotik babesteko.

Abortuaren despenalizazioa eskatzen dute eta estaldura mediko publikoa beren haurdunaldia eten nahi duten emakumeentzako.[2]

Genero parekotasuna bermatzeko eta diskriminazioak saihesteko argudioa ere erabiltzen dute abortua legeztatzea eskatzerakoan. Argumentu horien arabera, aborturako eskubidea ukatzea litzateke emakumeen eta gizonen arteko oinarrizko desberdintasun biologikoek ondorioak izatea desberdintasun sozialetan ere, emakumea ez litzatekeelako gizonaren egoera berean izango[3].

Ohiko argudioak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Emakumeen eskubideak: Margaret Sanger-ek idatzi zuen: “Emakumea ez da inoiz aske izango, ama izango den ala ez kontzienteki aukeratu ahal izan arte”. Ikuspegi honetatik, abortatzeko eskubidea emakumeek gizonekiko (zeinentzat seme-alabak izateko askatasuna hain murriztuta ez dagoen) berdintasuna lortzeko bidea dela interpretatu daiteke.[31]

Emakumeen Diskriminazioaren Aurkako Konbentzioak dio abortu arriskutsua ama-hilkortasunaren kausa nagusietako bat dela. Horregatik, erakunde honen arabera, estatuek abortua legeztatu behar lukete, gutxienez bortxaketa kasuetan, intzestuan, amaren osasunarentzat mehatxua izatean edo ezgaitasun fetal larrietan. Estatuek zigor-neurriak ezabatu behar dituztela dio, abortua jasaten duten emakumeentzat ere.[32]

Haurren Eskubideen Aldeko Batzordeak abortua zirkunstantzia guztietan despenalizatzea eta sarbide-hesiak ezabatzea eskatu zien gobernuei.[33]

NBEko Giza Eskubideetako Batzordeak, eskubide ekonomiko, sozial eta kulturalen aldeko itunak[34] eta Torturaren Aurkako Komiteak abortu zigorra kentzea eta abortua legala eta segurua bermatzeko neurriak hartzea ere eskatu dute.[35]

Pribatutasuna eta askatasun pertsonala[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Pribatutasun eskubidea “habeas corpusen” antolamenduetan aurki daiteke. XI. mendeko Henrike II.a Ingalaterrakoaren adierazpen ofizialaren azpian aurkitu zen lehen aldiz, baina aurrekariak ditu lege anglosaxoian.[36] Antolamendu honek gobernuaren esku-sartze arbitrariorik ez jasateko eskubidea bermatzen du. Pribatutasunerako eskubidearen sortze honek Ingalaterrako ohiturazko zuzenbidea bere egin duten herri guztietan dauka eragina. Honela, Amerikako Estatu Batuetako Legea Ingalaterrako lege ohikoan oinarritzen da.

Time aldizkariak gorputz-pribatutasuna abortuaren eztabaidaren muina dela adierazi du. Aldizkari honek azaltzen du pribatutasuna dela bakoitzak erabakitzea zer egin bere gorputzarekin. Halaber, termino politikoetan, pribatutasuna da gobernuak ikusten ez duena eta inor asaldatzen ez duena.[36]

Amaren heriotza saihesteko legalizazioa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Abortuaren alde daudenek diote abortua legez kanpo izateak abortu arriskutsuen intzidentzia handitzen eta amaren heriotza arriskua areagotzen duela.

Munduko Osasun Erakundeak (MOE) eta Manchester institutuak egindako ikerketa globalak dioenez, abortu arriskutsu gehienak abortua ilegala den tokietan gertatzen dira. Hortaz, abortuaren legalizazioaren alde egiten dute, horrela amaren heriotza gutxiago legokeela esanez.

MOEk emakume guztientzako abortu seguru eta legal erabilgarria gomendatzen du.[37]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. (Gaztelaniaz) «Derecho al aborto» mujeresenred.net . Noiz kontsultatua: 2019-03-01.
  2. a b c d e «El aborto es un derecho de toda mujer» socialistworker.org . Noiz kontsultatua: 2019-03-01.
  3. a b (Gaztelaniaz) International (2018, 21 octubre) «Derecho al Aborto» Enciclopedia del Derecho y las Ciencias Sociales Online Gratis: Española, Mexicana, Argentina, etc. . Noiz kontsultatua: 2019-03-01.
  4. (Gaztelaniaz) margaritalois (2011-10-30) «PAISES DONDE ES LEGAL E ILEGAL EL ABORTO» margaritalois . Noiz kontsultatua: 2019-03-01.
  5. a b c d e (Gaztelaniaz) «Historia del aborto - Bioeticawiki» www.bioeticawiki.com . Noiz kontsultatua: 2019-03-01.
  6. «Medical Termination of Pregnancy Act 1971 - Introduction» www.medindia.net . Noiz kontsultatua: 2019-03-05.
  7. Nie, Jing-Bao (2010-02-01) «Limits of state intervention in sex-selective abortion: the case of China» Culture, Health & Sexuality (2): 205–219 doi:10.1080/13691050903108431 ISSN 1369-1058 PMID 19657805 . Noiz kontsultatua: 2019-03-05.
  8. «Hik Hasi» www.hikhasi.eus . Noiz kontsultatua: 2019-03-01.
  9. Euskadi, New Digital Media (2019-03-05) LAS 11 DE BILBAO . Noiz kontsultatua: 2019-08-11.
  10. (Gaztelaniaz) «La revolución de los once abortos» www.pikaramagazine.com . Noiz kontsultatua: 2019-08-11.
  11. (Gaztelaniaz) País, Ediciones El (1981-06-05) «El próximo día 16 serán juzgadas en Bilbao once mujeres acusadas de prácticas abortivas» El País ISSN 1134-6582 . Noiz kontsultatua: 2019-08-11.
  12. (Gaztelaniaz) «'El juicio no quedó silenciado; hubo manifestaciones, protestas y mucho apoyo'» www.eitb.eus . Noiz kontsultatua: 2019-08-11.
  13. Mapa de las huellas de las mujeres en Basauri 3-Mertxe Agundez . Noiz kontsultatua: 2019-08-11.
  14. «Amnistía para las 11 de Bilbao 1983. Fotografías» www.mujeresenred.net . Noiz kontsultatua: 2019-08-11.
  15. a b (Gaztelaniaz) «Ley actual del Aborto en España - Para-Abortar.es» Clínicas Para Abortar en España . Noiz kontsultatua: 2019-03-01.
  16. (Gaztelaniaz) Aborto en Francia 2017-09-06 . Noiz kontsultatua: 2019-03-01.
  17. a b (Gaztelaniaz) «Tres leyes del aborto en tres décadas» abc 2014-07-06 . Noiz kontsultatua: 2019-03-01.
  18. (Gaztelaniaz) Aborto en Francia 2017-09-06 . Noiz kontsultatua: 2019-03-01.
  19. a b c d e (Gaztelaniaz) Urbano, Carácter «¿En qué países el aborto es legal? ¿Y en cuáles es ilegal?» Carácter Urbano . Noiz kontsultatua: 2019-03-01.
  20. (Gaztelaniaz) «Abortos por tipo de país a nivel mundial 1990-2014 | Estadística» Statista . Noiz kontsultatua: 2019-03-21.
  21. «28 de septiembre: Día internacional por el derecho al aborto» www.mujeresenred.net . Noiz kontsultatua: 2019-03-01.
  22. (Gaztelaniaz) #28S Día internacional por la despenalización del aborto - Alianza por la Solidaridad . Noiz kontsultatua: 2019-03-01.
  23. (Gaztelaniaz) «Aborto: población en contra por país 2018 | Ranking» Statista . Noiz kontsultatua: 2019-03-21.
  24. (Ingelesez) Tejada, Carlos (2010-01-31) «Vol. 23, No. 1: Hyperbole» WSJ . Noiz kontsultatua: 2019-03-01.
  25. (Ingelesez) Staggenborg, Suzanne (1994) The Pro-Choice Movement: Organization and Activism in the Abortion Conflict Oxford University Press ISBN 9780195089257 . Noiz kontsultatua: 2019-03-01.
  26. (Gaztelaniaz) «Aborto: población en contra por país 2018 | Ranking» Statista . Noiz kontsultatua: 2019-03-21.
  27. (Gaztelaniaz) «AICA: La Asociación Síndrome de Down y el aborto: ¡Déjenlos vivir!» www.aica.org 2019-03-01 . Noiz kontsultatua: 2019-03-01.
  28. (Gaztelaniaz) asdraadmin «La posición de ASDRA sobre la posible legalización del aborto: ¡Déjenlos vivir!» ASDRA . Noiz kontsultatua: 2019-03-01.
  29. (Ingelesez) Dyer, Justin Buckley «The Conscience of a Nation» Slavery, Abortion, and the Politics of Constitutional Meaning (Cambridge University Press): 1–13 ISBN 9781139410922 . Noiz kontsultatua: 2019-03-01.
  30. (Ingelesez) NW, 1615 L. St; Washington, Suite 800; Inquiries, DC 20036 USA202-419-4300 | Main202-419-4349 | Fax202-419-4372 | Media (2013-01-16) Religious Groups’ Official Positions on Abortion | Pew Research Center . Noiz kontsultatua: 2019-03-01.
  31. (Ingelesez) «BBC - Ethics - Abortion: Arguments in favour of abortion» www.bbc.co.uk . Noiz kontsultatua: 2019-03-01.
  32. https://www.ohchr.org/Documents/HRBodies/CEDAW/Statements/SRHR26Feb2014.pdf.
  33. https://tbinternet.ohchr.org/Treaties/CRC/Shared%20Documents/ARG/INT_CRC_COC_ARG_31364_E.pdf.
  34. «OHCHR | International Covenant on Economic, Social and Cultural Rights» www.ohchr.org . Noiz kontsultatua: 2019-04-02.
  35. (Ingelesez) «OHCHR | Right to sexual and reproductive health indivisible from other human rights - UN experts» www.ohchr.org . Noiz kontsultatua: 2019-03-01.
  36. a b (Ingelesez) «The Law: Abortion and Privacy» Time 1972-03-13 ISSN 0040-781X . Noiz kontsultatua: 2019-03-01.
  37. https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/70914/9789241548434_eng.pdf;jsessionid=66EF3B0137D1B80488DDF3E1EA7409F7?sequence=1.

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Abortatzeko eskubide Aldatu lotura Wikidatan