Abugida

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Devanagariz idatzitako XIX.mendeko testua.

Abugidak, halaber alfasilabarioak edo alfabeto silabioak izenez ezagunak, idazteko sistemak dira, Afrikan eta Asian bereziki erabiliak. Sistema horietan karakter kontsonantikoak eta bokalikoak daude baina haien antolaketa ez da alfabetoena bezalakoa. Abugidetan kontsonante bakoitzak berezko bokal bat darama, normalean /a/; horrela, kontsonantearen grafia egina, aldi berean, bokala ere ulertzen da. Zeinu diakritikoak erabiliz, ohiko konbinaketak alda daitezke: era horretan, kontsonante berarekin beste bokal bat adierazten da edo kontsonantea bakarrik. Adibidez, devanagari idazkeran:[1]

  • K = /ka/ = Devnag ka.png ;
  • Ki = /ki/ = Devnag ki.png

Abugida hitza Peter T. Danielsek (New Jersey, 1951) sortu zuen. Hitza idazkera etiopiarretik jaso omen zuen, horretarako lehendabiziko lau karakter erabiliz.[2]

Idazkera horien multzo nagusia familia braminikako hizkuntzetakoa da, Indian eta Asiako Hego-ekialdean, baita Etiopian ere.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. http://www.omniglot.com/writing/devanagari.htm
  2. Ha, La, Ha or Hoi, Lawe, Haut: The Ethiopic letter names. In Fs. Wolf Leslau. Arrassowitz, 1991.

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Abugida Aldatu lotura Wikidatan

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]