Edukira joan

Adams konderria (Pennsylvania)

Wikipedia, Entziklopedia askea
Adams konderria
Adams County
Ameriketako Estatu Batuetako konderria
Banaketa administratiboa
HerrialdeaAmeriketako Estatu Batuak AEB
Estatua Pennsylvania
Kodea42001
HiriburuaGettysburg
Adams konderria (Pennsylvania) is located in Ameriketako Estatu Batuak
Adams konderria (Pennsylvania)
Adams konderria (Pennsylvania)

Adams konderriaren kokapena AEBtan
Informazio geografikoa
Koordenatuak39°52′N 77°13′W / 39.87°N 77.22°W / 39.87; -77.22
Biztanleria103.852 bizt.
Eremua
    - Lurra
    - Ura		1.351,42 km2
1.343,34 km2 (%99.4)
8,08 km2 (%0.6)
Dentsitatea77,31 bizt/km2
Datu gehigarriak
http://www.adamscounty.us

Adams konderria (ingelesez: Adams County) Pennsylvaniako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Gettysburg da. Azken erroldaren arabera 103.852 biztanle zituen 1.351 kilometro koadroko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Adams konderriak 1.351,42 kilometro koadro ditu. Horietatik 8,08 ura dira. Beste 1.343,34 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 75,04 da.

Mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Mapa
Adams konderria eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

NOAAren datuen arabera, 1991–2020 aldian, konderriko urteko batez besteko tenperatura 11,5 °C-koa izan zen.[1][oh 1] Hilabeterik beroena uztaila da (23,7 °C; eguneko gehienekoen batez bestekoa, 29,8 °C) eta hotzena urtarrila (−1,1 °C; eguneko gutxienekoen batez bestekoa, −5,8 °C). Urteko prezipitazioa 1141 mm-koa da; hilabeterik euritsuena iraila da (122 mm) eta lehorrena otsaila (67 mm).

1895–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak mendeko 1,2 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) XX. mendeko batez bestekoa (10,6 °C) baino 1,5 °C beroagoak izan dira. Erregistroko bost urte beroenetatik lau 2000tik aurrerakoak dira (2012, 2020, 2023 eta 2024). Urterik beroena 2024 izan zen (12,8 °C) eta hotzena 1904 (8,7 °C).[1]

Etxeak berotzeko eta hozteko behar den energia neurtzeko, NOAAk gradu-egunak kalkulatzen ditu: egun bakoitzean batez besteko tenperatura 18,3 °C-tik zenbat gradu behera dagoen (berokuntza-gradu-egunak) edo gora dagoen (hozte-gradu-egunak), urte osoan batuta. 1991–2020 aldian, urtean batez beste 2947 berokuntza-gradu-egun eta 473 hozte-gradu-egun izan ziren.[1]


    Datu klimatikoak (Adams konderria)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 3.7 5.5 10.4 17.3 22.6 27.3 29.8 28.7 24.8 18.3 11.7 6.0 17.2
Batez besteko tenperatura (ºC) -1.1 0.3 4.7 11.0 16.3 21.2 23.7 22.7 18.8 12.4 6.4 1.5 11.5
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) -5.8 -4.9 -1.0 4.7 10.1 15.1 17.7 16.6 12.8 6.4 1.0 -3.1 5.8
Pilatutako prezipitazioa (mm) 82 67 97 95 106 106 106 91 122 98 82 90 1141
Iturria: NOAA NCEI, nClimDiv: 1991–2020 normalak (2026-10-06ko bertsioa)
Berotze-marrak, 1895–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura XX. mendeko batez bestekoarekiko (10,6 °C).
189519602025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,1+2,0+0,3+1,3+0,7+1,3+1,0+1,5+0,9+0,7+1,4+2,2
1901–19301991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: −5 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1895–2025
°C, XX. mendeko batez bestekoarekiko (10,6 °C)
+3 °C−3 °C
189519602025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2020ko Ameriketako Estatu Batuetako erroldaren arabera 103.852 biztanle zeuden. Biztanleen % 36,7 hiri-eremuetan bizi ziren eta % 63,3 landa-eremuetan. Batez besteko adina 44,7 urtekoa zen, 43,2 urtekoa gizonezkoen artean eta 46,0 urtekoa emakumezkoen artean. Biztanleen % 20,1 18 urtetik beherakoak ziren eta % 21,6 65 urtetik gorakoak. 100 emakumeko, 97,4 gizon zeuden, eta 18 urtetik gorako 100 emakumeko, 95,6 gizon zeuden adin-talde horretan.[2][3]

BiztanleriaUrtea020.00040.00060.00080.000100.000120.000180018501900195020002050Biztanleria Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira, AEBko Errolda Bulegotik (U.S. Census Bureau). Grafikoa hemen alda daiteke. Azken 5 urteak (2021-2025) estimazioak dira; gainerakoak errolda historikoetatik datoz, hamarkada bakoitzean egiten direnak.

Biztanleria-piramidea 2020
Guztira: 51.247 gizon, 52.605 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
1.86
 
85+
 
2.88
2.29
 
80-84
 
2.74
3.75
 
75-79
 
4.12
5.50
 
70-74
 
6.14
6.80
 
65-69
 
7.03
7.41
 
60-64
 
7.66
7.78
 
55-59
 
7.75
6.82
 
50-54
 
6.97
5.91
 
45-49
 
5.85
5.21
 
40-44
 
5.12
5.70
 
35-39
 
5.36
5.56
 
30-34
 
5.32
5.18
 
25-29
 
4.88
6.35
 
20-24
 
5.97
6.94
 
15-19
 
6.46
6.21
 
10-14
 
5.84
5.72
 
5-9
 
5.27
5.02
 
0-4
 
4.65
Iturria: Datu hauek AEBko Errolda Bulegotik (U.S. Census Bureau) eskuratu dira, 2020ko zentsutik (DHC, P12 taula)[4]

Arraza eta etnizitatea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2020ko Ameriketako Estatu Batuetako erroldaren arabera, konderrian 103.852 biztanle zeuden. Herritarren % 7,5 hispano edo latinoa zen, edozein arrazakoak[oh 2]. Ez-hispanoen artean % 93,6 zuria zen, lekuko biztanleria osoaren % 86,6[oh 3]; % 1,5 beltza edo afroamerikarra zen, lekuko biztanleria osoaren % 1,4; % 1,0 asiarra zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,9; % 3,3 bi arraza edo gehiago zen, lekuko biztanleria osoaren % 3,1; % 0,2 amerindiarra edo Alaskako natiboa zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,1; eta % 0,3 bestelako arraza bat zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,3.[oh 4][5]

Arraza/etnia Pennsylvaniako mapa
Etnizitatea
2000
96,4 %
2010
94,0 %
6,0 %
2020
92,5 %
7,5 %
Ez-hispanoa edo ez-latinoa Hispanoa edo latinoa
Arraza (ez-hispanoak)
2000
95,4 %
2010
96,4 %
2020
93,6 %
Zuria Beltza edo afroamerikarra Asiarra Bi arraza edo gehiago Amerindiarra edo Alaskako natiboa Hawaiiko edo Ozeaniako uharteak Bestelako arraza bat

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaioterriari dagokionez, biztanleen % 61,9 estatu berean jaiotakoak, % 33,2 beste estatu amerikar batean jaiotakoak eta % 3,7 atzerrian jaiotakoak (atzerritarrak) ziren.[oh 5] Atzerritarren artean, % 44,2 AEBko herritar naturalizatuak ziren eta % 55,8 ez ziren herritarrak. Jatorriari erreparatuta, atzerritarren gehiengoa Latinoamerikan jaiotakoa zen (% 53,7, biztanleria osoaren % 2,0); ondoren Asian (% 21,6, % 0,8), Europan (% 19,9, % 0,7) eta Afrikan (% 3,8, % 0,1).[oh 6][6]

Jaioterria eta jatorria Pennsylvaniako mapa
Jaioterria
61,9 %
33,2 %
Estatu berean Beste estatu batean Beste (Puerto Rico, e.a.) Atzerrian
Atzerritarren herritartasun-egoera
44,2 %
55,8 %
Naturalizatua Ez-herritarra
Atzerriko jatorria, kontinentea
53,7 %
21,6 %
19,9 %
Latinoamerika Asia Europa Afrika Ipar Amerika Ozeania

Etxebizitza eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Konderrian 43.007 etxebizitza zeuden, horietatik % 93,6 okupatuta eta % 6,4 hutsik.[7] Okupatutako etxebizitzen artean, % 77,2 jabeek okupatutakoak ziren eta % 22,8 errentan hartutakoak.[3] Konderrian 40.270 etxegune zeuden guztira, horietatik % 70,2 familia-etxeguneak ziren eta % 29,8 familiarik gabekoak. Familia-etxeguneen artean, % 78,7 ezkondutako bikoteek osatzen zituzten eta % 21,3 bestelako familia motek. Familiarik gabeko etxeguneen artean, % 81,6 pertsona bakarrik bizi ziren eta % 18,4 beste norbaitekin, ahaiderik gabe.[8] Talde-bizilekuetan bizi ziren 3.523 pertsona (biztanleria osoaren % 3,4); horietatik 297 zuzentze- eta gazte-egoitzetan eta 2.353 unibertsitateko ikasleen egoitzetan bizi ziren.[7]

43.007etxebizitza
40.270okupatuak
3.523talde-bizilekuetan

Etxebizitzak Pennsylvaniako mapa

31.105
9.165
2.737
Jabetzan (31.105) Alokairuan (9.165) Hutsik (2.737)

Etxegune motak

22.258
3.908
9.782
Ezkondutako bikotea (22.258) Gizon-burua (ezkontiderik gabe) (2.110) Emakume-burua (ezkontiderik gabe) (3.908) Bakarrik bizi (9.782) Beste norbaitekin (2.212)

Talde-bizilekuetako biztanleria

297
2.353
873
Zuzentze- eta gazte-egoitzak (297) Unibertsitateko egoitzak (2.353) Beste (873)

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

25 urtetik gorako biztanleen artean, % 91,4k batxilergo-titulua edo goragokoa zuten, % 25,8k unibertsitate-gradua edo goragokoa zuten eta % 10,9k graduondoko titulua (masterra, titulu profesionala edo doktoretza) zuten.[9]

Gobernua eta politika

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Urtea[10]ErrepublikanoaDemokrataBeste
18803.13745.1%3.75253.9%69
18843.08046.1%3.53052.9%64
18883.37146.5%3.79452.4%78
18923.38447.2%3.71651.8%70
18964.17050.9%3.81446.6%201
19003.71847.5%3.96750.7%147
19044.01750.6%3.81248.1%102
19083.68546.9%4.03451.4%130
191281911.4%3.68251.1%2.709
19163.29043.8%3.96352.7%266
19205.32356.9%3.85241.2%174
19245.77852.9%4.84044.3%300
19289.65667.3%4.63532.3%58
19326.08445.1%7.18553.2%225
19368.31347.7%8.33647.9%761
19408.60953.9%7.35446.0%21
19448.78759.6%5.88139.9%67
19487.98859.1%5.40940.0%112
195211.01665.8%5.69134.0%30
Urtea[10]ErrepublikanoaDemokrataBeste
195612.25066.1%6.28133.9%0
196012.93362.0%7.89537.9%26
19648.61743.4%11.14856.1%95
196811.30359.8%5.99331.7%1.611
197213.59370.2%5.52928.6%243
197612.13356.9%8.77141.1%418
198013.76061.4%7.26632.4%1.378
198416.78669.4%7.28930.2%99
198815.65064.9%8.29934.4%156
199213.55245.9%9.57632.5%6.373
199615.33852.0%10.77436.5%3.396
200020.84862.3%11.68234.9%914
200428.24766.9%13.76432.6%217
200826.34958.9%17.63339.4%759
201226.76762.8%15.09135.4%767
201631.42365.5%14.21929.6%2.348
202037.56766.1%18.25432.1%988
202440.24866.1%19.84232.6%781

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Errenta

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Etxeguneen errenta mediana 84.092 $ zen ( Pennsylvaniako mapa), eta familiena, 102.572 $. Per capita errenta 40.973 $ zen. Biztanleriaren % 8,2 pobrezia-atalasetik behera zegoen.[11] Etxeguneen artean, % 3,0k 10.000 $ baino gutxiagoko errenta zuten, eta % 9,4k 200.000 $ edo gehiagoko errenta zuten.[12]

84.092 $etxegunearen errenta mediana
102.572 $familiaren errenta mediana
40.973 $biztanleko errenta
% 8,2pobrezian

Etxeguneen errenta banaketa

% 7,0
% 10,7
% 13,8
% 11,9
% 9,5
% 10,2
% 9,4
< 10.000 $ — % 3,0 (1.227) 10.000-14.999 $ — % 1,7 (682) 15.000-19.999 $ — % 2,6 (1.044) 20.000-24.999 $ — % 3,0 (1.217) 25.000-29.999 $ — % 3,1 (1.282) 30.000-34.999 $ — % 3,2 (1.315) 35.000-39.999 $ — % 3,0 (1.219) 40.000-44.999 $ — % 3,9 (1.586) 45.000-49.999 $ — % 4,1 (1.676) 50.000-59.999 $ — % 7,0 (2.862) 60.000-74.999 $ — % 10,7 (4.361) 75.000-99.999 $ — % 13,8 (5.632) 100.000-124.999 $ — % 11,9 (4.852) 125.000-149.999 $ — % 9,5 (3.876) 150.000-199.999 $ — % 10,2 (4.184) ≥ 200.000 $ — % 9,4 (3.826)

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Balioak konderri osoko batez bestekoak dira, estazio meteorologikoen datuetatik interpolatutako 5 km-ko sareta batean kalkulatuak; ez dira estazio jakin batekoak. Erliebe handiko lekuetan herriguneko klimatik nabarmen alde daitezke.
  2. ↑ Hispano edo latinoak edozein arrazatakoak izan daitezke.
  3. ↑ Bigarren ehunekoa lekuko biztanleria osoaren gainean kalkulatuta dago, ez soilik hispano ez direnen taldearen gainean. Hispanoak edozein arrazatakoak izan daitezke.
  4. ↑ Arraza-kategoria hauek Ameriketako Estatu Batuetako Zentsu Bulegoak eta Kudeaketa eta Aurrekontu Bulegoak (OMB) ezarritako sailkapen administratiboak dira, ez sailkapen zientifikoak.
  5. ↑ Puerto Ricon jaiotakoak eta atzerrian edo AEBko uharte-eremuetan guraso estatubatuarren seme-alaba gisa jaiotakoak jatorriz estatubatuartzat hartzen dira, eta ez dira atzerrian jaiotakotzat zenbatzen.
  6. ↑ Lehen ehunekoa atzerrian jaiotako biztanleriaren gainean kalkulatuta dago; bigarrena, parentesi artean, konderriko biztanleria osoaren gainean.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 3 NOAA National Centers for Environmental Information: «Climate Divisional Database (nClimDiv)», v1.0.0, 2026-10-06ko bertsioa. Datuak: Wikimedia Commons.
  2. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P12, Sex by Age» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  3. 1 2 (Ingelesez) «2020 Census Demographic Profile: Table DP1, Median Age and Housing Tenure» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  4. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-08-31).
  5. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-08-31).
  6. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Place of Birth by Nativity and Citizenship Status (Table B05002)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  7. 1 2 (Ingelesez) «2020 Decennial Census Redistricting Data (Public Law 94-171)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  8. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P16, Households by Type» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  9. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Table B15003, Educational Attainment for the Population 25 Years and Over» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).
  10. 1 2 Leip, David. "Dave Leip's Atlas of U.S. Presidential Elections". uselectionatlas.org. Retrieved March 13, 2018.
  11. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Tables B19013 (Median Household Income), B19113 (Median Family Income), B19301 (Per Capita Income), and B17001 (Poverty Status in the Past 12 Months)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).
  12. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Table B19001, Household Income in the Past 12 Months» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Adams_konderria_(Pennsylvania)&oldid=11831625"(e)tik eskuratuta