Edukira joan

Agur Xiberua

Wikipedia, Entziklopedia askea
Agur Xiberua
Jatorria
Argitaratze-data1946
Ezaugarriak
Hizkuntzaeuskara
TonoaDo maior
HitzakPierre Bordazarre
Bestelako lanak
MusikagileaPierre Bordazarre

Agur Xiberua Zuberoako kanta da, honez gero euskaldun anitzek ezagutua. Pierre Bordazarre Etxahun-Irurik idatzi zuen 1946an. Zuberoak eman duen pastoral-egile argi eta hoberena izan zen, 1908an jaio eta 1979an hil zen, Zuberoako antzerki tradizional moldean 9 pastoral idatzi zituen.[1] Ogibidez laboraria eta artzaina izan zen.

Berak egindako 100 kantu baino gehiago bildu zituen liburu batean. Horietatik ezagunenak dira, seguruenik, Agur Xiberua, Goizian argi hastian eta Oi ama Eskual Herria.

Harmonika eta txirula jotzen ere ikasi zuen.

Bigarren Mundu Gerran soldadu aritzea egokitu zitzaion, eta gerra horretan galdu zuen anaia. Pierre bera bederatzi hilabetez preso egon zen Alemanian.

Etxahun-Iruri
Ühaitza - Mendikota - Xiberoa
Barkoxe, Zuberoa
Jatorrizkoa zubereraz[2] Euskara batuaz edo

Sorlekhüa ützirik gazte nintzalarik
Parisen sarthü nintzan korajez betherik
Plazerez gose eta bürüan hartürik
Behar niala alagera bizi
Bostetan geroztik,
Nigar egiten dit,
Xiberoa zuri

Errepika :

Agur Xiberoa
Bazter güzietako xokhorik eijerrena
Agur sorleküa
Zuri ditit ene ametsik goxuenak
Bihotzan erditik
Bostetan elki deitadazüt hasperena
Zü ützi geroztik
Bizi niz tristerik,
Abandonatürik,
Ez beita herririk
Paris ez besterik,
Zü bezalakorik.

Palazio ederretan gira alojatzen
Eta segür goratik aire freska hartzen
Gain behera so eginik beitzait üdüritzen
Orhi gañen nizala agitzen
Bena ez dira heben,
Bazterrak berdatzen,
Txoriak kantatzen!

(Errepika)

Ametsa lagün nezak ni Atharratzera
Ene azken egünen han igaraitera
Orhiko txoriaren khantüz behatzera
Pharkha ditzan nik egin nigarrak
Hots xiberutarrak,
Aintzinian gora
Üxkaldün bandera!

(Errepika)

Sorlekua utzirik gazte nintzelarik
Parisen sartu nintzen kuraiez beterik
Plazerez gose eta buruan harturik
Behar nuela alai bizi
Bostetan (=maiz) geroztik,
Negar egiten dut,
Zuberoa zuri (=zugan pentsatzen)

Errepika:

Agur Zuberoa,
Bazter guztietako txokorik ederrena.
Agur, sorlekua
Zuri (=zurekin) ditut ene ametsik goxoenak.
Bihotzaren erditik
Bostetan (=maiz) atera didazu hasperena
Zu utzi geroztik,
Bizi naiz tristerik
Abandonaturik,
Ez baita herririk
Paris ez besterik,
Zu bezalakorik.

Palazio ederretan gara ostatatzen
Eta seguru goratik (=oso altutik) aire freskoa hartzen.
Gain behera (=goitik behera) so eginik baitzait iruditzen
Orhi gainean (=gailurrean) naizela agitzen (=nagoela)
Baina ez dira hemen,
Bazterrak berdetzen,
Txoriak kantatzen!

(Errepika)

Ametsa lagun nazak (=nazazu, hikan) ni Atharratzera
Ene azken egunen han iragatera (=nire azken egunak han iragatera)
Orhiko txoriaren kantuz behatzera (=txoria kantuz entzutera)
Barka ditzan nik egin (=egindako) negarrak
Hots zuberotarrak,
Aitzinean (=aurrean) gora
Euskaldun bandera!

(Errepika)

Hau da doinuaren partitura:[3]


\new Staff \with {
  midiInstrument = "flute"
}

\relative c'' {
    \time 6/8
    g4.
    \repeat volta 2 
     {g'2.(g4) f8 g4 f8 | e2.(e4) g8 g4 f8 | e4 g8 g4 f8 | e4 f8 g4 e8 
      \bar "" | \break
      f4. d4.(d4.) g,4. |  f'2.(f4) e8 f4 e8  | d2.(d4) f8 f4 e8  | d4 f8 f4 e8 
      \bar "" | \break
      d4 d8 c4 d8 | e4. c4. (c4.) g4. | g'2.(g4) f8 g4 f8 | e2.(e4) g8 g4 f8 
      \bar "" | \break
      e4 g8 g4 f8 | e4  e8 f4 g8 | a4 a4.(a4.) a4. | b4 c8 b4 a8 | g4. g4. | a4 b8 a4 g8 
      \bar "" | \break
      f4. g4. | g4. f4. | e4. f4. | g2.(g4) e8 f4 | a2. | b4 c8 b4 a8  | g4. g4. 
      \bar "" | \break
      a4 b8 a4 g8 | f4. g4. | b4. a4. | g4. f4. }
  \alternative {
    { e2.(e4.) g,4.| }
    { e'2.(e4-) r4 g,8 | }
 }\bar "" | \break

    \repeat volta 2 
     {e'4 e8 e4 d8 c8 c4 r4 g'4 f4 f8 f4 e8 d4. r4 e8 d4 d8 d4 c8
     \bar "" | \break
     b8 b4 r4 g'8  | g4 f8 e4 d8  | e4.  r4 g,8 | e'4 e8 e4 d4 | c8 c4 r4 g8 
     \bar "" | \break
     f'4 f8 f4 e8 | d4. r4 e8 | d4. r4 e8 | d4. r4 e8 | d4 d8 e4 ges8 | g4. a4. | f4 f8 f4 f8  
     \bar "" | \break
     f4. g4. | e4 e8 e4 e8 | e4. g4. | g4. f4. | e4. f4. | g2.(g4.) a4. | f4 f8 f4 f8 | f4. g4. 
     \bar "" | \break
     e4 e8 e4 e8 | e4. g4. | b4. a4. | g4. f4. | e2.(e4.) g,4. |} 

    g'4. b4. c2.(c4.) r8 r4 
      
}

\addlyrics {
  \lyricmode {
A -- gur Xi -- be -- ru --a
Baz -- ter gü -- zie -- ta -- ko xo -- kho -- rik ei -- je -- rre -- na
A -- gur sor le -- khi -- a
Zu -- ri di -- tit e -- ne a -- me -- tsik go -- xu -- e -- nak
Bi -- ho -- tzan er -- di -- tik
Bos -- te -- tan el -- ki dei -- ta -- da -- züt has -- pe -- re -- na

Zü ü -- tzi ge -- roz -- tik
Bi -- zi niz tris -- te -- rik
A -- ban -- do -- na -- tü -- rik

- -
Ez bei-- ta he -- rri -- rik
Pa -- ri -- sez bes -- te -- rik
Zü be -- za -- la -- ko -- rik.

- rik

Sor le -- khi -- a ü -- tzi -- rik gaz -- te nin -- tza -- la -- rik
Pa -- ri -- sen sar -- thü nin -- tzan ku -- ra -- jez be -- the -- rik
Pla -- se -- rez go -- se e -- ta bü -- ri -- an har -- tü -- rik
Be -- har nia -- la a -- la -- ge -- ra bi -- zi
Bos -- te -- tan ge -- roz -- tik
Ni -- gar e -- gi -- ten dit
Xi -- be -- ru -- a zu -- ri
Bos -- te -- tan ge -- roz -- tik
Ni -- gar e -- gi -- ten dit
Xi -- be -- ru -- a zu -- ri

  }
}

\midi {
  \context {
    \Score
    tempoWholesPerMinute = #(ly:make-moment 90 3)
  }
}

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. «Piarres BORDAÇARRE» EKE (kontsulta data: 2022-01-27).
  2. "Etxahun-Iruri khantan" Paue, 1977
  3. (Gaztelaniaz) «Agur Xuberoa - partitura (Herrikoia de Herrikoia)» partiturak.eus (kontsulta data: 2022-04-14).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]