Agur Xiberua

Wikipedia, Entziklopedia askea
Agur Xiberua
1988-Etxahun Iruri.jpg
Jatorria
Argitaratze-data1946
Ezaugarriak
Hizkuntzaeuskara
HitzakPierre Bordazarre
Bestelako lanak
MusikagileaPierre Bordazarre

Zuberoako kanta, honez gero euskaldun anitzek ezagutua. Pierre Bordazarre Etxahun-Irurik idatzi zuen 1946an. Zuberoak eman duen pastoral-egile argi eta hoberena izan zen, 1908an jaio eta 1979an hil zen, Zuberoako antzerki tradizional moldean 9 pastoral idatzi zituen.[1]

Berak egindako 100 kantu baino gehiago bildu zituen liburu batean. Horietatik ezagunenak dira, seguruenik, Agur Xiberua, Goizian argi hastian eta Oi ama Eskual Herria.

Harmonika eta txirula jotzen ere ikasi zuen.

Bigarren Mundu Gerran soldadu aritzea egokitu zitzaion, eta gerra horretan galdu zuen anaia. Pierre bederatzi hilabetez preso egon zen Alemanian,

Ogibidez laboraria eta artzaina izan zen.

Hitzak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jatorrizkoa zubereraz[2] Euskara batuaz
Sor lekhia ützirik gazte nintzalarik

Parisen sarthü nintzan kurajez betherik

Plaserez gose eta bürian hartürik

Behar niala alagera bizi

Bostetan geroztik

Nigar egiten dit

Xiberua zuri


Errepika :

Agur Xiberua

Bazter güzietako xokhorik eijerrena

Agur sor lekhia

Zuri ditit ene ametsik goxuenak

Bihotzan erditik

Bostetan elki deitadazüt hasperena

Zü ützi geroztik

Bizi niz tristerik

Abandonatürik

Ez beita herririk

Parisez besterik

Zü bezalakorik.


Palazio ederretan gira alojatzen

Eta segür goratik aide freska hartzen

Gañ behera so-ginik betzait üdüritzen

Orhi gañen nizala agitzen

Bena ez dira heben

Bazterrak berdatzen

Txoriek khantatzen!


Ametsa lagün nezak

Ni Atharratzerat

Ene azken egünen han iragaitera

Orhiko txoriaren khantüz behatzera

Pharka ditzan nik egin nigarrak

Hots xiberotarrak

aintzinian gora

Üskaldün bandera!

Sor lekua utzirik gazte nintzelarik

Parisen sartu nintzen kuraiez beterik

Plazerez gose eta buruan harturik

behar nuela alai bizi

Maiz (bostetan geroztik)

negar egiten dut

Zuberoa zugan pentsatzen!


Errepika:

Agur Zuberoa,

Bazter guztietako txokorik ederrena.

Agur, jaioterria (sor lekua)

zurekin ditut nire ametsik gozoenak.

Bihotzaren erditik

maiz (bostetan) haserretu nintzen zurekin

Zu utzi geroztik

bizi naiz tristerik

abandonaturik

Ez baita herririk

Parisez besterik

zu bezalakorik.


Palazio ederretan gara alojatzen

eta oso altu dugu aire fresko hartzen.

Gainetik behera so eginik iruditzen baitzait

Orhi gailurrean nagoela.

Baina ez dira hemen

bazterrak berdetzen

txoriek kantatzen!


Amets egiten dut

ni Atharratzera

ene azken egunak han iragaitera

Orhiko txoriaren kantuz behatzera

Parka ditzan nik egin negarrak

Hots zuberotarrak

aitzinean gora

euskaldun bandera!

Doinua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hau da doinuaren partitura:[3]


\new Staff \with {
  midiInstrument = "flute"
}

\relative c'' {
    \time 6/8
    g4.
    \repeat volta 2 
     {g'2.(g4) f8 g4 f8 | e2.(e4) g8 g4 f8 | e4 g8 g4 f8 | e4 f8 g4 e8 
      \bar "" | \break
      f4. d4.(d4.) g,4. |  f'2.(f4) e8 f4 e8  | d2.(d4) f8 f4 e8  | d4 f8 f4 e8 
      \bar "" | \break
      d4 d8 c4 d8 | e4. c4. (c4.) g4. | g'2.(g4) f8 g4 f8 | e2.(e4) g8 g4 f8 
      \bar "" | \break
      e4 g8 g4 f8 | e4  e8 f4 g8 | a4 a4.(a4.) a4. | b4 c8 b4 a8 | g4. g4. | a4 b8 a4 g8 
      \bar "" | \break
      f4. g4. | g4. f4. | e4. f4. | g2.(g4) e8 f4 | a2. | b4 c8 b4 a8  | g4. g4. 
      \bar "" | \break
      a4 b8 a4 g8 | f4. g4. | b4. a4. | g4. f4. }
  \alternative {
    { e2.(e4.) g,4.| }
    { e'2.(e4-) r4 g,8 | }
 }\bar "" | \break

    \repeat volta 2 
     {e'4 e8 e4 d8 c8 c4 r4 g'4 f4 f8 f4 e8 d4. r4 e8 d4 d8 d4 c8
     \bar "" | \break
     b8 b4 r4 g'8  | g4 f8 e4 d8  | e4.  r4 g,8 | e'4 e8 e4 d4 | c8 c4 r4 g8 
     \bar "" | \break
     f'4 f8 f4 e8 | d4. r4 e8 | d4. r4 e8 | d4. r4 e8 | d4 d8 e4 ges8 | g4. a4. | f4 f8 f4 f8  
     \bar "" | \break
     f4. g4. | e4 e8 e4 e8 | e4. g4. | g4. f4. | e4. f4. | g2.(g4.) a4. | f4 f8 f4 f8 | f4. g4. 
     \bar "" | \break
     e4 e8 e4 e8 | e4. g4. | b4. a4. | g4. f4. | e2.(e4.) g,4. |} 

    g'4. b4. c2.(c4.) r8 r4 
      
}

\addlyrics {
  \lyricmode {
A -- gur Xi -- be -- ru --a
Baz -- ter gü -- zie -- ta -- ko xo -- kho -- rik ei -- je -- rre -- na
A -- gur sor le -- khi -- a
Zu -- ri di -- tit e -- ne a -- me -- tsik go -- xu -- e -- nak
Bi -- ho -- tzan er -- di -- tik
Bos -- te -- tan el -- ki dei -- ta -- da -- züt has -- pe -- re -- na

Zü ü -- tzi ge -- roz -- tik
Bi -- zi niz tris -- te -- rik
A -- ban -- do -- na -- tü -- rik

-  -
Ez bei-- ta he -- rri -- rik
Pa -- ri -- sez bes -- te -- rik
Zü be -- za -- la -- ko -- rik.

-  rik

Sor le -- khi -- a ü -- tzi -- rik gaz -- te nin -- tza -- la -- rik
Pa -- ri -- sen sar -- thü nin -- tzan ku -- ra -- jez be -- the -- rik
Pla -- se -- rez go -- se e -- ta bü -- ri -- an har -- tü -- rik
Be -- har nia -- la a -- la -- ge -- ra bi -- zi
Bos -- te -- tan ge -- roz -- tik
Ni -- gar e -- gi -- ten dit
Xi -- be -- ru -- a zu -- ri 
Bos -- te -- tan ge -- roz -- tik
Ni -- gar e -- gi -- ten dit
Xi -- be -- ru -- a zu -- ri 

  }
}

\midi {
  \context {
    \Score
    tempoWholesPerMinute = #(ly:make-moment 90 3)
  }
}

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. «Piarres BORDAÇARRE» EKE (Noiz kontsultatua: 2022-01-27).
  2. "Etxahun-Iruri khantan" Paue, 1977
  3. (Gaztelaniaz) «Agur Xuberoa - partitura (Herrikoia de Herrikoia)» partiturak.eus (Noiz kontsultatua: 2022-04-14).

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]