Aherbelste

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search

Aherbelste erromatar garaiko Akitaniako jainko bat da. Luchon aldean azaldu dira hari buruzko inskripzioak, bai eta Commingesko Larbousten ere: AHERBELSTE DEO.

Garona Garaian, Saint-Gaudensetik gertu, Aherbelste jainkoari eskainitako inskripzioa:

AHERBEL- / STE DEO / SENIUS E(T) / HANNA / PROCUL(I FILIA)

Itzulpena: «Aherbelste jainkoari, Senius eta Hanna-k, Proculus(-en alabak).»

Etimologia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

M. Luchaireren iritziz, Aherbelste izenak Arbeltz esan nahi du; Bernardo Estornesen aburuz, ordea, Akerbeltz da, euskal mitologiako pertsonaia:

Aher («aker») + belste («beltz»)

Koldo Mitxelenak eta Gorrotxategik zalantzak adierazi dituzte akerbeltz etimologia horren aurrean, baina erabat baztertu gabe.

Aditu batzuen ustez, Fidel Fita Colome kasu, Oiartzun aldean aurkitu izan den Aebelteso emakume-izena Aherbelste izenetik eratorria izan daiteke.[1]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bibliografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • (Gaztelaniaz) Jose Migel Barandiaran: José Miguel de Barandiarán, obras completas. La Gran Enciclopedia Vasca, Bilbo, 1976.
  • (Gaztelaniaz) Enciclopedia General Ilustrada del Pais Vasco, Historia General de Euskal Herria. Auñamendi, Zarautz, 1978.
  • (Gaztelaniaz) Olivier de Marliave: Pequeño diccionario de mitologia vasca y pirenaica. Alejandria, Bartzelona, 1995.
  • K. Larrañaga Elorza: Euskal Herria Antzinatean. Materiale eta Agiriak, UNED-Bergara, 1988, 316 or., 180 zenbakia.
  • Julien Sacazeren lanak:
  • (Frantsesez) Les Anciens dieux des Pyrénées, nomenclature et distribution géographique. Extrait de la Revue de Comminges (Saint-Gaudens), 28 p., 1885.
  • (Frantsesez) Inscriptions antiques des Pyrénées. Hitzaurrea M. Albert Lebèguek eginda. Tolosa, XII-576 p. (Bibliothèque méridionale. 2e série,1892. ; 2). Berrargitalpena fakzimilean, Tolosa, ESPER, 1990.
  • (Frantsesez) Inscriptions antiques du Couserans. Tolosa, 28 p., 1892. Berrargitalpena faksimilean, Nîmes, C. Lacour, 2001.