Edukira joan

Ais (Corrèze)

Ais
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
DepartamenduaCorrèze
BarrutiUsseleko barrutia
Kantonamenducanton of Eygurande
Izen ofizialaAix
Posta kodea19200
Geografia
Koordenatuak45°36′58″N 2°22′57″E / 45.6161°N 2.3825°E / 45.6161; 2.3825
Mapa
Azalera48,02 km²
Altitudea650 m, 880 m eta 778 m
MugakideakCouffy-sur-Sarsonne, Courteix, Eygurande, Lamazière-Haute, Merlines, Saint-Étienne-aux-Clos, Saint-Fréjoux, Saint-Pardoux-le-Neuf eta Ussel
Demografia
Biztanleria352 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 157 (%42,9) (%57,1) 209 alt_right
Dentsitatea7 bizt/km²
aix19.fr

Ais (okzitanieraz Ais, frantsesez eta ofizialki: Aix) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Corrèze departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. Azken erroldaren arabera 352 biztanle zituen 48 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Couffy-sur-Sarsonne, Courteix, Eygurande, Lamazière-Haute, Merlines, Saint-Étienne-aux-Clos, Saint-Fréjoux, Saint-Pardoux-le-Neuf eta Ussel.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
AixAix
Població amb 65 habitants (2000)Courteix (4,8 km)
Població amb 156 habitants (2000)Lignareix (6,8 km)
Població amb 818 habitants (2000)Merlines (7,0 km)
Població amb 710 habitants (2000)Eygurande (7,4 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko mendebaldea eta ipar-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 900-1500 mm artekoa, gehiena udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 8,6 °C-koa da, 5,6 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1211 mm-koa da, urtarrilean 13,2 euri-egun eta uztailean 8,4 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Ussel_(Corrèze) udalerrian dago, 8 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 9,9 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1156,1 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,1 °C-koa da, 2019ko ekainaren 27an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -27 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 9an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea2004006008001000120014001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 209 gizon, 157 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
3.18
0.00
 
85-89
 
0.00
0.00
 
80-84
 
0.00
4.31
 
75-79
 
3.18
6.70
 
70-74
 
5.73
11.48
 
65-69
 
3.18
9.57
 
60-64
 
12.10
7.18
 
55-59
 
12.74
2.87
 
50-54
 
5.73
7.66
 
45-49
 
3.18
2.39
 
40-44
 
13.38
9.09
 
35-39
 
3.18
2.39
 
30-34
 
7.01
2.39
 
25-29
 
6.37
2.39
 
20-24
 
3.82
2.39
 
15-19
 
0.00
5.26
 
10-14
 
7.01
11.00
 
5-9
 
6.37
12.92
 
0-4
 
3.82
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Aix udalerrian 352 biztanle zeuden eta 171 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,06 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 45,6), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]

352biztanle
171elkarbizitza-unitate
2,06lagun elkarbizitza-unitateko
93familia
Udalerria
% 23
% 29
% 46
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 93 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (49). Guraso bakarreko 5 familietatik 5etan ama zen guraso bakarra. 54 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[9]

49
39
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 28,7), eskulangileak (% 19,9), erdi-mailako lanbideak (% 17,0), enplegatuak (% 14,0). Talde nagusia (erretiratuak, % 28,7) Corrèze departamenduko batez bestekoaren (% 38,9) azpitik dago. 20 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 11,7).[9]

Udalerria
% 12
% 17
% 14
% 20
% 29
Corrèze
% 14
% 15
% 14
% 39
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 249 etxebizitza zeuden. Horietatik 172 egoitza nagusi ziren, 52 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 25 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (244), eta apartamentuak gutxi ziren (5). Egoitza nagusietatik 131 beren jabearen bizilekuak ziren, 33 alokairuan zeuden, 4 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 8 doan lagata.[10]

249etxebizitza
172egoitza nagusi
244etxe
5apartamentu

Etxebizitza multzoa

172
52
25
Egoitza nagusia (172)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (52)Hutsik (25)

Etxe mota

244
Etxea (244)Apartamentua (5)

Jabetza egoera

131
33
Jabeak (131)Alokairuan (33)HLM (4)Doan lagata (8)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (65).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik65
1919-194519
1946-197015
1971-199023
1991-200521
2006-202029

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (100). 116 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 111 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 78 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 78tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela12
3 gela17
4 gela43
5 gela edo gehiago100

Berogailu mota

25
22
116
Gas sarea (2)Fuel-olioa (25)Elektrizitatea (22)Gas botila (7)Bestelakoak (116)

Aparkalekua eta ibilgailuak

111aparkalekua
78ibilgailu 1
78ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 199 biztanleetatik 162 aktibo ziren (% 81,4), horietako 150 lanean (% 75,4) eta 12 langabezian (aktiboen % 7,4).

19915-64 urteko biztanle
% 81,4aktibo
% 75,4lanean
% 7,4langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 37,5
25-54 urte% 96,1
55-64 urte% 64,6
Gizonak% 80,2
Emakumeak% 82,8

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 0,0
BEPC, brebeta% 22,2
CAP-BEP% 6,9
Batxilergoa% 6,2
Goi-mailako +2% 4,3
Goi-mailako +3/4% 9,1
Goi-mailako +5% 5,9

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 7,4). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

37 ez-aktibotik 14 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 37,8), 16 erretiraturik zeuden (% 43,2) eta 7 bestelako ez-aktibo ziren (% 18,9).

Ez-aktiboak

% 38
% 43
% 19
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 15
% 10
% 31
% 25
% 15
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 103 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 150 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

103enplegu udalerrian
% 62,1soldatapeko
% 37,9ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.120 eurokoa zen.

25.120 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.910 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 11 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 margolaria, 1 zurgina eta 1 jatetxe.[12]

2000. urtean Aix udalerrian 29 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. Estazioko erregistroak 1937ko azaroaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Ussel-Lamartine », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  9. 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]