Albrecht von Wallenstein

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Albrecht von Wallenstein
Hw-wallenstein.jpg
Generalissimo Itzuli

Bizitza
Jaiotza Heřmanice1583ko irailaren  14a
Herrialdea Bohemia
 Alemania
Heriotza Cheb1634ko otsailaren  25a (50 urte)
Hobiratze lekua Mnichovo Hradiště
Heriotza modua gizahilketa
Leinua House of Waldstein Itzuli
Hezkuntza
Heziketa Ehemaliges Melanchthon-Gymnasium in Altdorf bei Nürnberg Itzuli
Palacký University Olomouc Itzuli
Hizkuntzak alemana
txekiera
Jarduerak
Jarduerak politikaria eta armadako ofiziala
Jasotako sariak
Zerbitzu militarra
Adar militarra Imperial Army Itzuli
Gradua Generalissimo Itzuli
Parte hartutako gatazkak Hogeita Hamar Urteko Gerra
POL COA Waldstein.svg

Albrecht von Wallenstein (Heřmanice, Bohemia, 1583ko irailaren 24a - Eger, gaur Cheb, 1634ko urriaren 25a) txekiar jatorriko militar alemaniarra izan zen.

Biografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jan Husen jarraitzaile gisa ezaguna zen etxe noble bateko semea zen. Jesuiten eraginez katoliko egin zen. Bolonian eta Paduan egin zituen ikasketak. Estiriako dukearen aginduetara zegoela (1615-1617), turkiarren eta veneziarren aurkako guduetan parte hartu zuen. Bien bitartean, Lukrezia Nikosia lehen emazteak hiltzean utzitako dirutzarekin gudaroste pribatu ahaltsua osatu zuen.

1618an Fernando II.a Habsburgokoaren aginduetara jarri zen. Danimarkarrak Alemaniako iparraldean menderatu ondoren, Friedlandgo duke (1624) izendatu zuten. Ondoren, protestanteen aurka lorturiko garaipenengatik Saganeko eta Mecklenburgeko dukerriak eskuratu zituen. Printze katolikoek, Wallensteinen aginpide gero eta handiagoaren beldurrez, Ratisbonako dietan bere karguetatik kentzea lortu zuten (1630). Baina Tillyko kondea hil ondoren (1632), Suediako Gustabo Adolforen garaipenek hartaraturik, Fernando II.ak laguntza eskatu zion berriz Wallensteini.

Tropa katolikoen buruzagi nagusia zela, Gustavo Adolforen gudarostearen aurka borrokatu zen Lützeneko guduan (1632). Suediarrek galera handiak jasan arren, erregea ere bertan hil zelarik, azkenik katolikoek atzera egin behar izan zuten. Etsaiekin elkar hartu nahirik, Fernando II.ak hilarazi zuen haren ofizial baten bidez.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Albrecht von Wallenstein Aldatu lotura Wikidatan