Edukira joan

Alessandria

Alessandria
Lissàndria
Italiako udalerria
Administrazioa
Herrialdea Italia
Italiako eskualdeak Piemonte
ProbintziaAlessandriako probintzia
AlkateaGiorgio Abonante
Izen ofizialaAlessandria
Jatorrizko izenaLissàndria
Posta kodea15121–15122
ISTAT kodea006003
HerriburuaAlessandria (en) Itzuli
Geografia
Koordenatuak44°54′48″N 8°37′12″E / 44.9133°N 8.62°E / 44.9133; 8.62
Mapa
Azalera203,57 km²
Altitudea95 m
MugakideakCastellazzo Bormida, Castelletto Monferrato, Felizzano, Frugarolo, Montecastello, Oviglio, Pecetto di Valenza, Alluvioni Piovera (en) Itzuli, Quargnento, San Salvatore Monferrato, Tortona, Valenza, Bosco Marengo, Pietra Marazzi, Sale eta Solero
Demografia
Biztanleria91.059 (2023ko urtarrilaren 1a)
Dentsitatea447 bizt/km²
Informazio gehigarria
Telefono aurrizkia0131
Hiri senidetuakAlba Iulia, Argenteuil, Jeriko, Hradec Králové, Karlovac, Riazan eta Rosario
Katastro kodeaA182
Sailkapen sismikoa3 (Txikia)
MatrikulaAL
comune.alessandria.it

Alessandria (piemonteraz: Lissandria) Italiako ipar-mendebaldeko Piemonte eskualdean kokatutako udalerria eta Alessandriako probintziaren hiriburua da. Tanaro ibaiaren ertzean dago. 2012an 95.149 biztanle zituen[1].

Alessandria hiria 1168. urtean sortu zuten, lehendik zegoen herrigune batean, Lonbardiako Ligaren gotorlekutzat. Italia iparraldeko udalerrien askatasuna aldarrikatzen zuten, Frederiko I.a Bizargorriaren erasoetatik babestuz. XII. mendean Civitas Nova izena zeukan hiriak. Gaur egungo izena enperadorearen etsai Alexandro III.a aita santuarengandik datorkio. 1198. urtetik aurrera udalerri askea izan zen.

1348. urtetik aurrera Milango Dukerrian sartuta egon zen. 1707. urtetik aurrera Savoiako etxearen menpekoa izan zen, eta handik iritsi zen Piemontekoa izatera. 1800. urtean Napoleon Bonaparte Marengoko guduan nagusitu zenetik, Alessandria Frantziako eremu bihurtu zen, Marengo departamenduko hiriburu hain zuzen ere. Orduan beste gotorleku bat egin zuten hirian. 1814. urtean Savoiakoek berriro eskuratu zuten Alessandria, Sardiniako Erresumarako.

Bigarren Mundu Gerran Aliatuen eraso asko jasan izan zituen Alessandriak, larrienak 1944. urteko apirilean (238 hildako eta ehunka zauritu) eta 1945. urteko apirilean (160 lagun hilda, 60 ume tartean).

Industria-jarduera hauek dira nagusi Alessandrian: kapelagintza, elikagaigintza, papergintza, elektroteknika, metalmekanika, ehungintza eta kimika.

Turismoko erakargarriak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Pertsona ezagunak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Castellazzo Bormida, Castelletto Monferrato, Felizzano, Frugarolo, Montecastello, Oviglio, Pecetto di Valenza, Alluvioni Piovera (en) Itzuli, Quargnento, San Salvatore Monferrato, Tortona, Valenza, Bosco Marengo, Pietra Marazzi, Sale eta Solero.

BiztanleriaUrtea50.00060.00070.00080.00090.000100.000110.0001860189019201950198020102040BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. Datuen jatorria: 1961-1991 artean[1], 1991etik aurrera, ISTAT.[2]

Biztanleria-piramidea 2026
Guztira: 45.877 gizon, 47.532 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.02
 
100+
 
0.07
0.17
 
95-99
 
0.56
0.76
 
90-94
 
1.87
2.27
 
85-89
 
3.73
3.17
 
80-84
 
4.49
4.83
 
75-79
 
6.06
5.33
 
70-74
 
6.01
6.43
 
65-69
 
6.80
7.46
 
60-64
 
7.82
8.15
 
55-59
 
7.96
7.81
 
50-54
 
7.73
6.68
 
45-49
 
6.49
6.10
 
40-44
 
5.74
6.31
 
35-39
 
5.33
6.39
 
30-34
 
5.26
6.21
 
25-29
 
4.77
5.09
 
20-24
 
4.45
4.95
 
15-19
 
4.39
4.51
 
10-14
 
3.89
3.93
 
5-9
 
3.51
3.42
 
0-4
 
3.08
Iturria: Datu hauek ISTAT estatistika gune ofizialetik eskuratu dira[3]

Etxebizitza eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

ISTATen zentsu iraunkorraren arabera, 2021ean udalerrian 53.047 etxebizitza zeuden: 42.610 (% 80,3) okupatuta eta 10.437 (% 19,7) hutsik edo noizbehinka erabiliak. 2019an, okupatutako etxebizitzen % 67,6 jabetzan zeuden, % 28 alokairuan eta % 4,4 beste titulu batekin.

53.047etxebizitza (2021)
42.610okupatuak
10.437hutsik (% 19,7)

Erabilera (2021)

42.610
10.437
Okupatuak (42.610)Hutsik edo ez-okupatuak (10.437)

Okupatutako etxebizitzen jabetza-erregimena (2019)

67,6
28
Jabetzan (67,6)Alokairuan (28)Beste titulu batekin (4,4)

2024an 44.709 etxegune (familia) zeuden udalerrian, eta horietatik 19.172 (% 42,9) pertsona bakarrekoak ziren. Etxegune bakoitzeko batez beste 2 kide zeuden.

44.709etxegune (2024)
19.172pertsona bakarrekoak (% 42,9)

Etxeguneak tamainaren arabera (2024)

1 kide19.172
2 kide12.874
3 kide6.900
4 kide4.087
5 kide edo gehiago1.676

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Popolazione residente dei comuni. Censimenti dal 1861 al 1991. ISTAT.
  2. ↑ Popolazione residente per territorio – serie storica. .
  3. ↑ (Italieraz) «Popolazione residente per età e sesso al 1° gennaio (POSAS)» Istat (kontsulta data: 2026-08-28).