Alessandria
| Alessandria Lissàndria | |||
|---|---|---|---|
| Italiako udalerria | |||
| Administrazioa | |||
| Herrialdea | |||
| Italiako eskualdeak | |||
| Probintzia | Alessandriako probintzia | ||
| Alkatea | Giorgio Abonante | ||
| Izen ofiziala | Alessandria | ||
| Jatorrizko izena | Lissàndria | ||
| Posta kodea | 15121–15122 | ||
| ISTAT kodea | 006003 | ||
| Herriburua | Alessandria (en) | ||
| Geografia | |||
| Koordenatuak | 44°54′48″N 8°37′12″E / 44.9133°N 8.62°E | ||
![]() | |||
| Azalera | 203,57 km² | ||
| Altitudea | 95 m | ||
| Mugakideak | Castellazzo Bormida, Castelletto Monferrato, Felizzano, Frugarolo, Montecastello, Oviglio, Pecetto di Valenza, Alluvioni Piovera (en) | ||
| Demografia | |||
| Biztanleria | 91.059 (2023ko urtarrilaren 1a) | ||
| Dentsitatea | 447 bizt/km² | ||
| Informazio gehigarria | |||
| Telefono aurrizkia | 0131 | ||
| Hiri senidetuak | Alba Iulia, Argenteuil, Jeriko, Hradec Králové, Karlovac, Riazan eta Rosario | ||
| Katastro kodea | A182 | ||
| Sailkapen sismikoa | 3 (Txikia) | ||
| Matrikula | AL | ||
| comune.alessandria.it | |||
Alessandria (piemonteraz: Lissandria) Italiako ipar-mendebaldeko Piemonte eskualdean kokatutako udalerria eta Alessandriako probintziaren hiriburua da. Tanaro ibaiaren ertzean dago. 2012an 95.149 biztanle zituen[1].
Historia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Alessandria hiria 1168. urtean sortu zuten, lehendik zegoen herrigune batean, Lonbardiako Ligaren gotorlekutzat. Italia iparraldeko udalerrien askatasuna aldarrikatzen zuten, Frederiko I.a Bizargorriaren erasoetatik babestuz. XII. mendean Civitas Nova izena zeukan hiriak. Gaur egungo izena enperadorearen etsai Alexandro III.a aita santuarengandik datorkio. 1198. urtetik aurrera udalerri askea izan zen.
1348. urtetik aurrera Milango Dukerrian sartuta egon zen. 1707. urtetik aurrera Savoiako etxearen menpekoa izan zen, eta handik iritsi zen Piemontekoa izatera. 1800. urtean Napoleon Bonaparte Marengoko guduan nagusitu zenetik, Alessandria Frantziako eremu bihurtu zen, Marengo departamenduko hiriburu hain zuzen ere. Orduan beste gotorleku bat egin zuten hirian. 1814. urtean Savoiakoek berriro eskuratu zuten Alessandria, Sardiniako Erresumarako.
Bigarren Mundu Gerran Aliatuen eraso asko jasan izan zituen Alessandriak, larrienak 1944. urteko apirilean (238 hildako eta ehunka zauritu) eta 1945. urteko apirilean (160 lagun hilda, 60 ume tartean).
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Industria-jarduera hauek dira nagusi Alessandrian: kapelagintza, elikagaigintza, papergintza, elektroteknika, metalmekanika, ehungintza eta kimika.
Turismoko erakargarriak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Herriko Jauregia (Palazzo Rosso)
- Alessandriako katedrala (Cattedrale dei Santi Pietro e Marco)
- Santa Maria di Castello eliza (Chiesa di Santa Maria di Castello)
- Guasco jauregia (Palazzo Guasco Gallarati di Bisio)
- Alessandriako zitadela (Cittadella di Alessandria)
- Marengoko guduaren Museoa
- Aisialdirako ekintzak Morbellon: mendiko txirrindularitza, upeltegiak, ekitazioa eta landa-turismoa.
Pertsona ezagunak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Umberto Eco (1932-2016), idazlea.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ 2012ko biztanleria: Alessandria Demo.istat.it
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: Castellazzo Bormida, Castelletto Monferrato, Felizzano, Frugarolo, Montecastello, Oviglio, Pecetto di Valenza, Alluvioni Piovera (en)
, Quargnento, San Salvatore Monferrato, Tortona, Valenza, Bosco Marengo, Pietra Marazzi, Sale eta Solero.
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Biztanleria-piramidea 2026 Guztira: 45.877 gizon, 47.532 emakume | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: Datu hauek ISTAT estatistika gune ofizialetik eskuratu dira[3] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Etxebizitza eta etxeguneak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]ISTATen zentsu iraunkorraren arabera, 2021ean udalerrian 53.047 etxebizitza zeuden: 42.610 (% 80,3) okupatuta eta 10.437 (% 19,7) hutsik edo noizbehinka erabiliak. 2019an, okupatutako etxebizitzen % 67,6 jabetzan zeuden, % 28 alokairuan eta % 4,4 beste titulu batekin.
Erabilera (2021)
Okupatutako etxebizitzen jabetza-erregimena (2019)
2024an 44.709 etxegune (familia) zeuden udalerrian, eta horietatik 19.172 (% 42,9) pertsona bakarrekoak ziren. Etxegune bakoitzeko batez beste 2 kide zeuden.
Etxeguneak tamainaren arabera (2024)
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Popolazione residente dei comuni. Censimenti dal 1861 al 1991. ISTAT.
- ↑ Popolazione residente per territorio – serie storica. .
- ↑ (Italieraz) «Popolazione residente per età e sesso al 1° gennaio (POSAS)» Istat (kontsulta data: 2026-08-28).

