Alexander Grothendieck

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Alexander Grothendieck
Alexander Grothendieck.jpg
Bizitza
Jaiotza Berlin1928ko martxoaren 28a
Herrialdea aberrigabea
baliorik ez  1971)
 Frantzia  (1971 -
Heriotza Saint-Girons2014ko azaroaren 13a (86 urte)
Familia
Aita Sascha Schapiro
Ama Hanka Grothendieck
Hezkuntza
Heziketa Montpellierreko Unibertsitatea
(1945 - 1948)
École normale supérieure
(1948 - 1949)
Nancy-Université
(1949 - 1953)
Tesi zuzendaria Laurent Schwartz
Jean Dieudonné
Hizkuntzak frantsesa
Lanbidea
Lanbidea matematikaria eta unibertsitateko irakaslea
Enplegatzailea(k) CNRS  (1950 -  1958)
Institut des Hautes Études Scientifiques  (1959 -  1970)
Collège de France  (1970 -  1972)
University of Paris-Sud  (1972 -  1973)
Montpellierreko Unibertsitatea  (1973 -  1984)
CNRS  (1984 -  1988)
Jasotako sariak
Kidetza Arteen eta Zientzien Ameriketako Estatu Batuetako Akademia

Alexander Grothendieck (Berlin, Alemania, 1928ko martxoaren 28a - Saint-Lizier, Frantzia, 2014ko azaroaren 13a) alemaniar matematikaria izan zen.

Biografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1941ean, Frantziara joan zen, eta Montpellierko Unibertsitatean aritu zen ikasten. Graduatu ondoren, Parisko École Normale Supérieurren sartu zen (1948-1949). 1949an, Nancyko Unibertsitatera joan zen, eta analisi funtzionala landu zuen han, Dieudonnérekin. Bourbaki taldeko matematikaria izan zen André Weil, Henri Cartan eta Dieudonnérekin batera, eta han aurkeztu zuen tesia, Produits tensoriels topologiques et espaces nucléaires.

1953tik 1956ra, Sao Pauloko eta Kansasko unibertsitateetan ibili zen. Urte haietan, bestelako alor batzuk hasi zen lantzen, topologia eta geometria, bereziki. Kansas utzirik, Ikerketa Zientifikorako Nazio Zentrora itzuli zen. 1959an, lanpostu bat onartu zuen Ikerketa Zientifiko Aurreratuetako Institutuan. 1966an, Fields domina jaso zuen.

Ekarpenik garrantzitsuenak geometrian, zenbakien teorian, topologian eta analisi konplexuan egin ditu Grothendieckek. Weilen zenbakien teoriaren aieruak frogatzeko baliagarria izan zen teoria bat asmatu zuen. Riemann-Roch teoremaren froga aljebraiko bat ere eman zuen. 1988an erretiratu zen; urte hartan bertan, ezetza eman zion Crafoord sariari.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Alexander Grothendieck Aldatu lotura Wikidatan