Alfil (xakea)

Wikipedia, Entziklopedia askea
Xake piezak
Chess klt45.svgChess kdt45.svg
Erregea
Chess qlt45.svgChess qdt45.svg
Erregina
Chess rlt45.svgChess rdt45.svg
Dorrea
Chess blt45.svgChess bdt45.svg
Alfila
Chess nlt45.svgChess ndt45.svg
Zaldia
Chess plt45.svgChess pdt45.svg
Peoia

Alfil (Heg.), bufoi[1] edo gudaria[2] (♗ ♝), xakean gutxi gorabehera 3 peoien balioa duten peza da. Xake-taulan barna diagonaletik aurrerantz nahiz atzerantz higitzen dira, nahierako lauki kopuruan, baina ezin dute beste pezen gainetik jauzi egin. Gainera, beren higidura xake-hasieratik kokatuak dauden laukiaren koloreko diagonaletara mugatua dago. Adibidez, xake hasieran lauki zuri batean dagoen alfila lauki zuriko diagonaletan bakarrik higitu ahalko da, eta inoiz ez beltzetan, eta alderantziz, xake hasieran lauki beltzean kokatua dagoen alfila beti diagonal beltzetan higituko da, inoiz ez zurietan.

Alfila.

Xake hasieran jokalari bakoitzak alfil bikote bat du, bere lehen lerroan kokatuak, zaldia eta errege edota erreginaren artean kokatuak.

Hasiera batean, xakearen arbasoak diren Chaturanga eta Shatranj jokoetan ez zegoen alfilik, elefante baten itxurako peza baizik. Baina, XII. mendearen inguruan, Europan jokoari gehitua zioten, batzuen arabera Eliza Katolikoaren eraginez, jatorrizko al-fil (الفيل, elefante) arabiar pezaren itxurak artzapezpiku baten mitrarekin zuen antzekotasuna probestuz. Gainera, zenbait hizkuntzatan artzapezpiku ere deitzen zaio, adibidez, ingeles (bishop) eta portugesez (bispo).

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. «Zehazki - UPV/EHU» www.ehu.eus (Noiz kontsultatua: 2022-03-21).
  2. «Ajedreza euskeraz» Euskalzale: 162..

Kanpo-estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]