Ali Khamenei

Ali Khamenei
	; Irudi gehiago
	Ahotsa
2. Irango lider goren
Commander-in-Chief of the Iranian Armed Forces (en)
Chairman of the Expediency Discernment Council (en)
Member of the Assembly of Experts (en)
; 3. Irango presidente
Islamiar Kontsulta-Biltzarreko kidea
Tehran's Friday Prayer Imam (en)
Bizitza
Jaiotza	Maxhad, 1939ko apirilaren 19a
Herrialdea	Pahlavi Iran (1939 - 1979); Iran (1979 - 2026)
Bizilekua	Office of the Supreme Leader of Iran (en)
Lehen hizkuntza	azerbaijanera
Heriotza	Teheran, 2026ko otsailaren 28a (86 urte)
Heriotza modua	giza hilketa: aire-erasoa
Familia
Aita	Javad Khamenei
Ama	Khadija Mirdamadi
Ezkontidea(k)	Mansoureh Khojaste Bagherzadeh (1964 - 2026ko otsailaren 28a)
Seme-alabak	ikusi Mojtaba Khamenei; Mostafa Khamenei (en) ; Masoud Khamenei; Meysam Khamenei; Boshra Khamenei; Hoda Khamenei;
Haurrideak	ikusi Hadi Khamenei (en) ; Mohammad Khamenei (en) ; Badri Khamenei (en) ;
Familia	ikusi Ali Tehrani (en) (ahizpa edo arrebaren senar); Farideh Moradkhani (en) (sororal niece (en) );
Leinua	Khamenei family (en)
Hezkuntza
Heziketa	Qom Seminary (en) ; Najaf Seminary (en) ; Hawza ‘Ilmiyya Khorasan (en)
Hizkuntzak	azerbaijanera; arabiera; persiera
Irakaslea(k)	Hussein Ali Montazeri; Hossein Borujerdi (en) ; Ruhola Khomeini; Javad Khamenei (en) ; Hashem al-Qazwini (en) ; Mohammad Hadi Milani (en) ; Muhsin al-Hakim (en) ; Abu al-Qasim al-Khoei (en) ; Mahmud al-Shahroudi; Morteza Haeri Yazdi (en) ; Muhammad Husayn Tabatabaei (en) ; Mohammad Mohaghegh Damad (en)
Jarduerak
Jarduerak	Alfakia, politikaria, itzultzailea, idazlea eta olerkaria
Lateralitatea	ezkerra
Mugimendua	Q134891075
Zerbitzu militarra
Adar militarra	Islamiar Guardia Iraultzailea
Parte hartutako gatazkak	Iran-Irak gerra; Iran-Israel Gerra; 2026ko Iranen aurkako Ameriketako Estatu Batuen eta Israelen erasoak
Ideologia eta sinesmenak
Erlijioa	islama; Xiismoa
Alderdi politikoa	Combatant Clergy Association (en) ; Alderdi Errepublikano Islamiarra
	khamenei.ir

Ali Khamenei Aiatola Handia (persieraz: سید علی حسینی خامنه‌ای‎ /ʔæˈliː hoseiˈniː xɒːmeneˈʔiː/ ^ⓘ Āyatollāh Sayyid `Alī Ḥoseynī Khāmene'ī, (Maxhad, Iran, 1939ko apirilaren 19a - Teheran, 2026ko otsailaren 28a) Irango agintari gorena izan zen 1989tik hil zuten arte eta Irango presidente izan zen 1981tik 1989ra.

Biografia

Familia islamiar xiita batean jaio zen, eta ikasketa politiko eta erlijiosoak egin zituen; Ruhola Khomeini izan zuen, besteren artean, irakasle. 1963an Mugimendu Islamiar Xiitaren kide egin zen. 1968-1978 bitartean, Mohammad Reza Pahlaviren diktadura erorarazteko lan egin izanagatik askotan atxilotu eta torturatu zuten. Alderdi Errepublikano Islamiarraren sortzaileetako bat izan zen (1978). 1977an hayatoleslam maila iritsirik bere ikasketa erlijiosoak amaitu zituen, eta Khomeinik Iraultza Batzordearen kide izateko aukeratu zuen. Batzorde horrek zuzendu zuen monarkia desagertu eta iraultzaren ondoren sortu zen erregimenera bitarteko prozesua. Teherango Unibertsitateko iman gisa ostiraletako otoitza zuzenduz egin zen ospetsu, eta populismo islamiar xiitaren teorialari nagusia izan da.

Khameneiren ikasle eta jarraitzaileek hartu zuten 1979an Amerikako Estatu Batuetako (AEB) enbaxada Teheranen eta esku-hartze zuzena izan zuen Abolhassan Banisadr lehen presidente errepublikanoa bere kargutik eraisteko. 1981eko hauteskundeetan Irango Errepublika Islamiarraren lehendakari aukeratu zuten, eta 1989an, Ruhola Khomeini hil eta ordu gutxitara haren kargu politiko-erlijiosoa betetzeko izendatu zuten, Irango iraultza islamiarraren gidaritzapean.

Hilketa

AEB, Israel eta beste estatu batzuek aliantzan Iranen kontra 2026ko otsailean abiatutako gerran, bere etxearen aire-eraso baten ondorioz, otsailaren 28ko goizaldean hil zuten. Erasoan gutxienez goi mailako beste zazpi ofizial hil zituzten, horien artean, Irango Defentsa ministro Aziz Nasirzadeh eta Guardia Iraultzaileko komandante Mohammed Pakpur.^[1]

Oharrak

Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

Erreferentziak

↑ Ostolaza, Paulo. (2026-03-01). «Ali Khamenei hil dutela baieztatu du Iranek» Berria (kontsulta data: 2026-03-01).

Ikusi gainera

Irango Iraultza

Kanpo estekak

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Ali Khamenei

(Ingelesez) The office of the Supreme Leader
(Ingelesez) The office of Ayatollah Khamenei
(Ingelesez) News site of the Institute for Preserving and Publishing Works by Ayatollah Khamenei
(Ingelesez) BBC News' profile on Ayatollah Ali Khamenei
(Ingelesez) Ali Khamenei: The real power in Iran

Datuak: Q57336
Multimedia: Ali Khamenei / Q57336

[1] Ostolaza, Paulo. (2026-03-01). «Ali Khamenei hil dutela baieztatu du Iranek» Berria (kontsulta data: 2026-03-01).

[1]