Alice Guy-Blaché

Alice Guy-Blaché
	; (1896) Irudi gehiago
Bizitza
Jaiotzako izen-deiturak	Alice Ida Antoinette Guy
Jaiotza	Saint-Mandé, 1873ko uztailaren 1a
Herrialdea	Frantzia
Heriotza	Wayne eta New Jersey, 1968ko martxoaren 24a (94 urte)
Hobiratze lekua	Maryrest hilerria
Familia
Ezkontidea(k)	Herbert Blaché (1907 - 1922)
Hezkuntza
Hizkuntzak	frantsesa
Jarduerak
Jarduerak	zinema ekoizlea, film-zuzendaria, gidoilaria, autorea, errealizadorea, zinema aktorea eta antzerki zuzendaria
Enplegatzailea(k)	Gaumont
Lan nabarmenak	ikusi La Fée aux Choux (en) ; A Fool and His Money (en) ; The Birth, the Life and the Death of Christ (en) ; Making an American Citizen (en) ; A House Divided (en) ; Matrimony's Speed Limit (en) ;
Jasotako sariak	ikusi Ohorezko Legioko zalduna ; New Jersey Ospe-aretoa (2013) ;

Alice Guy-Blaché (Saint-Mandé, 1873ko uztailaren 1a - Wayne, New Jersey, 1968ko martxoaren 24a) lehenengo fikziozko filmaren zuzendaria izan zen. Errealizadore, gidoilari, zuzendari eta ekoizle moduan egin zuen lan bere ibilbidean zehar. Bere lehen lanetan, orain fikziotzat ezagutzen dugunaren oinarriak jarri zituen. Soinu sinkronizatu, efektu berezi eta fotogramak margotzearekin esperimentatu zuen. Erretiratu zenean, 600 pelikula baino gehiago zituen eginak.

Biografia

Alice Guy Parisen jaio zen. Gurasoak editoreak zituen, eta Txileko liburu-denda eta editorial bateko jabeak ziren. Horregatik, denboraldi batez, Txilen bizi izan zen, 6 urterekin eraman zuten bueltan Europara. Veyrieren (Suitza) egin zituen ikasketak. Ostean, Ferneyko komentu batera eraman zuten, harik eta Parisera itzuli zen arte.^[1]

17 urte zituela, aita hil zitzaion, eta bere burua eta bere ama mantentzeko, mekanografia ikasketak egin zituen. 1894an, “Comptoir général de la photographie” konpainian hasi zen lanean. Gerora, enpresa hura “L. Gaumont et Cie” bihurtu zen, konpainia zinematografiko zaharrenetariko bat. Nahiz eta idazkari postuan ibili, lan horrek Alice Guyri aukera eman zion zinemaren mundua ezagutzeko. 1895ean, Gaumont, konpainiako une hartako buruarekin batera, Guy Lumière anaien film baten erakusketa batera joan zen, hain zuzen ere, Workers Leaving the Lumière Factory filma. Baina Lumière anaiek filma erabilera zientifikorako besterik ez zuten nahi, eta Guyk, aldiz, potentzial gehiago ikusi zion. Fikziozko kontaketak sartzeko aukera ikusi zuen, eta Gaumonti baimena eskatu zion bere film propioa egiteko. Horrela jaio zen bere lehen filma: La Fée aux Choux.^[2]

Lehenengo pausuak zinemagintzan

Esan daiteke La Fée aux Choux (1896) filma dela historiako lehenengo fikziozko filma. Frantziako umeentzako ipuin ezagun batean oinarritu zen Guy filma egiteko, eta, bertan, une hartan berriak ziren teknikak erabili zituen.

Ordutik aurrera, Gaumont produktorarekin bat, hainbat film egin zituen. 1896-1906 artean, konpainiako produktore burua izan zen, eta sistematikoki zinema narratiboa egiten zuen lehenengo zinemagileatzat jo daiteke. Gainera, garai hartan, emakume zuzendari ezagun bakarra izan zen. Bere lehenengo filmen gaiak Lumière eta Georges Méliès filmetan agertzen ziren gaien antzekoak ziren, izan ere, garaikideak ziren. Bidaia pelikulekin eta dantzekin esperimentatu zuen gehienbat.

1906an, The Life of Christ filma egin zuen, garai hartarako oso aurrekontu handia izan zuena: 300 estrekin. Horrez gain, lehenetarikoa izan zen Gaumont konpainiako kronofonoa sistemarekin grabatutako audioa eta irudia sinkronizatzen. Garai haietan, halaber, efektu berezi batzuk erabiltzen hasi zen. Historialari gehienak ados daude baieztatzean bere tematikak ez zirela emakume eta feminismoaren inguruan zentratzen. Baina, 1906an, Les Résultats du féminisme filma zuzendu zuen. 7 minutuko film honetan, emakumearen eta gizonaren paperak trukatuak dituen gizarte bat erakusten digu: gizonak etxeez eta umeez arduratzen diren bitartean, emakumeek egunkaria irakurri eta kafea hartzen dute tabernan.^[3]

Solax

1907an, Alice Guy Herbert Blachérekin ezkondu zen, Gaumonteko beste buru bat. Elkarrekin Ameriketako Estatu Batuetara joan ziren lanera, Gaumont konpainiak bidalita. Han zeudela, 1910ean, haien estudio propioa sortu zuten, beste kide batekin batera, George A. Magie. Hiruen artean, The Solax Company sortu zuten, Hollywooden aurretik sortutako estudiorik handiena. Queenen (New York) zegoen estudioa. Herbert Blanché ekoizpen burua zen, eta Alice Guy izan zen konpainiak egindako film askoren zuzendari eta zuzendari artistikoa. Guy bihurtu zen estudio propioa zuen lehenengo emakumea.

Alice Guy eta bere kideek diru asko inbertitu zuten estudioan aurrerapenak egiten eta teknologia berriak erosten. Film estudio garrantzitsua bihurtu ziren, eta, besteak beste, Goldwyn Picture Corporation produktorarekin egin zuten lan. Baina beste estudio asko bezala, XX. mendeko 20ko hamarkadan, egoera latzagoa bihurtu zen, Hollywooden fenomenoa zela eta. 1919an, estudioa itxi behar izan zuten.

Azken urteak

Alice Guyk 1919an zuzendu zuen bere azken filma. Horretan ziharduela, gaixotu egin zen, eta sendatu eta gero, Hollywoodera joan zen. Herbert Blanchérekin egin zuen lan, zuzendari laguntzaile gisa.

1921ean, bere azken filma atera eta gero, lur-jotze ekonomikoa izan zuen. Ondorioz, urte hartan, Frantziara itzuli zen. Nahiz eta saiatu, ez zuen pelikulak egiten jarraitzeko finantzaketarik lortu. Dena den, ordurako 600 pelikula baino gehiago zituen eginak.

1953an, Ohorezko Legioko zalduna saria eman zioten, eta, lau urte geroago, Zinemateka Frantsesak omenaldi bat egin zion. 1964ean itzuli zen Guy Estatu Batuetara, eta han hil zen, New Jersey hirian, 1968ko martxoaren 24an.

Bere lanaren analisia eta bere memoria

Filmografiaren historiaren izenik ezagunenetarikoa izan zen Alice Guy. Izan ere, gaur egun egiaztatu da bera izan zela -eta ez Méliès- zinema narratiboa egiten lehena. Aldi berean, bera izan zen zinema profesionala ogibide izan zuen lehenengo pertsona. Baina informazio hori 90eko hamarkadan baino ez zen egiaztatu, beraz, oraindik ere, bere izena ezezaguna da askorentzat. Alice Guy zinema narratiboaren sortzailea, lehenengo filmen zuzendaria, Hollywoodeko ekoizlea eta zuzendari independentea izan zen. Horrez gain, lehenengoa izan zen gramofono batekin grabatutako soinuak eta irudia aldi berean erabiltzen, lehenengoa efektu bereziak erabiltzen, kamara geldoa eta arina erabiltzen, eta baita polizia-generoaren sortzailea ere.

Bere pelikuletako protagonistak emakumeak zein gizonak ziren, eta hainbat gai jorratu zituen: erlijioa, kultura, polizia-generoa, dantza, feminismoa, etab. 1913an, Woman's Place in Photoplay Production testua idatzi zuen. Hor, zinemaren munduan emakumeek pairatzen zuten bazterketa salatu zuen. Bazterketa hori bat zetorren zinemaren bilakaerarekin negozio gisa eta komunikabide nagusian. Testu hartan, halaber, Alice Guyk adierazi zuen berarentzat zinema artea zela, eta z entretenimendu soila.^[4]

Filmografia hautatua

1896:

La Fée aux choux (youtube)

1897:

Au réfectoire
L'Arroseur arrosé
Ballet libella
Baignade dans un torrent
Le Cocher de fiacre endormi
Coucher d'Yvette
Danse fleur de lotus
Danse serpentine par Mme Bob Walter
En Classe
Idylle
Idylle interrompue
Leçon de danse
Le Planton du colonel
Le Pêcheur dans le torrent
Une nuit agitée

1898:

L'Aveugle fin de siècle
Les Cambrioleurs
La Cène
Le Chemin de croix
Chez le magnétiseur
La Crèche à Bethléem
Déménagement à la cloche de bois
L'Entrée à Jérusalem
Les Farces de Jocko
La Flagellation
La Fuite en Égypte
Le Jardin des oliviers
Jésus devant Pilate
Je vous y prrrrends!
Leçons de boxe
Scène d'escamotage
Surprise d'une maison au petit jour
L'Utilité des rayons x

1899:

Au cabaret
L'Aveugle
La Bonne Absinthe
Le Chiffonnier
Courte échelle
Le Crucifiement
Les Dangers de l'alcoolisme
Le Déjeuner des enfants
La Descente de croix
Erreur judiciaire
La Mauvaise soupe
Mésaventure d'un charbonnier
Monnaie de lapin
La Résurrection
Le Tondeur de chiens
Le Tonnelier
Transformations
Un lunch

1900:

La Fée aux choux
L'Angélus
L'Arlequine
Arrivée d'Arlequin
Arrivée de Pierrette et Pierrot
Avenue de l'opéra
Badinage
Bataille de boules de neige
Le Bébé
Chapellerie et charcuterie mécaniques
Chez le Maréchal-Ferrant
Chez le photographe
Chirurgie fin de siècle
La Concierge
Coucher d'une Parisienne
Danse de l'ivresse
Danse des saisons
Danse du papillon
Danse du pas des foulards par des almées
La Danse du ventre
Danse du voile
Danse serpentine
Dans les coulisses
Déclaration d'amour
Les Fredaines de Pierrette
L'Écossaise
Gavotte directoire
Guillaume Tell
L'Habanera
Le Lapin
Leçon de danse
Little Tich et ses Big Boots
Le Marchand de coco
Le Matelot
Mort d'Adonis
Pas de grâce
Pas des éventails
Pas du poignard
Pas Japonais
La Paysanne
La Petite Magicienne
Le Polichinelle
La Poupée noire
La Reine des jouets
Retour des champs
Le Sang d'Adonis donnant naissance à la rose rouge
Saut humidifié de M. Plick
La Source
Suite de la danse
La Tarentelle
Une rage de dents
Valse directoire
Valse lente

1901:

Charmant froufrou
Danses basques
Frivolité
Hussards et grisettes
Lavatory moderne
Lecture quotidienne
Pas de Colombine
Scène d'amour
Scène d'ivresse
Tel est pris qui croyait prendre
Les Vagues

1902:

Bonsoir m'sieurs dames
Les Chiens savants
Les Clowns
La Cour des miracles
Lina Esbrard, Danse serpentine
Danse fantaisiste
Danse mauresque
La Dent récalcitrante
L'Équilibriste
En Faction
Farces de cuisinière
La Fiole enchantée
Fruits de saison
La Gavotte
La Gigue
Intervention malencontreuse
Le Lion savant
Les Malabares, acrobates
Le Marchand de ballons
Le Pommier
Pour secouer la salade
La Première gamelle
Quadrille réaliste
Sage-femme de première classe
Trompé mais content
Une scène en cabinet particulier vue à travers le trou de la serrure

1903:

Les Apaches pas veinards
Les Aventures d'un voyageur trop pressé
Les Braconniers
Cake-walk de la pendule
La Chasse au cambrioleur
Comment monsieur prend son bain
Comme on fait son lit on se couche
Compagnons de voyage encombrants
Enlèvement en automobile et mariage précipité
Faust et Méphistophélès
Le Fiancé ensorcelé
Illusionniste renversant
Jocko musicien
La Liqueur du couvent
Lutteurs américains
La Main du professeur Hamilton ou le roi des dollars
Modelage express
La Mouche
Ne bougeons plus
Nos bons étudiants
Potage indigeste
La Poule fantaisiste
Répétition dans un cirque
Secours aux naufragés
Service précipité
Les Surprises de l'affichage
La Valise enchantée
Le Voleur sacrilège

1904:

Après la fête
L'Assassinat du courrier de Lyon
Comment on disperse les foules
Le Crime de la Rue du Temple
Les Deux rivaux
Les Enfants du miracle
La Gavotte de la reine
La Leçon de pipeau
L'Oiseau envolé
Paris la nuit
Pierrot assassin
Le Pompon malencontreux

1905:

L'Anatomie du conscrit
Le Cake-walk du Nouveau Cirque
La Charité du prestidigitateur
Clown, Chien et Ballon
Le Coq dressé de Cook et Rilly
La Esmeralda (d'après le roman de Victor Hugo Notre-Dame de Paris)
Espagne
Five O'Clock Tea
Lilas-Blanc
Les Maçons
La Malagueña et le Torero
La Polka des trottins
Questions indiscrètes
Réhabilitation
Saharet, le Boléro
La Statue
Le Tango
Le Vrai Jiu-jitsu

1906:

Course de taureaux à Nîmes
Effets de mer
La Fée Printemps
Le Fils du garde-chasse
La Hiérarchie dans l'amour
Madame a des envies
La Marâtre
Le Matelas épileptique
Mireille
La Naissance, la vie et la mort du Christ (avec Victorin Jasset comme assistant réalisateur)
Le Noël de monsieur le curé
Les Résultats du féminisme
Une course d'obstacles
Une femme collante
Une histoire roulante
Un soulier pour un jambon
La Vérité sur l'homme-singe

1907:

Le Ballon dirigeable « Le Patrie »
Le Billet de banque
Le Bonnet à poil
La Course à la saucisse
Fanfan la Tulipe
Le Frotteur
La Glu
Le Lit à roulettes
Le Piano irrésistible
Sur la barricade
Une héroïne de quatre ans

1910:

A Child's Sacrifice

1911:

The Doll
The Violin Maker of Nuremberg
Rose of the Circus
The Cure
Five O'Clock Tea
His Mother's Hymn
The Little Rangers
Road Leads Home

1912 :

The Face at the Window
L'Américanisé (Making an American Citizen)
A Fool and His Money
Harmonie en conserve
Phantom Paradise
The Blood Stain
Fra Diavolo
Micky's Pal
In the Year 2000
Child of the Tenements
Falling Leaves
Blighted Lives
Algie, the Miner
God Disposes
A Terrible Lesson
Mrs. Cranston's Jewels
Mignon
Playing Tramps
The Girl in the Arm-Chair

1913:

Burstup Holmes
Burstup Holmes' Murder Case
Dick Whittington and his Cat
A House Divided
Matrimony's Speed Limit
The Pit and the Pendulum
A Terrible Night
The Little Hunchback
The Rogues of Paris
Shadows of the Moulin Rouge

1914:

The Tigress
The Lure
The Woman of Mystery
The Dream Woman
The Monster and the Girl
Beneath the Czar

1915:

My Madonna
The Song of the Wage Slave
The Vampire
The Heart of a Painted Woman

1916:

The Ocean Waif
What Will People Say?

1917:

Behind the Mask
When You and I Were Young
House of Cards
A Man and the Woman
The Empress
The Adventurer

1918:

The Great Adventure

1920:

Tarnished Reputations
Vampire

Aitortzak

2023ko urrian, Zinemakumeak Gara jaialdiaren 28. aldian omenaldia egin zioten.^[5]

Erreferentziak

↑ (Gaztelaniaz) Belinchón, Gregorio. (2017-03-26). «Alice Guy Blaché, la pionera del cine sale del olvido» El País ISSN 1134-6582. (kontsulta data: 2019-05-29).
↑ (Gaztelaniaz) Mullor, Por Mireia. (2018-09-04). «La verdadera historia de Alice Guy Blaché, pionera del cine» Fotogramas (kontsulta data: 2019-05-29).
↑ (Gaztelaniaz) «El cine lo inventó una feminista: Alice Guy» El Confidencial 2017-09-03 (kontsulta data: 2019-05-29).
↑ «Figuras de cine: Alice Guy» educomunicacion.es (kontsulta data: 2019-05-29).
↑ Mallona, Olatz Enzunza. (2023-10-04). «Urriaren 16tik 28ra egingo dute Zinemakumeak Gara jaialdia» Berria (kontsulta data: 2023-10-04).

Kanpo estekak

Datuak: Q263367
Multimedia: Alice Guy-Blaché / Q263367

[1] (Gaztelaniaz) Belinchón, Gregorio. (2017-03-26). «Alice Guy Blaché, la pionera del cine sale del olvido» El País ISSN 1134-6582. (kontsulta data: 2019-05-29).

[2] (Gaztelaniaz) Mullor, Por Mireia. (2018-09-04). «La verdadera historia de Alice Guy Blaché, pionera del cine» Fotogramas (kontsulta data: 2019-05-29).

[3] (Gaztelaniaz) «El cine lo inventó una feminista: Alice Guy» El Confidencial 2017-09-03 (kontsulta data: 2019-05-29).

[4] «Figuras de cine: Alice Guy» educomunicacion.es (kontsulta data: 2019-05-29).

[5] Mallona, Olatz Enzunza. (2023-10-04). «Urriaren 16tik 28ra egingo dute Zinemakumeak Gara jaialdia» Berria (kontsulta data: 2023-10-04).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]