Amazigera

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Amazigera, berberera
Berber-map.png
Berbere hizkuntzen hedapena.
Datu orokorrak
Lurralde eremua Maroko eta Aljeria batez ere; hizkuntza komunitate txikiak: Tunisia, Libia, Egipto, Mauritania, Melilla, Niger eta Mali
Hiztunak 42 milioi
Eskualdea Iparraldeko Afrika
Hizkuntza familia
giza hizkuntzak
afroasiar hizkuntzak
Informazio filologikoa
Hizkuntza-tipologia verb–subject–object Itzuli, isolating language Itzuli eta fusional language Itzuli
Hizkuntza kodeak
ISO 639-2 ber

Amazigera[1] edo berberera[2] (jatorrizko izena: tamaziɣt, ⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜ) berbereek mintzatzen dituzten afroasiar hizkuntza kamitikoei ematen zaien izena da.

Hizkuntzaren izena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hizkuntza izendatzeko berberera izan da ohiko forma. Berberera izena, hala ere, arabieraren hiztunek berbereen hizkuntza gutxiesteko erabiltzen zuten: "ber ber egiten dutenak" da izen honen jatorria, hau da, "hitz egiten ez dakitenak". Hala ere, egun tamazight ere erabiltzen da, hau da, amazigek beren hizkuntzari ematen dioten izena; edo —euskarara egokituta— amazigera. Tamazight amazigh hitzaren femeninoa da (amazigeraz, izenari t-...-t erantsiz femenino bihurtzen da), arabieraz bezala amazigeraz hizkuntzak femenino direlako.

Berberera Marokon eta Aljerian (Kabilia eskualdea) hitz egiten da batik bat, baina hizkuntza komunitate txikiagoak baditu Tunisia, Libia, Egipto, Mali, Mauritania, Melilla (Espainia) eta Nigerren ere. Antzinatean, arabiera Afrika iparraldera iritsi aurretik, kontinenteko iparralde guztian mintzatzen zen berberea, baita Kanarietan ere (guantxea).

Idazkera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

STOP seinalea arabieraz eta amazigeraz.

Amazigeraren aldaerak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Amazigera, gaur egun, elkarrengandik urrun eta hainbat lurraldetan banaturik dauden zenbait hizkuntz komunitatek erabiltzen dute. Sakabanaketa horren eraginez, egun lau aldaera nagusi hauek ditu, hiztun kopuru hauekin (Hayward 2000: 76):

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • HAYWARD, R. J. (2000): “Afroasiatic”, in HEINE, B. i D. Nurse (2000): African languages. An introduction, Cambridge: Cambridge University Press, 74-98 orr.

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Amazigera Aldatu lotura Wikidatan