Edukira joan

Ambés

Ambés
Ambès
Frantziako udalerria
Administrazioa
Herrialde partikular bateko lurralde-entitate administratiboaBordeaux Métropole
Izen ofizialaAmbès
Jatorrizko izenaAmbès
Posta kodea33810
Geografia
Koordenatuak45°00′38″N 0°31′55″W / 45.0106°N 0.5319°W / 45.0106; -0.5319
Mapa
Azalera28,85 km²
Altitudea75 m, 0 m, 8 m eta 3 m
MugakideakPrignac-et-Marcamps, Ambarés e La Grava, Bayon-sur-Gironde, Bourg, Ludon-Médoc, Macau, Sent Loís de Montferrand, Saint-Seurin-de-Bourg eta Sent Vincenç de Pau
Demografia
Biztanleria3.313 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 1.645 (%50,1) (%49,9) 1.640 alt_right
Dentsitatea115 bizt/km²
villeambes.fr

Ambés (okzitanieraz Ambés, frantsesez eta ofizialki: Ambès) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gironda departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. Azken erroldaren arabera 3.313 biztanle zituen 28,85 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Prignac-et-Marcamps, Ambarés e La Grava, Bayon-sur-Gironde, Bourg, Ludon-Médoc, Macau, Sent Loís de Montferrand, Saint-Seurin-de-Bourg eta Sent Vincenç de Pau.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
AmbésAmbés
Població amb 2209 habitants (2000)Bourg (3,7 km)
Població amb 1297 habitants (2000)Tauriac (4,6 km)
Població amb 1407 habitants (2000)Saint-Gervais (5,1 km)
Població amb 604 habitants (2000)Lansac (5,4 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko garbia du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoa du, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13 °C-koa da, 14,2 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 902 mm-koa da, urtarrilean 12,2 euri-egun eta uztailean 6,6 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Saint-Gervais_(Gironda) udalerrian dago, 5 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,9 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 824,9 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,3 °C-koa da, 2025ko abuztuaren 11an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -10,7 °C-koa da, 2012ko otsailaren 9an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea5001000150020002500300035001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 1.640 gizon, 1.645 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.61
 
90-94
 
1.22
1.83
 
85-89
 
2.43
1.22
 
80-84
 
2.43
1.22
 
75-79
 
3.04
5.49
 
70-74
 
6.08
4.27
 
65-69
 
3.95
5.49
 
60-64
 
4.86
8.23
 
55-59
 
7.60
7.62
 
50-54
 
5.78
4.88
 
45-49
 
7.29
8.54
 
40-44
 
5.78
7.01
 
35-39
 
10.33
4.88
 
30-34
 
5.78
3.96
 
25-29
 
5.47
4.57
 
20-24
 
3.34
8.23
 
15-19
 
7.60
7.62
 
10-14
 
4.86
6.71
 
5-9
 
6.69
7.62
 
0-4
 
5.47
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Ambès udalerrian 3.262 biztanle zeuden eta 1.368 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,38 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 30,2). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 29,6 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

3.262biztanle
1.368elkarbizitza-unitate
2,38lagun elkarbizitza-unitateko
968familia
Udalerria
% 30
% 25
% 15
% 30
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 968 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (418). Guraso bakarreko 207 familietatik 151etan ama zen guraso bakarra. 434 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 247k seme-alaba bakarra zuten etxean, 171k bi, eta 116k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 418 bikoteetatik 65tan (% 15,6) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

343
418
207
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean434
Seme-alaba bat247
Bi seme-alaba171
Hiru seme-alaba91
Lau edo gehiago25

15 urte edo gehiago zituzten 2.678 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 3,0 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 41,5. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 76,3). 80 urte edo gehiagoko 164 biztanleetatik 147 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 17 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 3
25-39% 16
40-54% 12
55-64% 15
65-79% 19
80 +% 41
Bikotean bizi da
15-24% 14
25-39% 67
40-54% 74
55-64% 76
65-79% 68
80 +% 45

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 40,0 ezkonduta zegoen, eta beste % 21,4 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 14,8 izatezko bikotean eta % 6,6 PACS bidez lotuta). % 26,2 ezkongabeak ziren, % 5,2 alargunak eta % 7,2 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 40,0
Ezkongabea% 26,2
Izatezko bikotean% 14,8
Dibortziatuta% 7,2
PACS bidez lotuta% 6,6
Alarguna% 5,2

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 26,2), eskulangileak (% 25,1), enplegatuak (% 17,0), erdi-mailako lanbideak (% 15,1). Talde nagusia (erretiratuak, % 26,2) Gironda departamenduko batez bestekoaren (% 27,8) azpitik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[9]

Udalerria
% 15
% 17
% 25
% 26
Gironda
% 15
% 17
% 16
% 12
% 28
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 1.493 etxebizitza zeuden. Horietatik 1.365 egoitza nagusi ziren, 7 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 121 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.110), eta apartamentuak gutxi ziren (374). Egoitza nagusietatik 762 beren jabearen bizilekuak ziren, 580 alokairuan zeuden, 318 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 23 doan lagata.[10]

1.493etxebizitza
1.365egoitza nagusi
1.110etxe
374apartamentu

Etxebizitza multzoa

1.365
121
Egoitza nagusia (1.365)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (7)Hutsik (121)

Etxe mota

1.110
374
Etxea (1.110)Apartamentua (374)

Jabetza egoera

762
580
318
Jabeak (762)Alokairuan (580)HLM (318)Doan lagata (23)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (415).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik140
1919-194559
1946-1970308
1971-1990415
1991-2005177
2006-2020264

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (549). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (599 etxebizitzatan). 1.074 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 629 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 594tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela14
2 gela151
3 gela248
4 gela402
5 gela edo gehiago549

Berogailu mota

599
579
126
Gas sarea (599)Fuel-olioa (44)Elektrizitatea (579)Gas botila (17)Bestelakoak (126)

Aparkalekua eta ibilgailuak

1.074aparkalekua
629ibilgailu 1
594ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 2.113 biztanleetatik 1.628 aktibo ziren (% 77,0), horietako 1.441 lanean (% 68,2) eta 187 langabezian (aktiboen % 11,5).

2.11315-64 urteko biztanle
% 77,0aktibo
% 68,2lanean
% 11,5langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 53,4
25-54 urte% 89,8
55-64 urte% 60,4
Gizonak% 78,9
Emakumeak% 75,2

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 14,2
BEPC, brebeta% 19,0
CAP-BEP% 10,9
Batxilergoa% 13,3
Goi-mailako +2% 6,0
Goi-mailako +3/4% 8,3
Goi-mailako +5% 4,7

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 11,5). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

485 ez-aktibotik 168 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 34,6), 120 erretiraturik zeuden (% 24,7) eta 197 bestelako ez-aktibo ziren (% 40,6).

Ez-aktiboak

% 35
% 25
% 41
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 10
% 21
% 29
% 34
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 1.191 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.441 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

1.191enplegu udalerrian
% 88,7soldatapeko
% 11,3ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 22.580 eurokoa zen, eta biztanleen % 18 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

22.580 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.820 €
% 18,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 14,2

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 111 komertzioetatik, 5 erauzte enpresak ziren, 2 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 10 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 22 eraikuntza enpresak ziren, 13 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 17 garraio enpresak ziren, 6 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 10 zerbitzu enpresak ziren, 16 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 30 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 4 igeltseroak, 6 margolariak, 1 zurgina, 5 iturginak, 2 argiketariak, 4 ile apaindegiak, 3 jatetxeak eta 1 apaindegia.[12]

2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.[13]

2000. urtean Ambés udalerrian 18 nekazaritza-ustiategi zeuden, 420 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.

  1. Estazioko erregistroak 1995ko abuztuaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Saint-Gervais », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]