Ameriketako Estatu Batuetako hiri

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hiri nagusien mapa.

Ameriketako Estatu Batuetako kultura hirietan oinarritzen da, eta hiri-paisaiak (etxe orratzen auzoak, bereziki) garrantzi handia du herri-kulturan. Gaur egun, estatubatuar gehienak hirietan bizi dira, eta, balio absolutuan, Estatu Batuak munduko hirugarren postuan daude hirietako biztanleei dagokienez. Estatubatuarren % 30 baino gehiago bost milioi biztanle baino gehiagoko metropolian bizi dira. Hiri horien pisu ekonomikoa handia da herrialdearentzat.

2007ko uztailean, Estatu Batuek 100.000 biztanletik gorako 207 hiri zituzten eta milioi bat biztanletik gorako 51 metropoli-eremu zituen, horietatik bederatzi bost milioitik gorakoak. Estatu Batuetako hiri handi askok, gainerako herrialdeetakoek bezala, zailtasunak dituzte immigrazioarekin, gizarte-aldaketekin eta globalizazioarekin lotuta.

Trazaketak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

AEBetako hiriguneen antolamendurik ohikoena dameroen planoa da. Hala ere, plano hori tokiaren konfigurazioaren arabera alda daiteke (adibidez, Boston), hiriaren historiaren arabera (Washington D. C.), etab. Taulako planoa ez da ez berritasun ez salbuespen bat aro modernoan: antzinako hiriek (Alexandria, Ponpeia) edo Erdi Arokoek (bastidak) jada aplikatzen zuten antolaketa hori, eta Amerikako kontinenteko beste hiri batzuek XVII. eta XVIII. mendeetan hartu zuten. Plano ortogonalak espazioaren azkartasunaren eta arrazionalizazioaren eskakizunei erantzuten die.

Hiri-motak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Funtzionalki, Estatu Batuetan hiri mota asko daude; hauek dira nabarmenenak:

Aglomerazio nagusiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hiri Estatu Biztanleria Biztanleria (aglomerazio)[1] Hedadura (km²) Dentsitate (hab./km²) Argazkia
New York
New York estatua +8.243.200, +22.085.649, +1.214, +10.292, NYC wideangle south from Top of the Rock.jpg
Los Angeles
Kalifornia +3.958.125, +18.553.686, +1.290, +03.041, Los Angeles Skyline telephoto (2).jpg
Chicago
Illinois +2.722.389, +11.679.761, +0606, +04.867, Chicago-00.jpg
Houston
Texas +2.099.451, +05.539.949, +1.558, +01.471, Downtown Houston 7.jpg
Washington
(Hiriburu federala; ez da estatu baten parte) +0553.523, +08.241.912, +0177, +03.127, President's Park with White House.jpg
San Francisco
Kalifornia +0744.041, +07.264.887, +0600, +06.212, San Francisco DSC09797.JPG
Filadelfia
Pennsylvania +1.448.394, +06.385.461, +0349, +04.201, Philadelphia cityscape BW 20150328.jpg
Dallas
Texas +1.213.825, +06.498.410, +0997, +01.364, Dallas Downtown.jpg
Detroit
Michigan +0713.777, +06.079.263, +0370, +02.395, DetroitSkyline.jpg
Miami
Florida +0433.136, +05.945.170, +0145, +03.923, Brickell skyline 2012.jpg
Phoenix
Arizona +1.537.058, +04.489.109, +1.334, eraikitako azalera:+23.494, +01.084, Downtown Phoenix Aerial Looking Northeast.jpg
Boston
Massachusetts +0659.135, +07.476.689, +0232, +04.696, Old State House Boston Massachusetts2.jpg
Atlanta
Georgia +0470.688, +05.993.980, +0343, +01.221, 190 Atlanta, GA.JPG

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]